zuzpasjaodogoargentino

Z pasją o Dogo Argentino to BLOG DLA PASJONATÓW I PRZYSZŁYCH (I OBECNYCH) POSIADACZY (NIE TYLKO) DOGÓW ARGENTYNSKICH

Posts Tagged ‘psychika

”SYTUACJE SPACEROWE” -”POSZANOWANIE PRZESTRZENI” VS. ”NARUSZANIE PRZESTRZENI” W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ, CZYLI O OBCYCH LUDZIACH I OBCYCH PSACH NARUSZAJĄCYCH PRZESTRZEŃ NASZĄ I NASZEGO PSA LUB DZIECKA

leave a comment »

Wcale nie

Dotykanie psa przez obcych ludzi jest tak samo niewłaściwe, jak ”dotykanie” obcych ludzi przez psa. Koniec, kropka. Oczywista oczywistość? Wcale nie. ”Poszanowanie przestrzeni” to podstawa, której wielu psiarzy, włączając w to tych przekonanych o tym, że są ”specami” od wychowywania i szkolenia psów, swoich psów nigdy nie nauczyło. Podstawa, której deficyt objawia się w zachowaniu ich psów w stosunku do ludzi, innych psów oraz zwierząt aż nazbyt często. Poszanowanie przestrzeni zwierząt, szczególnie psów to także coś, o czym ludzie ”wyciągający łapy” do napotykanych, obcych psów, zdają się w ogóle nie myśleć i czego nie uczą swoich dzieci. A szkoda, bo owo poszanowanie przestrzeni to ”X factor” unikania nieprzyjemności, stresu, spin, poważnych kłopotów a nawet tragedii -przy czym wyobraźnia i empatia też nie zaszkodzą.

I o tym będzie ten tekst, o przestrzeni w kontekście ”starcia” osób zdających sobie sprawę z wagi kwestii przestrzeni w odniesieniu do interakcji ludzi z ludźmi, ludzi z psami i psów z psami (lub po prostu tych, osób, które nie życzą sobie, aby jakieś obce psy ”były zbyt blisko nich”) oraz osób, które, mówiąc krótko, w ogóle ”nie kumają bazy”. Tymi nie ”kumającymi bazy” są zarówno posiadacze psów jak i osoby jedynie ”lubiące pieski”, ludzie bez pytania ”głaszczący” wszystkie psy oraz rodzice małych dzieci. Rodzice, którzy często nie rozumieją, że właściciele psów po prostu mają prawo żądać od obcych, w tym i małych dzieci, żeby nie ”pchały się z łapami”, ”do głaskania”, ich psów oraz rodzice do szału doprowadzani ignorancją i arogancją właścicieli psów zaburzonych, niestabilnych psychicznie, które czy to prowadzone na smyczy, czy puszczone luzem, atakują dzieci jak i dorosłych na rowerach, hulajnogach, deskorolkach, rolkarzy, biegaczy i osoby grające np. w piłkę, etc. 

Duże Zwierzę

Moje ”kynologiczne życie” związane jest z molosami, min. oznacza to, że kiedy ja słyszę słowo „pies”, automatycznie widzę DUŻE ZWIERZĘ, średnio od 50kg wzwyż, mające „wielki łeb” i co za tym idzie duuużą buzię. DUŻE ZWIERZĘ, które stając na tylnych łapach, przednie opiera mi o ramiona i patrzy w oczy, jak równy z równym, choć mam 179 cm wzrostu. DUŻE ZWIERZĘ, które do kwestii „naruszenia nietykalności cielesnej” swojego człowieka podchodzi zdecydowanie ”nieentuzjastycznie”, a do naruszania swojej co najmniej z rezerwą. Oznacza to, że zawsze, kiedy idę z molosem przy nodze, muszę mieć na uwadze powyższy „bagaż”. Na ten typ psów ludzie reagują na trzy sposoby; wcale -i ten jest najlepszy i na szczęście dotyczy znaczącej większości populacji, „O dżizas! Jaki wielki, fajny pies!” lub „Co za potwór, na pewno jest agresywny”. Typ trzeci ”trzeszczy”, ale trzyma się z daleka, nie jest więc szkodliwy. Typ drugi często, w pierwszym odruchu wyciąga łapy do „miziania” albo zaczyna mówić/ piszczeć do psa, zabierając się do jego ”głaskania” i totalnie ignorując przy tym jego właściciela.

Molosy ze swojej natury są najbardziej pod słońcem stabilnymi psychicznie psami, choć zdarzają się ofiary złego postępowania ludzi i takie osobniki bywają niestabilne i nieprzewidywalne, zazwyczaj jednak molosy są po prostu normalne. Wysoce ”emocjonalnie inteligentne” można by powiedzieć, spokojne i pewne siebie. Zdają się wiedzieć, że są duuuże i nie muszą się ”spinać” (Tam gdzie jakiś inny pies się ”zapluwa”, molos jedynie unosi powiekę, spoglądając z nieszczególnym zainteresowaniem). W związku z czym zazwyczaj bez problemu ogarniają, że dana osoba ”kipi entuzjazmem” na ich widok i nie „odgryzają głowy” ludziom wyciągającym do nich łapska, żeby ”pogłaskać pieska”. Nawet jeśli ci zachowują się zaskakująco/ nienaturalnie/ niewłaściwie tj. np. nagle nachylają się nad nimi i wyciągają do nich ręce, usiłując dotykać je w miejsca z psiego punktu widzenia, strategiczne (głowa, kłąb, grzbiet) albo nawet obejmować(!). Jednak taki niespodziewany entuzjazm i bezceremonialność zachowania dziwi je. I kiedy obcy człowiek usiłuje psa dotknąć, ten uchyla się nieco i patrzy na na tego kogoś, przygląda mu się, oceniając jego zachowanie (”Co ty robisz?”, ”Kim ty jesteś?” ”Czego ty chcesz?”) i stara zaciągnąć zapachem obcego, bo tak normalne, niezaburzone psy poznają inne psy oraz ludzi i pozostałe zwierzęta -poprzez nos. Molosy nie ”łaszą się” do obcych i nie lubią gdy obcy ”łaszą się do nich”. Obce osoby zazwyczaj zaskoczone są stopniem ”dystansowania się” molosa do ich zachowania i błędnie ów naturalny dla tego typu psów, dystans, biorą za ”nieśmiałość” lub przejaw niepewności. Nie do przecenienia jest też reakcja właściciela na to, że obcy nawiązał interakcję, znalazł się blisko nich lub nawet wtargnął w ich przestrzeń. Czy właściciel się spiął, zdenerwował, czy pozostał niezmiennie spokojny? Aprobuje to, a może nawet się z tego cieszy? W jaki sposób przewodnik ustawi swoje ciało w stosunku do obcego nawiązującego kontakt? Zwróci się do niego całą sylwetką, czy jedynie odwróci do niego głowę? Czy mowa ciała właściciela zachęci obcego do podtrzymania interakcji, czy będzie komunikować obcemu, że interakcja nie jest pożądana? Czy człowiek molosa odezwie się do obcego? Jaki głos będzie mieć? Czy to, co się dzieje ”jest ok”? Czy jednak trzeba się zmarszczyć, pokazać zęby i odstraszająco warknąć lub szczeknąć, bo obcy jest niepożądanym intruzem a może wręcz agresorem? Czy trzeba ”podjąć interwencję”? Podczas późno wieczornych lub nocnych spacerów, pies zwraca uwagę na otoczenie zdecydowanie bardziej ”z pozycji stróża i obrońcy”. Staje się uważniejszy odnośnie tego, co dzieje się w około i ocenia to pod kątem ”normalna sprawa, nic nadzwyczajnego”, np. ktoś siedzi na ławce i pali papierosa, wychodzi z samochodu, przejeżdża na rowerze, też wyprowadza na spacer psa itp. lub ”zachowanie nietypowe”, np. ktoś z kimś awanturuje się przed sklepem monopolowym, ale nie stanowi zagrożenia, bo nie nawiązuje interakcji z jego człowiekiem i nim albo ”sytuacja potencjalnie niebezpieczna”, kiedy np. ktoś, kto chwilę temu awanturował się przed sklepem z alkoholem, skieruje się wprost na team człowiek&molos. Kiedy nagle na drodze molosa, który późnym wieczorem lub w nocy, ”idzie się przewietrzyć” ze swoim człowiekiem, pojawi się obcy człowiek (lub ludzie), bardzo ważne będzie to, co pies (jak i jego człowiek, który wpływa na zachowanie psa) może odczytać z tej osoby niewerbalnie (chodzi także o zapach). A więc, to gdzie ten ktoś jest, jaki dystans dzieli go od psa i jego człowieka, co ten ktoś robi czy przemieszcza się, czy stoi w miejscu, jeżeli się przemieszcza to w jakim kierunku, czy zbliża się do nich i jak się zbliża, czyli jaki jest jego ”kurs” i mowa ciała, z czego zarówno człowiek, jak i pies mogą odczytać nastawienie/ zamiary obcego. Czy obcy nawiąże interakcję? ”Z takim psem, to nikt pani nie zaczepi, co?” -rzuca konfrontacyjnym tonem, idący na wprost teamu człowiek-molos, obcy facet, który nie wiadomo skąd się wziął. Idzie na wprost psa i jego człowieka, choć w około ma dużo miejsca, bo chodnik jest bardzo szeroki i nie musi wybierać ”kolizyjnego kursu”. Skracając dystans, odzywa się mocnym głosem, głośno. A mowa jego ciała demonstruje, że typ, choć przecież sposób w jaki interakcję nawiązał, zwracając uwagę na ”takiego psa”, powinien podpowiedzieć mu, że to ”konfrontacyjne nastawienie”, z którym się zbliża, nie jest dobrym pomysłem, jakoś jednak ”kozaczy”. Kiedy facet kończy zdanie, nie zmieniając ani ”kursu”, ani tempa z jakim się zbliża, od molosa idącego ze swoim człowiekiem, dzieli go jakieś 5 metrów, a  zaalarmowany ”stylem nawiązania interakcji” przez obcego, pies interweniuje. Odstrasza obcego i zmusza do zmiany ”kursu”, wyskakując przed swojego człowieka i wydając z sobie jedno głębokie, charakterystycznie brzmiące ”szczeknięcie”. Facet odskakuje, zastanawiająco zaskoczony ”włączeniem przez psa pola siłowego”. Zdanie ”No, jakby pan zgadł’‚, kończy tę sytuację. 

Dzieci reprezentujące typ drugi ludzi ”zwracających uwagę na Duże Zwierzęta”, atakują psiaki, emanując bardzo niezdrową energią; są podekscytowane, dużo krzyczą, piszczą i wykonują mnóstwo dziwacznych gestów i nieskoordynowanych ruchów, zbliżając się do psa i wdzierając się w jego przestrzeń. Trzeba zdawać sobie sprawę, że zwłaszcza młodego psa, takie zachowanie może bardzo niewłaściwie do dzieci-ludzkich szczeniąt, nastawić. Psy są różne pod względem psychiki i nie wszystkie mają dostatecznie silną osobowość, aby zatrzymać interakcję, która je stresuje. Czasem też po prostu nie mają warunków do tego, aby to zrobić, gdyż przykładowe dzieci (lub psy) ignorują wysyłane przez psa sygnały, nie mogą też np. uciec, bo są na smyczy, jakby wręcz przymuszane do interakcji, brakiem ”ogarnięcia” właściciela lub są w zamkniętej przestrzeni np. w mieszkaniu (co w ogóle jest skandaliczne, kiedy chodzi o dom danego psa, bo ”dom” ma być miejscem absolutnie dla psa bezpiecznym). Są psy, które niepohamowana przez nikogo ekscytacja dzieci, może wystraszyć i sprawić, że w przyszłości, jeśli często będą mieć do czynienia z dziećmi zachowującymi się w ten sposób (histerycznymi i ignorującymi przekazy), gdyż ich właściciele nie będą dbać o ich psychiczny komfort, nie będą dzieci ”lubiły” i nie będą chciały mieć z nimi interakcji, że będą się bać dzieci. Pies za młodu ”nieprawidłowo zaprogramowany na dzieci”, będzie reagował na nie niewłaściwie, tj stresem lub niechęcią. Będzie unikał kontaktu z nimi, a w sytuacjach, w których nie będzie miał możliwości oddalić się od nich, będzie ostrzegawczo na nie warczał lub je oszczekiwał, a być może nawet je ”korygował” fizycznie, tj przy użyciu zębów… Należy dbać o psychiczne bezpieczeństwo psa, dawać mu poczucie, że z nami jest bezpieczny, może nam ufać, bo jesteśmy dla niego wsparciem, rozumiemy go i chronimy. Nie wolno wystawiać psa, zwłaszcza szczeniaka/ młodego psa, którego psychika się kształtuje, na kontakt czy to z ludźmi, czy psami, których zachowanie jest dla niego zbyt intensywne, bo jest np. nie dość silny fizycznie, nie ma (jeszcze?) wystarczająco silnej osobowości, czy po prostu umiejętności sprostania danej interakcji. Ignorując brak przygotowania psiaka do danej interakcji lub narażając go na interakcje zupełnie niepotrzebne i po prostu szkodliwe, jak kontakt z dziećmi nieumiejącym prawidłowo obcować z psami, wyrabiamy w psie określone, nierzadko bardzo trudne do przepracowania i bardzo szkodliwe nawyki.  

Przesadna ekscytacja dzieci, brak prawidłowej reakcji opiekunów dzieci i przede wszystkim właściciela psa, może powodować, że pies, który nie został nauczony przez swojego właściciela poszanowania przestrzeni dzieci-ludzkich szczeniąt, zechce zachowujące się w stosunku do niego zbyt głośno i intensywnie dzieci (chcące, nie zważając na wysyłane przez niego sygnały, wejść z nim w fizyczny kontakt, tj. nawet obejmować go i przytulać się do niego), skorygować, a uderzenie pyskiem, nawet zamkniętym pyskiem, dziecka przez psa, dla rodzica dziecka, będzie „atakiem”. I problem gotowy. Pomijam w tym momencie fakt, że od korygowania zachowania dzieci-ludzkich szczeniąt są ludzie, nie psy i żaden pies nie powinien być wmanewrowywany przez ludzi w sytuację, w której wydaje mu się, że ma prawo ludzkie szczenię ”potraktować” zębami. Do tego wątku wrócę jednak później. (Na marginesie, psiaki niewielkich rozmiarów, na bezceremonialne naruszanie ich przestrzeni przez psy znacząco od nich większe i zazwyczaj silniejsze, reagują podobnie. Tj. jeżeli owo naruszanie przestrzeni jest zjawiskiem notorycznym i właściciele małych, i mikro psów nie bronią przestrzeni swoich podopiecznych przed naruszeniami ze strony osobników znacząco od nich większych i fizycznie i/lub psychicznie silniejszych, małe psiaki uczą się ”prewencyjnej agresji” w stosunku do większych od siebie psów.)

Są też psy, które niekorygowane przez swoich opiekunów, będą przejmować dziecięcą ekscytację i po prostu nauczą się, że jest ona preferowanym przez otoczenie stanem ducha, właściwym w sytuacjach interakcji z dziećmi. O ile jeszcze Buldożek Francuski entuzjastycznie obskakujący kilkulatka raczej nie wyrządzi mu krzywy, to już np. Golden Retriver skaczący w około niego i opierający się o dziecko, może.

Właśnie z uwagi na to z jak bardzo nieodpowiednim nastawieniem (ekscytacja i brak uwagi dla przestrzeni osobistej) ludzie ”wyciągają łapy” do obcych, nieznanych sobie psów, spokojnie i kulturalnie, ale jednak warczę na obcych, którzy skrajnie bezrefleksyjnie usiłują dotykać prowadzonego przeze mnie psa (W myśl zasady, że lepiej zapobiegać niż ponosić konsekwencje czyjejś głupoty). 

Nigdy też nie pozwalam, aby do psa zbliżały się dzieci, które ewidentnie (zdradza to mowa ich ciała) nie czują się komfortowo z tym, że pies znajduje się w ich pobliżu. Chcę, żeby psiak miał kontakt tylko z zupełnie wyluzowanymi dziećmi i kojarzył interakcje z dzieciakami jako w stu procentach pozytywne doświadczenia. Nie chcę i tego nie powinien chcieć właściciel żadnego psa, aby pies miał kontakt z dziećmi, które się go obawiają i nie czują się pewnie w jego pobliżu. Dziecko, które wchodzi w interakcję z psem, ma emanować asertywnym spokojem, nie bać się gabarytów psa albo tego, że pies je ”ugryzie”. Dziecko musi ufać swoim rodzicom i mnie, jako opiekunowi psa, którzy pozwalamy na jego kontakt ze zwierzęciem, że to jest bezpieczne. Każdy inny od ”pełnego asertywnego spokoju i wyluzowania”, typ energii dziecka np. niepotrzebna ekscytacja, wiąże się albo ze stresem dla psa, albo niewłaściwym, zwłaszcza w pobliżu dzieci, wzrostem u niego ekscytacji. To trzeba zaznaczyć bardzo wyraźnie, nie chodzi o to, że ”pies może zrobić dziecku krzywdę i je ugryźć”, choć zdarzają się i takie, bardzo zaburzone psy i rodzicom dzieci nie wolno ignorować ewentualności, że ich dziecko może wyciągnąć rękę do takiego właśnie psa. Chodzi o to, że w pewnych okolicznościach, ekscytacja z którą w interakcje z psem wchodzą ludzie, w tym dzieci oraz inne psy, może udzielić się spokojnemu wcześniej i dzięki temu w pełni otwartemu na polecenia właściciela, psu, a ponowne ”nawiązanie kontaktu z bazą” może niepotrzebnie zabrać czas. 

Pies nie powinien stresować się obecnością dzieci, jak i nie może się nią przesadnie ekscytować i nakręcać. Psy, które nauczone zostały, że w pobliżu dzieci nadmierna ekscytacja jako stan psychiczny, jest dopuszczalna, że jest normą, mogą być dla dzieci niebezpieczne; sześćdziesięciokilogramowy pies, który w zabawie skacze na małe dziecko -tyle wystarczy.

”Naruszenie nietykalności cielesnej”

Kontynuując wątek warczenia, ”warczę”, szczególnie wtedy, gdy pies idzie przy nodze i ktoś podbiega/ podchodzi do nas od tyłu albo robi nagły zwrot i wyciąga łapska z boku. Nagłe, zaskakujące i bezceremonialne naruszenie przestrzeni teamu molos&jego człowiek, przez obcego człowieka (jak i w pewnych okolicznościach, psa) może skutkować atakiem. Tak, nawet jeśli ktoś „chciał tylko pogłaskać”. (Całe szczęście, że Fila Brasileiro to u nas wciąż rzadka rasa…)

Molosy to struże, psy które mają chronić swoich ludzi, swoją rodzinę i robią to na zasadzie odruchów, to ich podstawowa funkcja. Molos chroni swojego człowieka, więc spuszczenie go ze smyczy (zwłaszcza wieczorem, czy w nocy, kiedy jest ciemno) w mieście, może skutkować tym, że osoby zachowujące się nienormalnie (często nie tylko) z punktu widzenia psa, a znajdujące się w pobliżu jego człowieka, np. pijane, chore psychicznie lub dziwacznie ubrane (kurtka zarzucona na ramiona i dająca wrażenie, że człowiek jest czterorękim dziwadłem), pies, zwłaszcza młody i psychicznie ciągle się rozwijający, będzie „namierzał”, podbiegał do nich i je oszczekiwał, sygnalizując właścicielowi potencjalne zagrożenie lub usiłując te osoby odstraszyć i zmusić do oddalenia się. Trzeba też pamiętać, że na pewnym etapie rozwoju nasz Duży Zwierz skończy ”szczeniaczkowanie”, zaczną działać hormony i psiak może chcieć sobie ”pokozaczyć”. Nie należy więc narażać ani jego, ani siebie na niepotrzebne kłopoty i zamiast bezrefleksyjnie puszczać go luzem, wyprowadzać go na spacery na długiej lince lub smyczy, dokąd nie odnajdzie się w swojej roli, po ”aktualizacji systemu”. Przebywając z psem w przestrzeni publicznej należy liczyć się z tym, że ewentualne samowolne skrócenie dystansu przez duuużego psa, poruszającego się luzem, który szczeka, biegając w około obcej dla siebie osoby, dla większości takich ludzi będzie atakiem lub próbą podjęcia ataku żywcem wyjętego z telewizyjnego paska. Jak ktoś się przestraszy, to zamknie się na nasze tłumaczenia. Tak po prostu jest. Ludzie boją się takich zachowań. I, w dużym skrócie, ja to rozumiem, w pełni akceptuję i uważam, że mają rację, że mają prawo obawiać się duuużego, nieznanego sobie psa, który przebywa w ich bliskiej przestrzeni, warcząc, szczekając, biegając w około nich i podskakując na tylnych łapach, rzucając im wyzwanie i sprawdzając ”I co zrobisz?”. Z wielu tego typu problematycznych zachowań (np. oszczekiwanie osób starszych, które poruszają się o lasce, gimnastyczek robiących gwiazdę na leśnej ścieżce itp.) psiak wyrasta i nie przejawia ich jako dorosły osobnik, ale przede wszystkim psa się wychowuje, uczy, szkoli i z nim ćwiczy. (Wiele psów zachowuje się ”źle”, gdyż ich właściciele od początku, tj od pierwszych chwil, kiedy  ich psy przejawiały nieprawidłowe reakcje na daną sytuację, nie korygowali ich, w ogóle nie reagowali lub nie umieli przekazać im, że okazywany przez nie niepokój lub ekscytacja są niepożądane. Nie umieli uspokoić swoich psów i sprawić, by te zrozumiały i zaufały im, że agresja czy strach nie są adekwatnymi do sytuacjami zachowaniami. Psy nie otrzymywały wskazówek odnośnie tego jak mają się zachowywać, więc się psychicznie pogubiły.) Dla molosa, ochranianie właściciela/ rodziny, sprawa ”uczulenia” molosa na „naruszanie nietykalności cielesnej”, zostaje w nim na zawsze.

Problematyczne wyjątki

Większość osób, które codziennie mijamy podczas spacerów z psem, w ogóle psów nie zauważa. Nasze psy ich nie obchodzą. Niektórzy psów się boją i omijają każdego szerokim łukiem. Jeszcze inni, z tych ”bojących się”, trzeszczą pod nosem coś o tym, że ”się boją” i że ”Każdy pies powinien wychodzić na spacer na smyczy i w kagańcu” (Bo oni ”się boją” i nie ma to związku z tym, że np. pies zachował się w stosunku do nich niewłaściwie, chodzi tylko o to, że pies jest na tym samym kilometrze kwadratowym, co oni). Ale są też nieznajomi wyjątkowo bezmyślni, których irracjonalne, głupie i zaskakujące tak psa, jak i jego właściciela, zachowanie, może skutkować naprawdę poważnymi konsekwencjami, także prawnymi i to niestety dla właściciela psa. Ten typ nieznajomych, kreujących niepotrzebne ”atrakcje” psom i ich właścicielom, psiarze nazywają min.; ”wyciągaczami łap”, ”dotykaczami”, ”głaskaczami”, ”stalkerami”, a w niektórych przypadkach ”kamikadze”. I co najgorsze, ci nieznajomi, ci pchający się z łapami do psów, to nie jest jakaś konkretna ”grupa społeczna” (czy wiekowa), to jest pełen przekrój tzw społeczeństwa, ludzie dorośli, nastolatkowie, ale zdarzają się wśród nich także małe dzieci.

Jak z dziećmi

Do niedawna nie miałam pojęcia, że tak samo, jak do obcych psów i to nie tylko ”ślicznych szczeniaczków”, ludzie wyciągają łapska do… obcych niemowlaków. Malutkie dzieciaczki rozpalają w niektórych obcych (zwłaszcza) paniach i (czasem nawet) panach nieopanowaną potrzebę ”dotknięcia”, a to rączki niemowlęcia, w to jego ”ślicznej, pucułowatej buzi”, czy też ”pogłaskania po główce”. I takie osoby, bez oglądania się na matkę dziecka, pchają łapska do wózka –WTF?

Typowa, w takich sytuacjach, całkowicie normalna, słuszna i przewidywalna (wydawałoby się) reakcja matki malca, do którego ktoś obcy wyciąga łapy, to (mniej więcej); ”Co pani robi?! Niech pani zabierze swoje brudne łapska od mojego dziecka!” (No, bo co to, cholera, za pomysł, żeby robić ”kizi mizi” obcemu dzieciakowi, tylko dlatego, że np. w wielkopowierzchniowym markecie mija się babkę pchającą przed sobą wózek z tymże maluchem?). Typowa reakcja obcej osoby, wyciągającej łapska do brzdąca, na zdecydowany sprzeciw matki, to zaskoczenie. Serio; ręka zastyga w bezruchu, gęba się rozwiera, osoba się zapowietrza, zdumienie ją paraliżuje i zamiera z rozdziawionym otworem gębowym. Matka kontynuuje w stylu ”Proszę nie dotykać mojego dziecka, ma pani/pan brudne ręce. Poza tym ja sobie tego nie życzę, to jest moje dziecko, a pani/pan jest obcą osobą”, po czym oddala się od natrętnej osoby, ostatecznie nie wybrawszy rodzaju makaronu… Pewnie za wyciąganie łap do słodziuchnych niemowląt i nieco starszych dzieciaków, odpowiada to samo tajemnicze uszkodzenie mózgu(?), które każe (znowu) obcym osobom, bezceremonialnie, znienacka dotykać (”bo to przynosi szczęście”) wydatnych brzuchów kobiet w ciąży (Jak wtedy, gdy chwytają się za guzik na widok kominiarza). Tacy ludzie najpierw dotykają, a potem niby pytają ”Mogę?”, w istocie, trzymając już łapę na zaokrąglonym brzuchu zaskoczonej, nierzadko mocno wkurzonej takim zachowaniem, mamy.

Mieszkanie w tym samym dziesięciopiętrowym bloku, na tej samej ulicy, czy w tym samym mieście nie czyni z ludzi ”znajomych”, ale w dzisiejszych czasach mnóstwo ludzi, na fejsbuku ma nieznajomych w znajomych, więc może to jest jakiś klucz do zrozumienia o co kaman… Nie wiem skąd w niektórych osobach przekonanie, że dotykanie obcych niemowlaków, czyichś dzieci bez zgody ich rodziców albo bezceremonialne dotykanie brzuchów ciężarnych kobiet, jest ok. Nie wiem też dlaczego niektórzy ludzie uważają, że jest ok wyciągać łapy, czy w jakikolwiek inny sposób zaczepiać obce psy lub szczenięta, niezależnie od tego czy w pobliżu znajduje się ich opiekun, czy nie.

”Strzał z liścia” vs. ”chaps”

Są dni, że zupełnie obcym osobom, zwracam uwagę, by nie usiłowały dotykać prowadzonego przeze mnie psa lub, by w inny sposób go nie zaczepiały, średnio raz na ”spacer”. Niech będzie, że Warszawa to duże miasto i to dlatego. Uważam jednak, że jest to stanowczo zbyt wysoka ”średnia”, nawet jeśli takie dni nie zdarzają się często. Każda z sytuacji, w której ktoś stawia mnie w konieczności, w której dla dobra znajdującego się pod moją opieką psa i swojego własnego (lub po prostu ”w czynie społecznym”, dla korzyści innych, macanych bez zgody swoich właścicieli, psów), zmuszona jestem zwrócić mu uwagę, aby psa nie dotykał, szczególnie, gdy usiłuje zrobić to małe, znajdujące się ”pod opieką” rodziców, dziecko, jasno pokazuje, że mamy w Polsce nie tylko deficyt edukacji w zakresie kynologii, ale i tzw wyobraźni, i kultury.

Przyzwyczaiłam się do tego, że wśród ”wyciągaczy rąk”, jest typ ludzi, w których duuuży pies budzi specyficzne emocje, rozpala w nich coś z Indiany Jonesa lub Lary Croft, choć ”chojrakami” prawie zawsze są nastoletni chłopcy i młodzi faceci (a czasem przechlani, starzy pajace). Że istnieje specyficzna korelacja pomiędzy onieśmieleniem/ obawą obcych osób na widok ”egzotycznie duuużego” psa, jakąś taką fascynacją tym jego rozmiarem, wyobrażeniami na temat tego, co ten rozmiar za sobą niesie lub nieść może i chęcią przekonania się czy im, tym ”Indiana Jones’om”, którzy znaleźli się w pobliżu molosa, ”uda się wyjść z tej przygody cało”.

Idący naprzeciw mnie i psa, pod rękę z dziewczyną, facet usiłuje w tzw przelocie ”pogłaskać”, idącego przy mnie psa. Robi to w chwil, w której już się ”minęliśmy”, czyli typ wyciąga do psa rękę, znajdując się już za psem, od tyłu i nieco z boku. Wykonuje szybki, dziwny gest, jakby usiłował dotknąć psa, którego się boi. Udaje mu się dosięgnąć psiego zadu, zaskoczony pies gwałtownie odwraca głowę, ja odruchowo, smyczą szarpię za obrożę i ściągam Pluszaka bliżej siebie. Zatrzymuję się i odwracam za typem i jego dziewczyną, uspokojony przeze mnie pies, staje tyłkiem do pary, nie zwracając na nich uwagi. Pytam typa: ”Co to za głupie zachowanie było? Po co zaczepia pan tego psa? Nie zna go pan, więc niech pan do niego nie wyciąga łap. Chce pan, żeby panu ‚odgryzł rękę’?”. Typowi robi się głupio, nieco spłoszony, odpowiada coś w rodzaju: ”On nie wygląda groźnie”. Uśmiecham się. I pytam niedoszłego ”głaskacza” czy uznałby za niewłaściwe, gdyby w porywie nagłego animuszu lub też zachwytu nad powabem kobiety, która przy niefrasobliwym panu stała, jakiś zupełnie obcy typ usiłował tę panią także ”pogłaskać”, np. klepiąc ją w pupę? Oboje się obruszają. Nic sobie z tego nie robiąc, kontynuuję mniej więcej tak; ”Widzi pan, pan czuje się odpowiedzialny za tę panią, ja czuję się odpowiedzialna za tego psa. Gdyby ktoś obcy usiłował pańską towarzyszkę potraktować jak rzecz, interweniowałby pan. Tak, jak przed chwilą zrobiłam to ja, kiedy pan chciał ”pogłaskać” tego oto psa. Różnica jest taka, że gdyby, reagując np. na próbę ”macania po pupie”, pani odruchowo ”trzasnęła z liścia” amatora macanek, nikt nie miałby jej tego za złe. Po prostu, pan wziąłby na siebie ciąg dalszy ”kontaktów” z panem macającym. Gdyby natomiast pies, ten czy jakikolwiek inny, odruchowo ”odgryzł panu rękę” lub tylko pana ”chapsnął”, zrobiłaby się straszna afera i byłoby bardzo dużo pretensji. I to pretensji do mnie, jako osoby przebywającej z tym psem w miejscu publicznym i do psa, który ”bez powodu rzuca się na ludzi”. Zanim więc doprowadzi pan do sytuacji, w której będzie kreować się na ofiarę, proszę pomyśleć, nim zechce pan zaczepić kolejnego nieznanego sobie psa i narobić komuś problemów”. Po czym, życząc obojgu miłego wieczoru, kontynuowałam spacer z Pluszakiem.

Czym skorupka za młodu

Nie pomaga kierowanie uwagi ”dotykaczy” na ”kwestie własności”, tego, że Coś jest Czyjeś, np. ”To jest moje dziecko, więc go nie dotykaj” (i tu niejedna matka z powodzeniem mogłaby dodać, ”Bo ci tętnicę przegryzę”) lub należy do kogoś, jest własnością danej osoby, np. ”To jest mój pies, więc go nie dotykaj bez mojej zgody”.

W tym miejscu przypomina mi się wiele wyjaśniająca anegdota Znajomego, który wraz z żoną i dwójką dzieci wyjechał na urlop nad polskie morze. Hotel, w którym mieszkali był bardzo przyjazny rodzinom z dziećmi i do dyspozycji dzieciaków, poza placem zabaw, były różne akcesoria; rowery, hulajnogi, deskorolki itp. Tak więc, któregoś dnia Znajomy i jego nieco ponad Dwuletnia Córka, czekają sobie na ławce, w iście parkowej scenerii, na Mamę, która za chwilę ma do nich dołączyć z Niemowlęciem. Widząc stojący, tuż przy wejściu do budynku, trójkołowy, dziecięcy rowerek, dziewczynka pyta swojego tatę, czy może sobie na tym rowerku pojeździć. Znajomy, który chwilę wcześniej widział, że rowerek w tym miejscu pozostawił mały chłopiec, który wraz ze swoim tatą wszedł do hotelu, postanawia wykorzystać sytuację jako okazję do trenowania z Córką tzw umiejętności społecznych i odpowiada jej, że to nie jest jeden z tych hotelowych rowerków, że ten należy do małego chłopca, który go tu, zapewne tylko na chwilę, zostawił i że dziewczynka nie może ot, tak go sobie wziąć i zacząć na nim jeździć. Że musi poczekać aż chłopiec i jego tata wyjdą z budynku, wtedy do nich podejść i zapytać, czy nie mają nic przeciwko temu, żeby ona sobie na tym rowerku przez chwilę pojeździła. Dwulatka przyjmuje do wiadomości słowa swojego taty i teraz oczekiwanie na przyjście Mamy i Braciszka, urozmaica jej spoglądanie na hotelowe wejście i szukanie wzrokiem chłopca do którego należy rowerek. Znajomy i jego Córka siedzą sobie na tej ławce zaledwie kilka minut, kiedy na sąsiedniej ławce, tuż obok nich, zasiada kolejny tata, z kolejnym dzieckiem, nieco starszym od Córki Znajomego, chłopcem. Sytuacja się powtarza. Chłopczyk pyta swojego tatę, czy może pojeździć na stojącym nieopodal rowerku. Tata odpowiada: ”To jest rowerek jakiegoś dziecka, nie hotelowy, więc możesz, ale szybciutko tak, żeby nikt cię nie zobaczył”.

Dwie strony medalu

Rodzinny spacer, dwie mamy, dwóch tatusiów i troje dzieci (w tym jedno około dwuletnie w spacerówce, pozostała dwójka ma nie więcej niż pięć lat i idą obok rodziców). Panie prowadzą żywą rozmowę o psach. Zakładam, że ”o psach biegających luzem, bez smyczy i kagańców”, nie ma takowych w pobliżu, ale rozumiem, że szczególnie dla rodziców posiadających małe dzieci, mieszkających w dużych miastach, w których wiele osób posiada psy, z którymi dużo czasu spędza w tzw miejscach publicznych i które to ”biegają luzem, bez smyczy i kagańców”, a edukacja w dziedzinie kynologii, zarówno w odniesieniu do samych psiarzy, jak i osób psów nie posiadających, ”leży i kwiczy”, jest to jeden z tematów zawsze na topie, zwłaszcza, gdy media donoszą o kolejnej tragedii dziecka lub dzieci dotkliwie pogryzionych przez jakiegoś psa. Kiedy jedna z mijających mnie mam mówi …Bo nigdy nie wiesz jak taki pies zareaguje”, jako osoba przyzwyczajona do zwracania uwagi obcym, ”na pewniaka” wyciągającym łapy do psów, mam ochotę mocno babkę uścisnąć i powiedzieć jej ”Właśnie! Dlatego nigdy nie pozwalaj, by twoje dzieci wyciągały łapki do psów, których nie znają”. Ale w sekundę się opamiętuję, bo właściwie, to powinnam zapytać ją Na co? Na co nigdy nie wiesz jak ‚taki pies ‚zareaguje?”. Bo to jest zasadnicze pytanie. Ja mam to szczęście, że od jakiegoś czasu obcuję z normalnymi, nierozchwianymi, czyli prawidłowo zsocjalizowanymi psami, które umieją sobie radzić psychicznie z bodźcami płynącymi z otoczenia i takie psy są w moim otoczeniu, zapominam więc czasem, że nie wszystkie psy są takie…

Na co rodzic małego dziecka ”nigdy nie wie, jak taki pies zareaguje”? I jaki to ma być pies, którego ”reagowanie” jest przedmiotem rozważań, w tym przypadku, przechodzących obok mnie (idącej bez psa) obu mam? Taki ”pies w ogóle”, czy jakoś bardziej ”w szczególe”? To ma być pies prowadzony na smyczy? Czy idący bez smyczy przy nodze właściciela? Idący/ biegający luzem w pobliżu właściciela? Biegający luzem na otwartym terenie, pod okiem właściciela? Bawiący się piłką/ badylem z właścicielem, prowadzony na smyczy/ lince lub poruszający się luzem? Bawiący się na psim wybiegu z właścicielem? Biegający na psim wybiegu z innymi psami i z nimi się bawiący-ganiający? Pies w kagańcu, czy bez kagańca? Pies znajdujący się na ogrodzonej czy półotwartej posesji czyjegoś domu, w kojcu, uwiązany do czegoś czy poruszający się po całym terenie tej posesji i mogący wyjść poza nią? A może pies znajdujący się na ogrodzonej czy jednak półotwartej powierzchni terenu magazynowego, w kojcu, uwiązany do czegoś, a może poruszający się po całym tym terenie i mogący wyjść poza ten teren? Pies na terenie posesji położonej w miejscu odludnym czy gęsto zaludnionym? Pies śpiący czy aktywny? A może pies ”uwiązany przed sklepem”, w kagańcu lub bez? Pies prawidłowo zsocjalizowany czy pies zaburzony?

Reagować ma na dziecko, zrównoważone, zachowujące się normalnie, odnoszące się w swoim zachowaniu do rodziców, którzy tonują jego zachowania i reakcje, ”pilotując” dziecko i nie pozwalając mu na te przesadne, niepotrzebne i uciążliwe dla otoczenia, czyli na dziecko ”inteligentne emocjonalnie”, czy na dziecko typu ”Króliczek Duracell’a”, ”dzikie”, rozwrzeszczane, histeryczne, krnąbrne, którego zachowań jego rodzice nie korygują? Na dziecko, które raptownie, nieoczekiwanie dla psa, narusza jego przestrzeń albo przestrzeń jego i jego właściciela, chcąc ”pogłaskać pieska” albo dziecko, które podbiega do puszczonego luzem i bawiącego się psa, bo ”chce go pogłaskać i przytulić”, czy dziecko, które wkłada jakiś przedmiot lub rękę przez ogrodzenie, za którym znajduje się pies lub do kojca, w którym pies jest zamknięty?

Tych kombinacji jest naprawdę sporo a co za tym idzie pogryzienie ”pogryzieniu” nie jest równe.

Osobiście uważam, za jednoznaczne tzn nie do obrony przez tzw miłośników psów, sytuacje, w których pies; dostrzega dziecko, które nie zdaje sobie sprawy z jego obecności albo nie zajmuje go ona, skupia na dziecku swoją uwagę, skracając dzielący go od dziecka dystans, kieruje się w jego stronę, czyli inicjuje ”interakcję”, narusza przestrzeń dziecka i wchodzi z nim ”w fizyczny kontakt”. I w ostatecznym rozrachunku, bez znaczenia jest gdzie dziecko przebywa. Normalny, czyli niezaburzony psychicznie pies wie, że dziecko to ludzkie szczenię, które nie stanowi dla niego żadnego zagrożenia i które jest dla niego nietykalne.

(Osobny tekst ”DZIECKO JAKO ‚LUDZKIE SZCZENIĘ’ W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ -”PIES POGRYZŁ DZIECKO”, CZYLI ZIGNOROWANE CZERWONE ŚWIATŁA I BEZPODSTAWNE ZAŁOŻENIA PROWADZĄ DO TRAGEDII”)

”Misja”

W rzadkich przypadkach, które jednak od czasu do czasu się zdarzają, kiedy do ”głaskania” psa, którego prowadzę, znienacka rzuca się, mijające nas małe (poniżej dziesiątego roku życia) dziecko, swoją dłonią, tę rączkę odbijam, ostrym tonem, wypowiadając przy tym ”Nie!”. To ostre i bardzo zdecydowanie ”Nie!” działa w obie strony, profilaktycznie także na psa, ale pada nie dlatego, że prowadzony przeze mnie pies, mógłby skrzywdzić dziecko, a dla zasady, która brzmi, że obcy nie mogą dotykać psa. Prawie zawsze, dopiero na to moje ”Nie!” reagują mamusie i/lub tatusiowie. I wtedy słyszę, że ”To tylko dziecko, …”że dziecko ma prawo”…, ja jestem ”agresywna”, …”a jak pies nie wie, że to dziecko, to powinno się go uśpić” i tym podobne uwagi. Opowiadam wtedy, zawsze to samo;

prowadzę psa na smyczy, dziecko narusza przestrzeń moją i mojego psa,

mój pies nie jest ”dobrem ogólnym”, jest moją własnością i obcy nie mogą go dotykać,

pana/ pani/ państwa oburzenie jest nie na miejscu, bo to pani/ pan/ państwo nie dopilnowała/ł/liście swojego dziecka i pozwolił/a/liście mu na ryzykowne zachowanie,

mój pies jest stabilnym psychicznie zwierzęciem, ale może się zdarzyć, że kiedyś pani/ pana/ państwa dziecko wyciągnie ręce do psa i będzie chciało ”pogłaskać” psa, który stabilny psychicznie nie jest albo ”nie będzie w formie”, bo np. coś go będzie bolało i taki pies to dziecko ugryzie,

uważam też za znacznie mniejszą szkodę fakt, że maluch dziś się ewentualnie ”popłacze” z powodu mojego ”Nie!”, niż gdyby w przyszłości jakiś pies miał mu ”odgryźć rączkę”, życzę owocnych refleksji na temat tego, co zaszło.

Wyprowadzanie psa na spacer przypomina prowadzenie samochodu; można być kierowcą, uważnym, czujnym, zdecydowanym, mieć lata doświadczenia, ale są jeszcze inni użytkownicy drogi…

”Prowadzenie psa w kagańcu” po to, aby ”uniemożliwić mu ugryzienie” kogoś, kto ”tylko chciał go pogłaskać”, czyli spełnianie oczekiwań lub nawet żądań osób zachowujących się niewłaściwie, roszczących sobie prawo do, w istocie naruszania przestrzeni mojej i mojego psa bez ”skutków ubocznych”, jest dla mnie absolutnie nie do przyjęcia. Nie godzę się na to, aby obcy macali moją własność i mam do tego pełne prawo, bo jak zaznaczyłam powyżej, pies jest własnością właściciela, a nie ”dobrem publicznym”. I last but not least nie zamierzam także ograniczać swobody, ”karać” psa normalnego i całkowicie poprawnie reagującego na ewentualne naruszenie przestrzeni przez obcego i mogącego dla mnie stanowić zagrożenie, człowieka lub innego psa, za niewłaściwe i/lub nienormalne i/lub zagrażające zachowanie zupełnie obcych ludzi lub psów.

Na szczęście do dużego molosa bardzo rzadko kleją się łapki kilkulatków. Takie dzieci zazwyczaj albo psa zupełnie olewają, albo zachwyconym spojrzeniem podziwiają ”wielgachnego psa” z bezpiecznej odległości, wskazując na niego mamie, tacie, czy innej dorosłej osobie, z którą są. Albo też obawiają się samej obecności psa, tego, że znajduje się on kilka metrów od nich i jeżeli znajdują się z nim po przeciwnych stronach jednej ścieżki, mijają go szerokim łukiem.

Są też dzieciaki, które bardzo ekscytuje samo mijanie psa -i to pewnie ten typ w przyszłości zostaje ”Indiana Jones”. Kilkulatki, które najprawdopodobniej obawiają się(?) duuużego rozmiaru psa i które jakoś dziwnie się nakręcają, kiedy mijają go (prowadzonego przeze mnie, zawsze w takich przypadkach po zewnętrznej, czyli tak, aby utrudnić maluchom fizyczny dostęp do psa). Takie dzieci, mijając nas wykonują całe mnóstwo nieskoordynowanych ruchów i gestów, przybierają dziwne pozy, wyginają się, jakby usiłowały ”przykleić się” do swoich opiekunów, piszczą przy tym, tupiąc nóżkami i podskakują, czasem śmieją się albo nawet krzyczą. Generalnie, zachowują się dziwnie, przesadnie, nieadekwatnie i nienormalnie, w sposób, który niestabilnego, rozchwianego psychicznie psa, który w przeszłości nauczył się reagować na dzieci nieadekwatnie, może pobudzić nawet do ataku na nie. Niejednokrotnie obserwowałam tego rodzaju potencjalnie niebezpieczne zachowanie kilkuletnich dzieci, podczas wystaw psów, szczególnie tych w ciepłej porze roku, organizowanych na świeżym powietrzu.

Uwaga dodatkowa: ”rodzinne wycieczki” na wystawach psów

”Wycieczki” składające się z rodziców, dzieci, dziadków, cioć i nie wiem kogo jeszcze, nierzadko pchają się w wąski przesmyk pomiędzy ringami, wprost w stado kilku, kilkunastu, oczekujących wraz ze swoimi opiekunami, na ocenę, psów. Ludzie tacy, nie wiedzieć czemu, uparcie ładują się w te wąskie przejścia, chociaż nie czują się komfortowo w pobliżu grupy argentynów, kanarów czy innych tego rodzaju psów. Pchają się pomiędzy zwierzaki, niejednokrotnie poddenerwowane atmosferą wystawy lub obecnością innych, aktywnych płciowo samców, czy suk. Pchają się z małymi, nawet cztero-pięcioletnimi dziećmi, które nie są z dziesięć razy bardziej od dorosłych, którzy je pomiędzy psy ciągną, przygotowane do tego, by znajdować się tak blisko dużych, obcych dla siebie i zapewne, zwłaszcza z ich punktu widzenia, wyglądających groźnie, psów. Kiedy tacy ludzie w końcu przejdą, nie wywołując przy tym poruszenia wśród psów, co nie zawsze się udaje, często zachowują się tak, jakby urwali się wprost z filmu o przygodach Indiany Jonesa, jakby jakimś cudem udało im się przejść wiszący nad przepaścią most z omszałych desek i zbutwiałych lian.

Niestety, prawda, która ”łowcom przygód” nie przychodzi do głów i którą zazwyczaj nie są zainteresowani, wygląda tak, że na wystawach psów, panuje specyficzna atmosfera, za co odpowiada fakt, że na małej przestrzeni, w dosyć stresujących warunkach, spotyka się z sobą i przebywa w swoim otoczeniu, wiele aktywnych płciowo osobników i co trzeba sobie jasno powiedzieć, nie zawsze zwierzęta te są prawidłowo zsocjalizowane. Te psy są bardzo róże, bo ich właściciele są różni. Nie każdy pies jest stabilny psychicznie, nie każdy właściciel/wystawca ma więź ze swoim psem i nie każdy jest w stanie przewidzieć zachowanie swojego psa, prawidłowo na nie reagować lub mu przeciwdziałać. W tego typu napiętej atmosferze łatwo o spięcie. Rasowe psy bardzo często kupują bardzo przypadkowe osoby… Może się zdarzyć, że wywołana przejściem grupy ”wycieczkowiczów”, zmiana pozycji, ustawienie któregoś z psów, względem innego, nawet niewielka zmiana w odległości dzielącej dwa osobniki i to, że ich spojrzenia się skrzyżują, może skutkować poważnym spięciem. Trzeba też pamiętać o tym, że spora część tzw hodowców psów, swoje psy z kojców ”wyciąga” jedynie na wystawy. Oznacza, że takie psy nie są przyzwyczajone do radzenia sobie z ogromem bodźców, którymi skutkuje wydarzenie takie, jak wystawa; mnóstwo innych psów, tłumy obcych ludzi, itp. I sobie z nimi nie radzą, bo nie umieją sobie z nimi radzić. Takie psy mogą przejawiać zachowania zupełnie nieadekwatne do sytuacji, przesadne, skrajne i tym samym niebezpieczne.

Ze względu na to, że na wystawach psów bywa bardzo tłocznio, opiekunom psów, w sytuacjach, w których w wąski, pełen psów, przesmyk, uparcie ładuje się grupka pozbawionych wyczucia i wyobraźni, ”turystów”, pozostaje jedynie reagowanie na to, że ci ludzie ”już tu są”. To reagowanie sprowadza się do tego, że każdy z opiekunów stara się skupić uwagę swojego psa na sobie. Co może się wydawać niedorzeczne, ale jednak też się zdarza, kiedy opiekunowie psów, przekierowują uwagę swoich podopiecznych na siebie, obcy także usiłują to zrobić, cmokając do psów, czy próbując je ”w przelocie” pogłaskać. Kiedy takim osobom zwraca się uwagę, że swoją ”nieroztropnością”, czy wręcz głupotą narażają na niebezpieczeństwo siebie, a przede wszystkim swoje dzieci, odpowiadają arogancko ”Przecież nic się nie stało”, albo ”Jeżeli psy są agresywne, to nie powinny przebywać wśród ludzi”. Na uwagi przypominające im, że wystawa to wydarzenie przede wszystkim dla hodowców i posiadaczy rasowych psów, a publiczność jest tylko dodatkiem, odpowiadają, że skoro kupili bilety, to mają prawo tu być. Błąd w rozumowaniu tego typu osób polega na tym, że nikt nie odmawia im prawa do wykorzystania zakupionego biletu i przebywania na terenie wystawy. Chodzi jedynie o to, że to nie publiczność jest na tej imprezie na pierwszym miejscu i że w związku z tym osoby postronne, nie biorące bezpośredniego udziału w wydarzeniu, powinny zachowywać się w sposób, który nie zakłóca spokoju wystawców i ich psów.

Wracając jednak do wątku ”mijania psa na ulicy”, przez pewien typ dzieci; rodzice/ opiekunowie takich dzieci nie korygują ich zachowania. Poza, jakimiś niby żartobliwymi wrzutkami w rodzaju ”No, już, już, uspokójcie się”, nie słychać ze strony opiekunów takich dzieci żadnych konstruktywnych uwag. Nie zwracają uwagi na to, że zachowanie dzieci jest wysoce niewłaściwe, że ich ekscytacja, piszczenie, pobudzenie są nie na miejscu, że nie mają powodów zachowywać się w tak nienormalny, histeryczny sposób i że w pewnych specyficznych sytuacjach, zachowanie to może przyczynić się do tragedii. Z opiekunami tego typu dzieci nie wchodzę w dyskusje, szkoda mi czasu i energii, bo ”całego świata i tak nie uratuję”. Wyjątkiem są sytuacje skrajne, kiedy np. takie dziecko, przechodząc tuż obok mnie i psa, zupełnie nie ogarniając otoczenia, zaczyna krzyczeć i wywijać jakimś badylem lub zabawką w rodzaju plastikowego miecza (Takie dzieci zdolne są nawet do tego, żeby ”pacnąć” trzymanym w rękach przedmiotem, mijającego ich psa). W takich sytuacjach zawsze opierdz…elam opiekunów dziecka. Pies, może się wystraszyć, może dziecko oszczekać, może pochwycić kij czy zabawkę, a ja dowiem się od niepokalanych myśleniem ”opiekunów” dzieciaka, że prowadzony przeze mnie pies ”zaatakował ich dziecko”.

Pompowanie fobii

Równie irytujący jest typ rodziców, dziadków, cioć itp., generalnie opiekunów małych, obawiających się psów, ”bo tak i już”, czyli nauczonych strachu przed psami, dzieci, którzy ten, najczęściej irracjonalny strach, dzieciaków przed psami, jeszcze podsycają, na widok psa, mówiąc coś w rodzaju ”Odsuń się, bo cię pogryzie”, kiedy dzieciak mija zwierzaka. Powiem wprost, kiedy takie teksty słyszę odnośnie psa prowadzonego przeze mnie, kiedy dotyczą psa, którym ja się opiekuję i nad którym ja sprawuję kontrolę, czuję się obrażona i delikatnie mówiąc, wkurzona.

Jeśli taka sytuacja zdarza się akurat w dniu, w którym mam ochotę spełnić dobry uczynek, zatrzymuję się i zadaję pytanie takiemu bezrefleksyjnemu opiekunowi dziecka ”Dlaczego straszy pan/ pani to dziecko tym psem?”. Na ogół takie osoby są zaskoczone tym, że się zatrzymuję i że się do nich zwracam. Niektórzy, opryskliwie ucinają próbę nawiązania rozmowy, inni opowiadają coś w rodzaju ”Bo to jest wielki pies i groźnie wygląda”. Kiedy słyszę taką odpowiedź, zwracam opiekunowi dziecka uwagę na to, że ”Przecież widzi pan/pani, że ten konkretny pies jest bardzo spokojny i w nosie ma pana/panią i wasze, idące od niego w odległości kilku metrów, dziecko. Co w jego zachowaniu jest pana/pani zdaniem groźne? Rozumiem, że jego wygląd, tj ”rozmiar” robi na panu/pani wrażenie i pan/pani nie czuje się komfortowo z wrażeniem, które ten pies na panu/pani robi, ale on w żaden sposób nie okazuje, żeby w najmniejszym stopniu zajmowała go państwa obecność. Co więc jest w jego zachowaniu groźne?”. Zazwyczaj w trzecim lub czwartym zdaniu, podczas tego typu rozmowy, która rozwija się w miłą pogawędkę, dochodzimy do istoty problemu. Czyli tego, że ”dziecko boi się psów”, bo psów boją się jego opiekunowie. I ok, ja to rozumiem. Rozumiem, ze ludzie mają różne doświadczenia, które zdecydowanie wpływają na ich odbiór otoczenia i że (niestety) zaszczepiają swoje lęki swoim dzieciom. Jednak, kiedy mam do czynienia z kimś, kto jest ”lekko uprzedzony” do psów, ale nie jest do nich zdecydowanie negatywnie nastawiony, tłumaczę, że pies, który przy mnie w tym momencie stoi, siedzi (albo już nawet leży na boku i drzemie), jest bardzo fajnym, zrównoważonym zwierzem (co zresztą potwierdza jego zachowanie w takich sytuacjach) i nie powinien być używany do tego, by utrwalali w dziecku fobie przed psami. Jest wyluzowanym zwierzakiem bez problemów. Nikogo nie atakuje, jest otwarty na zawieranie nowych znajomości z innymi fajnymi i wyluzowanymi istotami. Jeżeli więc on, taki wielki, wyluzowany Pluszak, ma być przykładem ”niebezpiecznego psa, który na pewno ugryzie, jeśli tylko dziecko się do niego zbliży”, no to koniec, pozamiatane, dzieciakowi zostaje tylko terapia na zamkniętym oddziale szpitala psychiatrycznego.

Wychodzę z założenia, że warto poświęcić kilka minut na rozmowę z opiekunami dziecka i samym dzieckiem, przy okazji. Jeśli to konieczne, można na chwile kucnąć przy swoim psie, znaleźć się twarzą w twarz z małym człowiekiem i powiedzieć coś w rodzaju ”Nie musisz się Pluszaka obawiać. Kiedy ty się go przestraszyłaś/eś, on zajęty był wąchaniem żywopłotu i patrzeniem na gołębie, nawet cię nie widział. Nie zauważył cię, a kiedy cię dostrzegł, co zrobił? Nic. Bo on nic nie robi małym dzieciom, które sobie idą na spacer z rodzicami. Nie musisz bać się obcych psów, które idą na smyczy ze swoimi właścicielami i nawet na ciebie nie patrzą. Tak, długo jak ich nie dotykasz, nie musisz się ich obawiać, tylko dlatego, że one są niedaleko ciebie. Kiedy my sobie rozmawiamy, widzisz co on robi? Wącha powietrze, wciąga do swojego wielkiego nochala twój zapach i tak dowiaduje się, kim jesteś. Pluszak tak cię poznaje, wcale nie musi do ciebie bardzo blisko podchodzić, ani cię dotykać. Wystarczy, że powącha powietrze dookoła ciebie, nie musi robić niczego więcej. Kiedy będziemy się mijać następnym razem, będziesz wiedzieć, że nie musisz się Pluszaka bać”.

Ważne są ”małe kroczki”. W takich rozmowach najbardziej chodzi o to, żeby tego typu rodzice tego typu dziecka, jak i samo tego typu dziecko, zobaczyli, że mogą przez kilka minut znajdować się w pobliżu ”wielkiego zwierza”, stać metr od niego i ”wyjść z tego cało”. Żeby wierzyli, jeśli opiekun psa mówi im, że ”Obsadzanie w roli agresywnego psiego zwyrola akurat mojego psa, bo jest duży i wam się coś w związku z tym wydaje, jest cholernie niesprawiedliwe”. Żeby zobaczyli, jak zachowuje się zrównoważony pies, w pobliżu obcych ludzi. Że pies, który nie łasi się do obcych, nie jest psem ”nieprzychylnym” ludziom, czy wręcz agresywnym w stosunku do nich. Pies, który nie narusza przestrzeni dopiero co poznanych ludzi, trzyma dystans dwóch, czy trzech metrów, nie jest ”niemiłym”zwierzęciem, jest zrównoważonym i dobrze wychowanym psiakiem. To działa, kiedy po chwili namysłu opiekun dziecka stwierdza, że spotkanie z wcześniej nieznanym psem, może być miłym zdarzeniem, min dlatego, że psy zazwyczaj skaczą na ludzi, ekscytują się, bywają nachalne, a ten sobie siedzi i patrzy na motylki.

W tego rodzaju rozmowach nie chodzi też o to, aby uczyć dzieci ”jak mają dotykać psy, które poznają”. Przeciwnie. Ja ograniczam się do powtarzania, że nie dotyka się psów bez zgody ich właścicieli i skupiam się na tym, żeby podkreślić, że nie ma potrzeby dotykać psa, którego się ”poznaje”.

Wskazówka → zachowanie → nagroda -ludzie i psy ”w pętli nawyku”

Ludzie, którzy mają w zwyczaju zaczepiać psy, robią to nawykowo, bezrefleksyjnie. I to zachowanie przekazują sowim dzieciom i/lub wnukom. Takie osoby oczekują, że psy będą okazywać ”zadowolenie” (manifestowane zazwyczaj ekscytacją) z tego, że zostały zaczepione, że ”zwrócą na nich uwagę”, ”zamerdają ogonkiem”, ”podejdą do nich” i ”dadzą się pogłaskać” -i do takich reakcji ”u wszystkich” psów, są przyzwyczajeni. Dla nich ”normalne jest” nawiązywanie kontaktu z psem tak, jak nawiązują go z człowiekiem; poprzez wzrok, werbalnie i dotykiem. Zarażają psy tym niewłaściwym sposobem nawiązywania kontaktów z ludźmi i uczą je, że takie zachowanie, skutkujące u psów nawykowym brakiem poszanowania przestrzeni ludzi, jest właściwym -psy są głaskane, ludzie poświęcają im uwagę, czasem dają smaczne kąski, a więc nagradzają psy za to zachowanie, utrwalając w nich określony nawyk. Tacy ludzie, nawykowo zaczepiający nieznane sobie psy, uczą swoich bliskich, w tym przede wszystkim dzieci, tego nieprawidłowego, niekiedy wręcz niebezpiecznego podejścia do psów, jako ”normalnego” i ”właściwego” sposobu ”nawiązywania z psami interakcji”. Skutkuje to tym, że dzieciom, które przez swoich opiekunów nauczone zostały, że ”psy się dotyka”, trudno jest wytłumaczyć, że nie powinny naruszać przestrzeni psów, których nie znają, bo ”nie każdy pies lubi, kiedy obcy go dotykają”.

I tak, choć większość psów, nie potraktuje malca z taką intensywnością, z jaką mogłaby potraktować osobę dorosłą, to nie należy igrać ze szczęściem.

Warto poobserwować przez jedno popołudnie, w jakimś parku lub w innym popularnym miejscu do wyprowadzania psów, jak bardzo zaburzone są dziś ”rytuał poznania/ przedstawienia” i ”rytuał powitania” psa z człowiekiem i człowieka z psem. I jak powszechnie ”normalne” i ”zwyczajne” to jest dla ”miłośników psów”. Popatrzcie, jak wiele postronnych osób, reaguje ekscytacją na ”śliczne pieski”, zwłaszcza ”szczeniaczki” i że od razu chcą tych psów dotykać, choć ich nie znają, choć te zwierzęta są dla nich zupełnie obce, choć nie mają z nimi żadnej więzi. I jak te psy reagują w odpowiedzi. Psom niewłaściwie prowadzonym, ekscytacja ludzi udziela się -ich właściciele pozwalają na to, wzmacniając nieprawidłowe nawyki, które otoczenie takich psów, z właścicielem włącznie, w nich zaszczepia. Zafundujcie sobie chwilę refleksji na ten temat.

Niewiele jest psów niezaburzonych, prawidłowo zsocjalizowanych, mających uważnych i mądrych właścicieli, którzy od początku, od pierwszych chwil, kiedy przysposabiają szczenię, nie psują go i zachowują w nim to „bycie psem” -wszystko to, co typowe jest dla psa jako gatunku i czego nauczył się wcześniej od swojej mamy. Psów, które ludzi i inne psy (oraz zwierzęta) poznają nosem, poprzez zmysł węchu, z pewnej odległości, zaciągając się ich zapachem, nie naruszając ich przestrzeni, bezceremonialnym w nią wtargnięciem i dając sobie czas na odczytanie sygnałów, które w związku ze spotkaniem przekazuje im napotkany pies (lub np. kot). Same tym zachowaniem, tj. zachowaniem dystansu, przekazują napotkanemu psu, że znają zasady, rozumieją jak działa savoir vivre i nie dążą do konfliktu -udowadniają to szanując przestrzeń napotkanego psa. Zrównoważone psy nie zaczynają interakcji z innym psem od wtargnięcia w jego przestrzeń lub przestrzeń jego i jego przewodnika. Tak robią psy zaburzone. Co ważniejsze, zrównoważone psy nie rozpoczynają interakcji tylko dlatego, że jakiś pies, czy człowiek pojawił się w pobliżu. Psy nie muszą nawiązywać interakcji ze wszystkimi psami, czy osobami, które napotykają. I psy niezaburzone tego nie robią. Niezaburzone psy umieją wybrać właściwą dla konkretnego przypadku strategię społeczną, co oznacza, że czasem decydują się obcego psa po prostu ominąć szerokim łukiem. Niezaburzone psy posiadają umiejętność wybierania psów, jak i ludzi, z którymi chcą mieć interakcję i upewniają się, że druga strona też tej interakcji chce. Niezaburzone psy wszystkiego, co z psiego punktu widzenia ważne, dowiadują się o napotkanym psie, czy człowieku, wciągając w nozdrza jego zapach i czytając mowę jego ciała. Nie muszą wchodzić z nim w fizyczny kontakt typu ”nos w du…ę”. 

Wiele niewłaściwych zachowań psychicznie zaburzonych i niestabilnych psów, jest dziś uznawanych za normalne (W tym ”ganianie za kotami”, czyli polowanie na koty). Wiele też z tych zachowań np. przesadna ekscytacja, powodowana byle bodźcem np. pojawieniem się nieznajomego człowieka, który do psa zaczyna cmokać i mówić, podbieganie psa do obcej osoby, obskakiwanie jej itp., uznawanych jest dziś za normalne i pożądane -i to zarówno przez właścicieli tak zachowujących się psów, jak i osoby tym psom obce. Zdecydowana reakcja psa, którego przestrzeń zostanie bezceremonialnie naruszona, tj. korekta skierowana do napastliwego psa, który niezaburzonemu psu „na dzień dobry” pcha nos w du…ę, przez ignoranckich właścicieli napastliwych, zaburzonych psów odczytywana jest jako „reakcja przesadna” i „przejaw agresji”. Korekta jest właściwą reakcją normalnego, asertywnie się zachowującego, niezaburzonego psa na nie przestrzeganie „procedur” psiego savoir vivre przez stalkera. Nie ma w korekcie przesady. To naruszenie przestrzeni przez przez psiego intruza można traktować, jako zachowanie zabarwione agresją; skraca dystans, omija procedury, narusza przestrzeń…

W stosunku do ludzi, molosy są cierpliwsze i po prostu odsuwają się, utrudniając obcym fizyczny kontakt. Typ ludzi nawykowo zaczepiających psy, psy, których nie ”cieszą” ich zaczepki, uznaje za dziwne, ”podejrzane”, a kiedy zwraca się im uwagę, by nie wyciągali łap do naszego psa, często odpowiadają, że ”Jeśli jest agresywny, to powinien chodzić w kagańcu”. Tego rodzaju osobom nie mieści się w głowach, że niektórzy właściciele psów po prostu nie życzą sobie dotykania ich psów przez obcych ludzi, a niektóre psy ”z natury” nie są fanami ”skracania dystansu” i ”spoufalania się”, jak ich właściciele i ”kontakty towarzyskie” utrzymują tylko z wybranymi ludźmi. Zdaję sobie sprawę, że od ignorantów ciężko jest wymagać ”zrozumienia specyfiki rasy”, ale nie uważam, wymagania od nich, by ”otwarli się na przyjęcie do wiadomości, że nie każdy pies to Labrador”, a słowo ”własność” nie jest pustym wyrazem, za zbyt wygórowane.

Nie każdy pies to ”Labrador”

Molosy wciąż są u nas dosyć ”egzotycznym” typem psów. Ludzie nawykowo ”witający się z wszystkimi pieskami” i do wszystkich ”piesków” wyciągający ręce, żeby je ”głaskać”, w większości nie są przyzwyczajeni do ”sposobu bycia” molosów i tego, że one nie ”łaszą się” do obcych i nie reagują entuzjazmem a’la labek na ”łaszenie się” obcych ludzi do nich. Molosy, w przeciwieństwie do psów innego typu, nie ekscytują się tego rodzaju zachowaniami nieznanych sobie osób, nie reagują tak, jak osoby nawykowo zaczepiające wszystkie psy, są przyzwyczajone, że psy reagują. Nachalne zachowanie ze strony obcych ludzi; zaczepianie, cmokanie, skracanie dystansu, czyli podchodzenie, wyciąganie rąk, aby ”pieska dotknąć i pogłaskać”, nachylanie się obcych nad nimi, nierzadko w oczekiwaniu, że ”piesek da buziaka”, uznają za dziwaczne, niekiedy nawet alarmujące, zachowanie, które kiedy je zmęczy, potrafią skorygować warknięciem lub dosadnym tzw szczeknięciem.

Dlatego też bardzo niewłaściwe jest pozostawianie molosa samego np. uwiązanego ”przed sklepem”. Nigdy nie można być pewnym, że nie pojawi się ktoś, kto zechce nawiązać ”interakcję” z naszym psem, mimo tego, że nasz pies nie będzie miał ochoty na interakcję z tą osobą. Pies może mieć pecha i w czasie, kiedy my będziemy wybierać pomidory, przed naszym psem może wyrosnąć pijany człowiek, który uważa, że ”lubią go wszystkie psy”…

Zmieniają się kynologiczne mody, zmienia się i rola psa. Szczurołapy zostały ”psami towarzyszącymi” i dziś (niektóre) np. Jack Russell Terriery przegryzają się przez kanapy i polują na wypełnione pierzem poduszki, lecząc ”rozłąkówki”, podczas nieobecności właścicieli, zaganiacze stały się psami ”sportowymi” i ”rodzinnymi” lub ”rodzinno-sportowymi”, więc sfrustrowane (niektóre) np. Border Collie, kąsają dzieciarnię po kostkach, kiedy ta bawi się w ogrodzie, a na spacerach, co kilka kroków wykonują obrót wokół własnej osi… Ale molosy niezmiennie wyczulone są na ”poszanowanie przestrzeni” i ”naruszenia nietykalności cielesnej” (własnej i swoich właścicieli), mimo ”mód”, nie przyjęły się” jako np. ”ulubione psy emerytek” i w większości wciąż wykonują pracę, do której zostały stworzone; są stróżami i obrońcami człowieka.

”Osoby decyzyjne” vs. cała reszta

Wiele jest osób uważających, że ”spacer z psem” służy do tego, żeby pies zrobił ”siusiu” i ”kupkę”, i żeby ”się wybiegał i pobawił z innymi psami”. Nie. To są ”sprawy”, które pies załatwia ”przy okazji”. Prawdziwy spacer służyć ma do rozbudowywania i wzmacniania więzi pomiędzy przewodnikiem a psem. ”Wychodzenie z psem z domu”, poza teren posesji, czy mieszkania, przemieszczanie się z nim, ”spędzanie czasu na świeżym powietrzu”, w ”miejscach publicznych”, mają być okazją do rozbudowywania i wzmacniania więzi pomiędzy przewodnikiem a psem oraz służą socjalizacji psa. To nie ma być tak, że kiedy tylko pies się ”wysika”, automatycznie ma biec w kierunku najbliższego psa po to, żeby mu ”włożyć nos w d…pę”, choć właśnie tak wygląda ”scenariusz” typowego ”spaceru” większości psiarzy z ich psami. Pierwszy, dłuuugi ”sik” i fruuu, nie oglądając się na właściciela, ”błyskawica” mknie w stronę najbliższego psa, nawet jeśli musi pokonać 200 metrów. ”Błyskawica” nie interesuje się tym, czy ten pies w stronę, którego biegnie, ma ochotę na interakcję, takie psy nie czytają sygnałów, bezceremonialnie, znienacka naruszają przestrzeń innych psów, ludzi i zwierząt, są zaburzone i generują spiny lub wręcz problemy… Dlaczego tak się zachowują? To proste. Ich właściciele nie mają im nic do zaoferowania, nie budują z nimi więzi, nie starają się być ich przewodnikami, te psy nudzą się, rządzą nimi impulsy i frustracje, a człowiek na końcu smyczy, to tylko żywy podajnik na karmę, ewentualnie ”kolega”.

To właściciel psa, w ”idealnym świecie” równocześnie jego przewodnik, ma być dla psa centrum zainteresowania. To nie pies ma sobie ”organizować czas”, to przewodnik ma mu go organizować. Jednak dla większości psów ich ludzie są tylko właścicielami, ”przewodnik” to dziś prawdziwa rzadkość.

Właściciel powinien być dla psa najbardziej interesujący na świecie, czyli także podczas ”spaceru”. W swoim zachowaniu pies ma się odnosić do właściciela, a nie jest tego nauczona przytłaczająca większość psów. W każdym razie nie jest nauczona robić to zawsze i w tym problem. Pies nie powinien, nie może samodzielnie ”podejmować decyzji”. Nie może samowolnie oddalać się od właściciela, rozpoczynać interakcji z; innymi psami, ludźmi, zwierzętami. Prawidłowo prowadzony pies, tj. prawidłowo wychowywany, socjalizowany, uczony-trenowany, mówiąc potocznie ”ułożony” pies, w swoich zachowaniach odnosi się do swojego przewodnika. W dużym skrócie i upraszczając, robi tak dlatego, że przewodnik jest dla niego ”osobą decyzyjną”. Pies, który nie uprawia ”samowolki”, nie jest uciążliwy dla otoczenia.

Stabilny psychicznie, zrównoważony emocjonalnie, prawidłowo zsocjalizowany pies czyta sygnały płynące z otoczenia, a więc sygnały, które wysyłają inne psy, ludzie oraz zwierzęta, umie wybrać właściwą dla danej sytuacji strategię społeczną i razi sobie psychicznie z bodźcami, które z otoczenia płyną. Pies, który swojego właściciela traktuje jako swojego przewodnika, nie oddala się od niego samowolnie, nie funkcjonuje jako ”wolny elektron” i samowolnie;

nie inicjuje interakcji z innymi; psami, zwierzętami oraz ludźmi,

nie narusza przestrzeni innych; psów, zwierząt ani ludzi,

a w ostateczności; nie wchodzi w fizyczny kontakt z innymi psami, zwierzętami lub ludźmi. Niepokalani tzw myśleniem i wyobraźnią, właściciele, nie będący dla swoich psów przewodnikami, swoją ignorancją, która zazwyczaj idzie w parze z arogancją, stwarzają zagrożenie dla otoczenia.

Byłaby ”wtopa”

Molos potrafi zareagować, także wtedy, gdy ”naruszenie nietykalności cielesnej” dotyczy osoby nie będącej jego właścicielem, czy członkiem ”jego rodziny”. One po prostu nie lubią, gdy w otoczeniu ”jest jakiś problem”. Kiedy podczas jednego ze spacerów (w środku dnia), Pluszak zauważył, że dobre trzydzieści metrów (może nieco więcej) od chodnika, którym podążaliśmy, kłóci się z sobą dwóch mężczyzn i że jeden z nich wymachuje rękami, nachylając się przez opuszczoną, po stronie kierowcy, szybę, po czym w pewnej chwili, raptownie wsuwa do samochodu głowę i górną część ciała, drąc się przy tym jeszcze bardziej na drugiego typa, wk…wił się. Zatrzymał się burcząc, wycelował spojrzenie w ich stronę i aż uniósł się na tylnych łapach w górę, jak niedźwiedź 😉 po czym bardzo donoście szczeknął w ich stronę. Przekonanie go, że nie musi podejmować ”interwencji”, by niczym aloes załagodzić ”stan zapalny”, zajęło mi kilka dodatkowych sekund. ”Poburkiwał” tak i odwracał się, na krzyczących mężczyzn przez dobrą minutę, zanim ostatecznie odpuścił. To był czas, kiedy Pluszak zaczął dojrzewać i zdarzało mu się ”rumaczyć”. Gdyby w tym momencie biegał luzem, szczerze przyznam, że (z paru powodów) obstawiam, że tę ”interwencję”, by podjął. Podbiegłby do ”napastnika” i go ”oburczał” i oszczekał a facet …”zesrałby się w gacie”. Ja psa bym odwołała lub ewentualnie przyszłabym po niego, skorygowała go za ”samowolkę pro publico bono” i zapięła na smycz. Miałabym problemy (choćby z powodu ”obsranych spodni”), ale nie aż tak poważne, jak mogłyby one być, gdyby ”napastnik” nie stał spokojnie, tylko po ”zesraniu się w gacie”, zaczął machać łapami, próbował Pluszaka ”przepędzić”… Na szczęście, pies był na smyczy, a poza tym jest zwierzakiem, który odbiera wskazówki od przewodnika i szybko się wycisza.

”Poszanowanie przestrzeni” & ”naruszenie nietykalności cielesnej” -wątki wzajemnie się przeplatające

Kiedy np. stajemy przed przejściem dla pieszych, czekając aż zmienią się światła i w około nas w bliskiej odległości pojawia się więcej osób, naturalne jest, że niektóre z nich będą dla psa zajmujące, że ich zapach go zainteresuje albo po prostu, że będzie sobie chciał ”poczytać” kogoś, kto stoi najbliżej. Ponieważ ludzie nie zawsze ogarniają co dzieje się w około nich i sporo osób porusza się, np. wślepiając się w ekran telefonu, kiedy stoimy za kimś i pies zaczyna węszyć, wyciągając głowę tak, że jego nochal znajduje się kilka centymetrów od obcej osoby, zawsze, kiedy mam wrażenie, że ”lepiej to zrobić”, odzywam się. Niby do psa, ale tak naprawdę, aby ”prewencyjnie” uspokoić tego kogoś/ otoczenie; ”Pyśku, masz brudną buzię, nie wąchaj pani/pana” i kieruję uwagę psa na siebie. Nauczona doświadczeniem, wiem, że niektórzy potrafią wystraszyć się ”wielkiego łba” należącego do psa, od którego dzieli ich kilka centymetrów i którego obecności nie odnotowali jeszcze sekundę temu, i wolę ”mówić do psa”, by zasygnalizować obcej osobie, że ”Tak, stoi za tobą, w odległości parunastu centymetrów od ciebie Duże Zwierzę, ale nie świruj, bo ten zwierz nie zamierza cię zjeść”. To bardzo dobrze działa, i na mamy z dziećmi, i starsze osoby, i ”zakręconych”. Ludzie zerkają i albo się odsuwają (i super, chodzi o to, żeby wszyscy byli wyluzowani), albo mówią coś w rodzaju ”Oj tam, niech sobie wącha, ja też mam psa, pewnie czuje mojego”… -i tu pada imię lub reagują w podobnie pozytywny sposób. Kiedy pies i ja idziemy chodnikiem, przy którym znajduje się akurat zajmowana w tym momencie ławka, Duży Zwierz sam z siebie zmienia tor, którym się porusza tak, aby zachować dystans od obcych, jakby ludzie ci znajdowali się w mydlanej bańce, której granic on nie chce naruszyć. I jak najbardziej, uszanowanie przestrzeni osobistej obcych jest sygnałem uspokajającym (nawet jeśli nie to pies ”ma na myśli”), gdyż nierzadko osoby, które na tej ławce sobie siedzą i obserwują zbliżającego się w ich kierunku ”wielkiego psa”, który w pewnym momencie zmienia swój kurs tak, aby wyminąć je po łuku, rozluźniają się. ”Kulturalnie” zachowanie psa, który czytelnie sygnalizuje ”Nie mam złych zamiarów, po prostu przechodzę obok”, uspokaja ludzi (inne psy i koty też).

Należę do paru fejsbukowych grup kynologicznych i od czasu do czasu w oczy rzucają mi się dyskusje o „rozhisteryzowanych” i „przewrażliwionych” rodzicach dzieci np. do których spuszczony ze smyczy pies podbiegł, szczekając, w wyniku czego dziecko np. przestraszyło się, spadło z rowerka, obtarło sobie kolana, rozpłakało się itp. Niezmiennie zaskakują mnie wybrzmiewające z tych dyskusji i przytaczającej większości poszczególnych postów, arogancja i ignorancja psiarzy, olewanie przez tzw miłośników psów, czegoś, co w istocie sprowadza się do braku kultury i swego rodzaju ”niedorobienia” na bardzo bazowym poziomie.

Coraz więcej osób ma problem z ogarnięciem kwestii „poszanowania przestrzeni” i dotyczy to zarówno poszanowania przestrzeni innych osób, jak i zwierząt, a zwłaszcza psów. Jestem zdania, że pies ma tak być prowadzony (w znaczeniu min. wychowany), żeby nie stwarzał niepotrzebnego dyskomfortu u obcych osób. Żyjemy w społeczeństwie, więc szanujmy innych tak samo, jak siebie. Obca osoba nie musi wierzyć właścicielowi psa, że ten np. „Jest łagodny i chce się tylko przywitać”, że „Nic nie zrobi”, szczególnie, kiedy ten znienacka, bezceremonialnie narusza przestrzeń tej osoby i/lub jej psa/kota albo dziecka właśnie. Nie musi w to wierzyć i zazwyczaj słusznie nie wierzy, kiedy pies napina się, jeży, marszczy się, szczeka, warczy lub wydaje z siebie inne dźwięki, które także sugerują, że daleki jest od ”przyjaznego nastawienia” lub psychicznej równowagi, kiedy tak bezceremonialnie czyjąś przestrzeń narusza. Jednak wielu właścicieli psów notorycznie „wcinających się” podczas tzw spacerów w przestrzeń nieznanych sobie ludzi i psów, „nie widzi problemu”. Nie widzą problemu, choć ten istnieje, skoro ich pies „nie zawraca sobie głowy” np. „czytaniem sygnałów” i za wszelką cenę dąży do włożenia nosa w dupę obcego psa albo położenia mu łap na grzbiecie. Nie widzą problemu, niezależnie od tego czy ich pies, uwalany błotem brudzi kogoś czy nie, czy waży 5 czy 55kg. A sprawa jest bardzo prosta, jeżeli właściciel psa go nie kontroluje, tj. nie jest w stanie wydanym na odległość poleceniem powstrzymać go od jakiegoś zachowania i (czasem najlepiej także) przywołać go do siebie, to nie powinien spuszczać go ze smyczy (są do kupienia bardzo długie linki). Ot co.

Ale poszanowanie przestrzeni ma działać w obie strony, więc należy ludziom tłumaczyć spokojnie i kulturalnie za każdym razem, że to, że „piesek jest śliczny” nie oznacza, że trzeba się do niego pchać z łapami i go „głaskać”. Dotykanie psa przez obcych ludzi, jest tak samo nie na miejscu jak „dotykanie” obcych ludzi przez psa. I także może nieść za sobą daleko idące skutki, z tzw „pogryzieniem” włącznie.
Pies naruszający przestrzeń jakichś osób, bo te „źle/dobrze mu się kojarzą”, bo „nie lubi biegaczy/ rowerzystów/ deskorolkarzy/ rolkarzy” itp., stwarza zagrożenie dla tych osób i to właściciel psa jest odpowiedzialny za to, że w wyniku tego naruszenia przestrzeni coś się stało, bo np. biegacz skręcił sobie kostkę. Wystarczy odrobina refleksji, żeby to zrozumieć. Pies bez smyczy kieruje swoją uwagę, „narusza przestrzeń” i „rozpoczyna interakcję”, z; innym psem, jakąś osobą albo zwierzęciem? Konsekwencje ponosi właściciel psa. Niestety, sporo właścicieli psów, zamiast zastanowić się nad własnym postępowaniem, woli winą za konflikty na „psim” tle, obarczać innych, np. osoby psów najzwyczajniej się obawiające i nie życzące sobie „obskakiwania” czy innej formy psiej natarczywości, a rodziców, dla których -co zrozumiałe- ich dzieci są oczkiem w głowie, nazywać „histerykami”.

Nie dajmy się zwariować, pies może ”zrobić krzywdę”, choć nie ma to nic wspólnego z użyciem przez niego do tego celu zębów

Wie o tym każdy, kto choćby raz zaliczył entuzjastyczne ”z główki” od swojego psa albo ktoś, kogo jego pies chlasnął ogonem w tzw zacieszu. Ogonowy zaciesz na wysokości buzi małego dziecka = potencjalnie duży problem, podobnie, jak pies, który skoczy na kogoś albo o kogoś się oprze, np. starszą osobę.

Im bardziej Puchatek zaglądał do domu Królika, tym bardziej Królika nie było

Siedzę na ławce, pies (na smyczy) waruje tuż obok. Czekamy aż ”reszta stada” skończy zakupy. Patrzę w witrynę naprzeciw ławki, w której odbija się to, co dzieje się za mną, a pies ”jest w pracy” -patrzy jak zaczarowany w drzwi sklepu. W pewnej chwili przejeżdżająca przed naszymi nosami, na rowerze, kobieta nie mogąca oderwać oczu od Pluszaka, zatrzymuje się około 4 metry od nas. Staje na chodniku, ale rower wciąż znajduje się pomiędzy jej nogami, przytrzymuje go nimi, aby się nie ”majtnął” na bok, ręce dalej trzyma na kierownicy i? Zaczyna cmokać do psa. Cmokać, piszczeć, wchodząc na wysokie tony; ”Jaki ty jesteś śliczny” itp. Jest nieco pochylona w przód, kręci głową i ”jakby co” nie ma się o co ani jak oprzeć, żeby złapać równowagę. Ani w mojej, ani w psa pozycji nic się nie zmienia. Pies nie reaguje na nią, patrzy w inną stronę. U mnie też zlewa totalna. Babka nie daje za wygraną. Staje się głośniejsza i przymila się do psa bardziej. Nie nawiązuję z nią kontaktu wzrokowego, bo nie chcę jej zachęcać, ale patrzę nią kątem oka i zaczynam wolno liczyć w myślach. Pies dalej ją ignoruje. Ja liczę, ciekawi mnie, jak długo tak można. Siedzę sobie na tej ławeczce, w pozycji, która ”w razie czego”, tj w sytuacji, w której gdyby jakimś cudem pies jednak zwrócił na nią uwagę i zdecydował się do niej podbiec, mogłabym nie zdążyć go przed tym powstrzymać (Osobiście mam wrażenie, że ograniczenia, tj. specyfika pozycji, w której się znajduję, jest oczywista). Jednak pozwalam sobie siedzieć w ten sposób, bo Pluszak to nie ”typowy labek” ani inny merdacz, który ”przyjaźni się z wszystkimi” i ”do wszystkich od razu biegnie lizać ich po twarzy”, ani tym bardziej nie jest psycholem, który ”rzuca się” na ludzi, czy psy. Pluszak, im bardziej pani chce zwrócić na siebie jego uwagę, tym bardziej ostentacyjnie(?) wślepia się w drzwi sklepu. Pani zaczyna mówić do niego jeszcze bardziej, pełniejszymi zadaniami, zupełnie mnie ignorując. Nie zwraca się do mnie, nie nawiązuje kontaktu ze mną, choć w duecie ja-pies, mówię tylko ja i tylko ja mogę z nią ”pogadać”. Nie, ona mówi do psa. Najwyraźniej pani jest z tych, co to ”kocha wszystkie pieski a wszystkie pieski kochają ją” i nie zawraca sobie głowy niuansami w rodzaju ”dzień dobry” itp. Nie przeszkadza jej też, że pies ma ją w serdecznym poważaniu. Dochodzę do ”25” i zwracam się do niej, bo to, co robi, jej piszczenie i ”gadusianie” zaczyna mnie męczyć;

Ja:”Proszę tego nie robić. Proszę nie zaczepiać tego psa. Nie zna go pani, więc po co pani to robi?’‚ -Pani patrzy na mnie zaskoczona i… jednoznacznie urażona.

Obca pani: ”Ale o co pani chodzi? Ja się po prostu zachwycam, bo on jest taki ładny. Tak sobie leży”... -Powtarzam więc

Ja: ”Przecież pani tego psa nie zna, nie wie pani jak on może się zachować. Pani się nie ”zachwyca”, pani tego psa zaczepia, chociaż on ma panią w d…” –Pani patrzy na mnie bezrozumnie, więc ”lecę w kulki”- ”Może jest nienormalny i w końcu się na panią rzuci?’‚ -Pani jest zdumiona i odpowiada

Obca Pani: ”No, jak właściciel siedzi obok, to ja się nie boję. Pani jakaś dziwna jest”. -Głowa Pluszaka nie przesunęła się nawet o centymetr, wciąż wpatruje się w drzwi sklepu.

Ja: ”Proszę pani, on waży 60kg i gdyby jednak zaskoczył mnie i zdecydował się do pani podbiec, może nawet skoczyć na panią i oprzeć się o panią, to by panią przewrócił. Upadłaby pani na beton, rower by się na panią przewrócił, potłukłaby się pani i pokaleczyła, może rower też by był do naprawy i miałaby pani pretensję do mnie”. -Pani ”trybi” przez chwilę, nie bardzo wie co powiedzieć, ale nie chce się poddać, powtarza więc;

Obca pani: ”Pani jest jakaś dziwna”. -Facet stojący nieopodal i palący papierosa, odwraca się w naszą stronę. Patrzy na babę, na mnie i na leżącego obok ławki psa.

Ja: ”Powtarzam pani, jeżeli on jednak zdecydowałby się do pani podejść, wystarczyłoby, żeby się o panią oparł bokiem, jak to ma w zwyczaju. Nie musiałaby na panią skakać, wystarczyłoby, żeby panią ”walnął z łopatki”. Zachwiałaby się pani, może pisnęła z zaskoczenia albo rower wydałby jakiś odgłos i on mógłby odskoczyć albo szczeknąć, pani by się przestraszyła i przewróciła się, upadła na beton i pociągnęła za sobą rower, który by się na panią przewrócił. I to do mnie miałaby pani pretensję”. I teraz idzie bomba:

Obca pani: ”Ja to robię na własną odpowiedzialność”. -Facet, raz jeszcze oblatuje nas spojrzeniem, robi specyficzną minę, kręcąc przy tym głową, po czym odwraca się i ostatecznie zajmuje swoim papierosem. Ja, prawie mam ochotę pochylić się nad Pluszakiem i powiedzieć mu coś, co zwyczajowo rozpala w nim chęć powiedzenia osobie, na którą się go nakieruje, ”Cześć”, entuzjastycznym walnięciem z łopatki, którego siła zaskakuje nieprzywykłych do tej formy powitania.

Ja: ”Jasne. I pewnie pani z tych co to ”Jeszcze żaden pies nigdy mnie nie ugryzł”. -Pani szybko mi przerywa.

Obca pani: ”Oj, ugryzł, ugryzł”… – O zgrozo, babka brzmi, jakby była dumna z tego faktu, wykonuje przy tym gest ręką, mówiący coś w rodzaju ”oj tam”. Nawija dalej, ale nie odbieram już i mówię:

Ja: ”Nic dziwnego, skoro jest pani tak namolna”. Pani mówi do mnie coś jeszcze o tym, że ”piesek jest bardzo ładny”, że ”przesadzam”, że mam ”bardzo złe nastawienie” i ”problemy ze sobą”, że ”szukam dziury w całym”. Odpowiadam jej, że ”Mam problemy z takimi paniami jak pani” i proszę, żeby już sobie pojechała w swoją stronę, bo zaczyna mnie drażnić, a jak ja jestem rozdrażniona, to ten ”ładny” też staje się drażliwy. Pani zbiera się, rozczarowana, rozżalona, dogadując mi jeszcze o tym, jaka to ja jestem dziwna.

Gdyby ta pani miała odrobinę wyobraźni, wyczucia i zwyczaj myślenia o tym, co chce zrobić, zanim zacznie to robić, nie zaczepiałaby psa, ale nawiązała rozmowę ze mną, jako jego opiekunem. Wcześniej jednak zeszłaby z roweru i ustawiła go obok, dbając o to, by mieć ”wolne ręce” i ”stopami twardo dotykać ziemi”. Spotykamy wiele bardzo sympatycznych osób, które zachwycają się Dużym Zwierzem, nie stwarzając przy tym niebezpieczeństwa dla samych siebie, a nam problemów, więc to nie jest tak, że ”nie można”, trzeba po prostu ”chcieć” myśleć .

Wyprowadzanie psa na spacer i przebywanie z nim na świeżym powietrzu, w przestrzeni publicznej, wśród innych ludzi i zwierząt, przypomina prowadzenie samochodu (w skrajnych przypadkach, w strefie działań wojennych)

Im bardziej świadomym właścicielem psa się jest, im bardziej psychicznie stabilnego, zrównoważonego ma się psa, im więcej poświęca się uwagi na to, by tak było przez cały czas, im więcej pracuje się z psem i im lepszą więź z nim się ma, tym bardziej ”boli” świadomość, jak bardzo innym właścicielom psów się nie chce albo nie wiedzą, że powinni ze swoimi psami pracować. Boli, bo właściciel stabilnego, zrównoważonego psa, którego nie ekscytuje byle co i który mówiąc potocznie, jest normalny, bardzo szybko przekonuje się, doświadczając zachowania obcych psów i ich właścicieli, ale i tzw osób trzecich, że ”prewencja” (myślenie) nie jest tym co cechuje większość posiadaczy psów, lub obcych, wyskakujących znienacka, jak byle ekshibicjonista, ”głaskaczy”, z którymi styka się podczas ”wyjść z domu”.

Dlatego odruchowa ”ocena sytuacji”, w chwili, w której wyprowadzasz psa z terenu swojej posesji, domu lub mieszkania, to ogarnianie spojrzeniem otoczenia w momencie, w którym uchylasz furtkę, bramę lub drzwi klatki schodowej i sprawdzanie czy w zasięgu wzroku są inne psy, czy są na smyczach, czy puszczone luzem, gdzie są ich właściciele (ale też czy są dzieci, jeśli tak to w jakim wieku, są same czy z opiekunami), zanim ”włączysz się do ruchu” i trwanie w tym stanie przez cały czas spaceru, bardzo szybko staje się nawykiem, nad którym świadomy właściciel się nie zastanawia. Świadomy właściciel psa, będąc z nim w przestrzeni publicznej, cały czas jest w trybie ”skanowania otoczenia”, bo choć prowadzenie samochodu, ”to proces wysoce zautomatyzowany”, jak wychodzenie z psem 😉 są jeszcze inni użytkownicy ruchu…

”Dobre rady” pani Anny

Ciepły, letni dzień, późne popołudnie. Kończymy leniwy, ponad czterogodzinny (w tym z godzinną przerwą na zacienionym skwerze) spacer po leśnej okolicy. W spacerze uczestniczą; pies (molos) znajomej, znajoma, prowadząca przed sobą wózek z małym dzieckiem i ja. Prowadzę psa na smyczy. Pies jest zmęczony, ale zadowolony, idąc memla sobie badylek, zaczepia nas tym badylkiem i jeśli tylko trafiłaby mu się okazja do zabawy z jakimś fajnym psiakiem, to z pewnością by się z nim jeszcze, co najmniej przez kwadrans, poganiał albo poprzewalał. Wychodzimy już z zadrzewionego terenu, wąską ścieżką, powoli dochodzimy do otwartej przestrzeni, terenu ulubionego przez wielu okolicznych psiarzy i ich psy (ze ścieżek korzystają też biegacze i rowerzyści itd.). Ponieważ nieopodal trwa budowa, spora część, wcześniej dostępnego psom i psiarzom terenu, została ogrodzona ”metalowym płotem”. Już prawie wychodzimy z ”lasku” na otwartą polanę, kiedy w odległości około trzydziestu metrów od nas, dostrzegam dwa, luzem puszczone psy myśliwskich ras, ”wyżełki”; biało-brązowego i czarnego. Właścicielka psa zwraca mi uwagę; Uważaj, na tego Jasnego, mieliśmy już z nim problemy. Chcę wiedzieć, co to znaczy, że ”mieli już problemy” z tym psem. Znajoma wyjaśnia, że już kilka razy się na Słodziaka rzucał i ostatnim razem go ugryzł i że namęczyła się nie dopuszczając, aby Słodziak mu ”oddał” rzucił i że kilka razy próbowała rozmawiać z jego właścicielką, ale ona puszcza oba swoje psy luzem i nic sobie nie robi z tego, jak zachowuje się Jasny Wyżełek, więc powinnam mocno Słodziaka trzymać. Ok -myślę sobie. Spoko. Idziemy dalej.

Jasny Wyżełek jest daleko od nas, co najmniej 25-30 metrów przed nami, Ciemny, jakieś pięć metrów od nas i jest ”w swoim świecie”, nie zajmuje go nasza obecność. Dla zasady jednak, bo Słodziak też nie zwraca na niego (ani na Jasnego) uwagi, omijam tego psa dużym łukiem. Jesteśmy akurat na granicy lasku i otwartego terenu, kiedy dostrzegam idącą wzdłuż wysokiego ogrodzenia, wlepioną w ekran smartfona, kobietę, którą moja znajoma identyfikuje, jako właścicielkę biegających luzem wyżełków. Pani wpatrzona w ekran telefonu, poświęca mu całą swoją uwagę. Nie widzi więc gdzie są i co robią jej biegające luzem psy. Nie widzi nas, tj. kobiety z małym dzieckiem w wózku, drugiej kobiety i molosa, którego wcześniej już atakował jeden z jej psów. Poprzednie naruszenie przestrzeni Słodziaka i jego właścicielki, przez Jasnego Psa, skończyło się na fizycznym kontakcie, kiedy biegający luzem Wyżełek rzucił się na prowadzonego na smyczy Słodziaka i właścicielka Słodzika powstrzymała, nie bez wysiłku, swojego ugryzionego już przez Jasnego Wyżełka, psa, przed przememlaniem atakującego ich intruza.

Jasny Wyżełek zauważa molosa i natychmiast kieruje się w naszą stronę. To trwa chwilę, to zawsze jest kwestia sekund. Rzut oka na panią wlepioną w telefon, pozwala mi upewnić, że zwolniła się ze swojej roli ”właściciela, kontrolera i opiekuna psów”, że ma ją w du…e, bo w telefonie ma ważniejsze sprawy i że nie wie co robi w tym momencie jej pies, ten konkretny pies, który ma w zwyczaju bezceremonialnie naruszać przestrzeń innych psów i ludzi, i rzucać się na inne psy, i gryźć inne psy. Trzymam Słodziaka na skróconej, ale luźnej smyczy, utrzymując jego uwagę na sobie, naszym ”stadzie” i tym, że jest nam miło i przyjemnie. W końcu liczy się pozytywne nastawienie i bark uprzedzeń, nie? Może się nam upiecze?

Nie.

Nie ”upiecze się” nam. Po chwili naprężony, bojowy Jasny Wyżeł jest już przy nas, a dokładnie przy Słodziaku, którego prowadzę prawą stroną i przed którym, nieco z boku, Jasny frontem się ustawia. Agresor nie odnosi się do ludzi, nie patrzy ani na mnie, ani na drugą kobietę, cała jego uwaga skupia się na Słodziaku. Nie sprawia wrażenia psa, który w ogóle odnosi się do ludzi, innymi słowy, w tym momencie, nie obchodzi go moja oraz drugiej kobiety i jej dziecka obecność. Jest to pies najwyraźniej nauczony (doświadczeniem), że może samowolnie, kiedy tylko poczuje impuls, wciąć się w przestrzeń każdego człowieka, który prowadzi na smyczy psa. Odpala go pojawienie się w pobliżu innego samca i natychmiast ”rumaczy”, zuchwale wdzierając się w przestrzeń napotkanego psa (ignorując obecność człowieka), co jest sygnałem, iż tego napotkanego psa z założenia traktuje jako osobnika uległego względem siebie. Inaczej nie przychodziłby ”jak po swoje” i nie oczekiwałby od Słodziaka, że ten zaakceptuje wtargnięcie w jego przestrzeń. Jasny Wyżeł, Słodziaka widzi jako psa, który ”wyprowadza na spacer swojego człowieka/ ludzi”, a więc ludzie to dla Jasnego osobniki jeszcze mniej ważne, w sensie ”statusu społecznego” od atakowanego psa. Wyżeł wyprowadza na spacery swoją właścicielkę i jej drugiego psa, więc nie ma się czemu dziwić. Na wszelką formę oporu ze strony napastowanego psa, Wyżeł z nawykiem dominacji, reaguje agresją, tj rzuca się do walki z psem, któremu naruszanie przez niego przestrzeni i jego dominacyjne zapędy, nie pasują i który wyraźnie to manifestuje swoją mową ciała, a więc sygnałami niewerbalnymi. Wyżeł nie postrzega (w tym konkretnym przypadku) Słodziaka, mnie i Znajomej z Dzieckiem, właścicielki Słodziaka, jako ”zestawu”, nie widzi nas jako grupy, ”stada”. Nie ogarnia całości, widzi tylko jej element: psa. Intruz to pies, który poszanowania przestrzeni obcych ludzi nigdy nie został nauczony i który za naruszanie przestrzeni nigdy nie został odpowiednio skorygowany przez żadną osobę, o właścicielce, która, w tym momencie, ”jest w telefonie” i nie widzi co się dzieje, nie wspominając. Jest to pies zaburzony, przejawiający zachowania dominacyjne; wcina się w przestrzeń psów (i ludzi) i od razu ”przychodzi po swoje”, żądając całkowitego podporządkowania, pełnej uległości, sygnalizując, że bez tego dojdzie do walki. Nie wysyła żadnych tzw sygnałów uspokajających, nie interesuje go żadne ”zapoznawanie się” z psem, do którego się zbliżył (ani ludźmi tego psa). Nie węszy, podchodzi ”kursem kolizyjnym”, napięty, sztywny i zjeżony, rzucając Słodziakowi wyzwanie. Z tym że i ja, jako przewodnik psa, którego prowadzę i prowadzony przeze mnie pies, widzimy zaistniałą sytuację inaczej niż napięty, agresywnie się zachowujący Wyżeł. Intruz nie rzuca wyzwania Słodziakowi, rzuca je naszej grupie, gdyż Słodziak nie jest, w przeciwieństwie do agresywnego Wyżła, ”wolnym elektronem”, Słodziak jest częścią grupy. Jasny Wyżeł wymaga więc uległości całej naszej grupy, której jednak nie poświęca szczególnej uwagi, nie zajmujemy go jako grupa, bo za jej przewodnika bierze Słodziaka i to z nim ”chce rozmawiać”. Ale przewodnikiem w grupie Słodziaka jest człowiek.

Wyżełek jest mniej mniej więcej półtora metra od nas. Trzymam Słodziaka na skróconej smyczy, głównie za obrożę, nie muszę teraz przejmować się tym, że mogę w ten sposób, czyli bardziej ”skracając mu smycz, zawęzić mu ‚strefę komfortu’, zaalarmować go i pobudzić do jakiegoś zachowania”, np. ”ataku na Wyżła”. Nie. Słodziak sam się już zorientował, że jest problem. Że problem jest znowu z tym psem. Zaalarmowało go zachowanie Intruza, nastawienie, z którym wtargnął w naszą przestrzeń i reaguje (zjeżony włos i mowa ciała -wypięta klata i uniesiony łeb). Całkiem prawidłowo i przewidywalnie na fakt, że Wyżeł, z nastawieniem dalekim od ”przyjacielskiego”, naruszył przestrzeń grupy; Słodziaka, jego Pani, Dziecka i moją. Trzymam go więc na krótkiej smyczy, bo już się zjeżył, waży 60 kg, ma wielki łeb z dużą buzią i generalnie jest Dużym Zwierzem, który ogarnął, że ten (ile? 25 kilogramowy?) Pieprznięty Wyżeł znowu ma jakiś problem i znowu szuka guza, bo znowu wdarł się w przestrzeń Słodziaka i jego ludzi. Zakładam też, że prowadzony przeze mnie pies, pamięta, że poprzednim razem ten Popieprzony Wyżeł naruszył jego i jego człowieka przestrzeń, i zaatakował, rzucając się na niego i go ugryzł. Słodziak będzie bronił grupy. Moją rolą jest wpłynąć na to, jakie natężenie molosowa reakcja obronna będzie mieć. Czyli albo mogę pozwolić na to, żeby odpowiedział na wyzwanie i dopadł Jasnego Wyżła, powalił go na ziemię i zrobił co ”uzna za stosowne” (z intensywnością, której nie chcę), albo nie. Korygować go za to, że mową ciała mówi agresorowi, że jeśli ten nie odejdzie, to do walki dojdzie, bo będzie bronił ”stada”, za to, że jeży się na intruza, ewidentnie agresywnie nastawionego psa, który nagle, bezceremonialnie, narusza naszą przestrzeń i usiłuje zaatakować członka naszej grupy (czyli naszą grupę), wymuszając uległość na całej naszej grupie, nie mogę.

Chwytam za obrożę molosa lewą ręką i nieco go przeciągam bardziej w lewo, grając na czas, bo naprężony, zjeżony i nieruchomo stojący Wyżeł prowokacyjnie nie spuszcza wzroku ze Słodziaka, z którym uparcie szuka kontaktu wzrokowego. Jeśli pozwolę, by Słodziak wyzwanie rzucone przez Wyżła odebrał, by ich spojrzenia się spotkały, wiem co się stanie, Słodziak odpowie na wyzwanie i wyskoczy do Wyżła albo Wyżeł rzuci się na niego. Przeciągając łeb Słodzika, chcę też tę jego duuużą buzię oddalić od główki Wyżła, który ani razu, jak zaczarowany, nawet nie podniósł spojrzenia na mnie. Wyżełek definitywnie ma spory error w głowie.

Właścicielki Popieprzonego Wyżła cięgle nie ma w tej sytuacji. Nie wie, że jej szukający guza i gryzący inne psy, pies jest tuż obok nas, obcych dla niego ludzi i znacznie od siebie większego i cięższego molosa. Że wpatruje się w Słodziaka i że jeśli spojrzenia obu psów w końcu się skrzyżują, zacznie się jazda, a molos najprawdopodobniej go ”przemieli”. 

Oczekiwanie, że w ciągu najbliższych sekund coś w umyśle właścicielki agresywnego Wyżła przypomni jej, że gdzieś w pobliżu, puszczone w samopas, biegają jej psy, ”namierzy” je i w adekwatny sposób zareaguje na to, że jej Popieprzony Wyżeł kilkadziesiąt metrów od niej, prowokuje molosa, atakując naszą grupę, uznaję za bezcelowe. Uważam, że najlepszym sposobem na przerwanie walki pomiędzy psami, jest do niej nie dopuścić. Oceniam więc, że to jest jedyny moment, w którym mogę odzyskać naszą przestrzeń dla nas, obronić ją zdecydowanie i tym samym uniknąć walki pomiędzy psami, wybić Wyżła z jego stanu, sprawić, by ”spuścił z tonu” i od nas odszedł, i równocześnie przypomnieć molosowi, że ja-człowiek kontroluję sytuację, jego zachowanie i ja decyduję o tym, jakich środków, z jakim natężeniem, możemy użyć. To jest moment, w którym mogę ”zmienić przyszłość” i wpłynąć na najbardziej prawdopodobny rozwój sytuacji, która teraz, w skrócie maluje się jako ”duża spina & szarpanina”, czyli ryzyko, że nabawię się kontuzji, nie chcąc dopuścić, by Słodziak zrewanżował się Wyżłowi za ugryzienie z poprzedniego razu (lub nowe) oraz, że prowadzonemu przeze mnie molosowi zostanie w głowie, że ”intensywne rozwiązania konfliktowych sytuacji” są scenariuszem, o który właśnie poszerzył się nam ”wachlarz możliwości”. Nie chcę dopuścić do tego, by prowadzony przeze mnie pies nauczył się, że ”intensywne fizycznie rozwiązania” są dopuszczalne i przekonał się jak bardzo są skuteczne, bo molos jako Duże Zwierzę, w walce może zrobić krzywdę nie-molosowi. 

Tak więc prawą ręką walę Wyżła z piąchy w łeb, rycząc przy tym ”Wypier…alaj!” i luzuję Słodziaka. Totalnie zaskoczony moim zachowaniem Wyżeł, raptownie odskakuje i ucieka, tym bardziej, że Słodziak wzmacnia mój przekaz swoim ”rykiem”.

Dosadne brzmienie ”słowa wspomagającego”, magicznie odkleja panią od wgapiania się w ekran telefonu, a jej głowa bezbłędnie kieruje się w stronę źródła dźwięku. Włączone przeze mnie ”pole siłowe” powoduje, że Wyżeł jest teraz kilka metrów od nas i nie jest już taki pewny siebie, jak przedtem. Jego właścicielka, w końcu zaczyna go do siebie przywoływać. Bez powodzenia. Uspokajam Słodziaka, podczas gdy Wyżeł dalej biega w samopas. Nie jestem pewna, czy Wyżełek zignorował swoją właścicielką, a ona pogodziła się z tym, że przywoływanie nie odniosło skutku, że się go ”nie dowołała”. Czy też jej pies dalej biega luzem dlatego, że nie przyszło jej na myśl, żeby agresora wziąć na smycz (Obstawiam, że chodzi o obie opcje równocześnie). Słodziak nie jest niepotrzebnie pobudzony, nie szuka kontaktu wzrokowego z tamtym psem, możliwości wejścia w przestrzeń Wyżła, nie chce mu ”wlać” i nie ”spina” go obecność osobnika, który jeszcze chwilę temu rzucał mu wyzwanie. Popatruje na niego i widzi, że Popieprzony Wyżeł jest daleko od nas, więc na powrót wchodzi w tryb ”jest nam miło i przyjemnie”. Grzecznie trzyma się mnie i sprawia wrażenie zadowolonego, w końcu  zrobiliśmy razem kawał dobrej roboty, więc nie ma powodu się denerwować. Oba psy smartfonowej zombie kręcą się w pobliżu. Ciemny w ogóle się do nas nie zbliża, ta sytuacja w ogóle go nie dotyczy, ale napięty Jasny Wyżeł wciąż, ma na nas oko, tyle że teraz z około 10 metrów.

Babka zaczyna iść w naszym kierunku, z daleka nawijając coś o tym, że ”takie emocje są niepotrzebne” i dalej w ten deseń. Zakładam, że nawiązuje do ”słowa wspomagającego”, bo była zbyt daleko i zbyt zajęta gapieniem się w wyświetlacz telefonu, żeby zauważyć mój fizyczny kontakt z jej psem. ”Kontakt” dzięki któremu nasza, składająca się z mamy z niemowlęciem, psa i mnie, grupa, odzyskała swoją przestrzeń, tzw strefę komfortu, a ja nie nabawiłam się kontuzji, starając się powstrzymać Słodziaka przed ”spuszczeniem łomotu” zaburzonemu, agresywnemu Wyżłowi.

Wyżeł wciąż biega w około, luzem, kiedy jego właścicielka zaczyna dzielić się z nami swoimi ”uwagami”, ale w ogóle do niej nie podchodzi, nie nawiązuje z nią żadnego, nawet wzrokowego, kontaktu. Jej pies jest kilka metrów od nas, popatrując na Słodziaka, krąży po łuku, jak satelita, ale już nie ośmiela się wciąć w naszą przestrzeń i zachowuje ten stały dystans 10-8 metrów. Słodziak spokojnie stoi przy mnie. Babka podchodzi do nas (dalej nie robiąc nic ze swoim psem) na jakiś 4 metry i pieprzy coś o ”emocjach”. Odpowiadam: ”Zamiast opowiadać głupoty, niech się pani odklei od telefonu i zacznie pilnować tego co i gdzie robią pani, luzem biegające psy”. W odpowiedzi słyszę, że ”niepotrzebnie się emocjonuję”. Powtarzam jej: ”Odklej się od telefonu i pilnuj swoich psów”. A ta do mnie, że ”nie jesteśmy na ty”. No, to się poprawiam: ”Ok. No to niech się pani odklei od telefonu i zacznie pilnować swoich psów, niech się pani nauczy, że spacer z psem, to jest spacer z psem, a nie z telefonem. A kiedy się puszcza przy luzem, to trzeba ich pilnować, a nie jak gówniara wślepiać się w telefon, zwłaszcza, że jeden z tych psów rzuca się na inne”. Pańcia odpowiada mi, że moja ”reakcja była za mocna” i ”mogła wyzwolić niewłaściwe i niepotrzebne zachowania u obu psów”, że ja mogłam ”odpalić” psy. Prawie mnie zatyka z oburzenia. Agresywny Wyżełek tej bezczelnej psity, której nie było w sytuacji, którą zainicjował jej natarczywy pies, zaatakował nas, naszą psio-ludzką/ ludzko-psią grupę, a ona śmie mówić o ”zbyt mocnej reakcji”? Nie było jej w tym, bo dobre 30 metrów od miejsca, w którym ta sytuacja, w ciągu parunastu sekund, się rozgrywała, gapiła się w telefon. Pańcia Popieprzonego Wyżła nie wie o czym mówi i na innych (w tym inne psy), w tej konkretnej sytuacji mnie, jako osobę prowadzącą atakowanego psa oraz moją znajomą, czyli właścicielkę Słodziaka, przerzuciła odpowiedzialność za przebieg sytuacji, wykreowanej przez jej psa, a jeszcze konkretniej przez jej głupotę i arogancję. Sytuacji, której nie zauważała i na którą ”zareagowała” dopiero kiedy usłyszała ”magiczny wyraz”. Sytuacji stanowiącej naruszenie przestrzeni grupy składającej się z; psa, właścicielki psa, dziecka właścicielki psa i mnie. Sytuacji, w której jej pies, kolejny raz naruszając przestrzeń, ”rzucał wyzwanie” 60 kilowemu Dużemu Zwierzowi, którego już kiedyś ugryzł i którego ponownie obrał za cel ataku i atakował. I ona śmie mówić coś o ”niewłaściwych zachowaniach”…

Przez chwilę wydaje mi się, że mnie krew zaleje. Oddycham. Bardzo się staram, nie obrzucić jej mięsem, na co zasługuje, jak mało który ”miłośnik psów”, z gatunku ”arogancki kretyn oderwany od rzeczywistości”. Więc mówię do niej głośno i powoli: ”Kiedy pani, droga pani, zamiast pilnować swoich luzem biegających psów, gapiła się w telefon, pani pies, kolejny zresztą raz, szukając guza, przybiegł do tego molosa. Precyzując przybiegł do nas i psa, który z nami jest. Pani pies próbował rzucić wyzwanie temu duuużemu psu, starając się wywołać spinę. Już raz pani pies rzucił się na tego psa, a jego właścicielka powstrzymała swojego psa przed przemieleniem pani popieprzonego pieska. Pani widzi, że ten, to molos, że waży 60 kg i jeżeli ten molos ugryzie pani psa tak, jak pani pies ugryzł jego, to z pani psa nic nie zostanie?”. Kobieta jest odporna. Odpowiada, że ”może i tak”, że ”nie powinna była tyle uwagi poświęcać telefonowi”, ale ”ciężar” rozmowy usiłuje przerzucić na ”i tak się pani za bardzo denerwuje” i że ”powinna pani trochę poczytać”, bo ”jest dużo książek o psim behawiorze”. Serio. I się rozkręca. A ja przed oczami już widzę udostępniony tysiące razy post o tym, jak to pańcia-kretynka kreuje siebie i swojego psa na ofiarę, jak to ”agresywny molos dotkliwie poturbował (albo nawet i) pogryzł pieska myśliwskiej, łagodnej rasy”. I wyobrażam sobie, jak mógłby wyglądać teraz jej popieprzony, agresywny pies, gdybym nie przywaliła mu z piąchy w łeb, ale pozwoliła, żeby ”pieski rozwiązały sprawę pomiędzy sobą”. Tj. gdybym albo dała im dodatkowych parę sekund, żeby ”lont się dopalił”, albo gdyby nie udało mi się utrzymać sprowokowanego Dużego Zwierza i molos też choć raz ”ugryzłby” Wyżełka (Przecież zaatakowany przez wyżła molos, mógł w tym momencie nie być na smyczy. Poza tym, jak wiemy pozwalanie psom na interakcje, kiedy są na smyczach nie jest najlepszym pomysłem, więc mogłabym też odpiąć smycz molosa od jego obroży, żeby psiak miał pełen komfort, jak wyżeł i może molos by ”uciekł”, unikając konfrontacji, nie? …) I co najgorsze, że molos zaliczyłby walkę, co mogłoby bardzo niekorzystnie wpłynąć na jego psychikę i wyrządzić mu naprawdę wiele szkody. Człowiek, przewodnik musi pomagać swojemu psu unikać niepotrzebnego stresu, a niekiedy wręcz traumy. 

Baba nawija, a ja w głowie mam neon ”No żesz k… !” -ale nie mówię tego na głos. Jako osoba emocjonalnie inteligentna, wiem, że myślenie o tym dlaczego i jak bardzo ta pani mnie wk…wia, tylko pogarsza sytuację. Opanowuję się, patrzę na Słodziaka, pies jest wyluzowany, czyli nie jestem tak ”poirytowana”, jak mi się wydawało. Niestrudzenie kulturalnie odzywam się do tej pani: ”Wszystko co pani mówi o książkach i czytaniu jest bardzo fajne, zarąbiście brzmi pani w teorii, jak tak sobie pani coś trzeszczy, ale po całości daje pani du..y w praktyce. Co pani robiła, kiedy pani pies znowu napadał na stojącego przy mnie psa i szykował się, żeby znowu się na niego rzucić, przecież już raz go ugryzł. Udzielała pani komuś porad behawioralnych przez fejsbuka?”. Wtedy pani od Popieprzonego Wyżła, zgodnie z zasadami ”nie mam argumentu, to cię będę ignorować”, zwraca się do mojej znajomej, właścicielki Słodziaka (która odeszła z wózkiem nieco dalej, żeby się nie denerwować i nie obudzić dziecka) i krzyczy do niej, że one ”się chyba znają”. Patrzę i nie dowierzam, nie dość, że bezmyślna, to jeszcze tupeciara (która dalej nie ogarnia co robią jej psy, tak zajęta jest wydawaniem z siebie dźwięków). Moja znajoma, zniesmaczona potwierdza: ”Miałyśmy już okazję rozmawiać. Kilka razy zwracałam pani uwagę, żeby pani pilnowała swojego psa, bo jest agresywny, a mnie nie chce się szarpać po to, żeby powstrzymywać mojego, przed ”zrobieniem z nim porządku”. Arogancka właścicielka Popieprzonego Wyżła, nie odnosi się do słów właścicielki Słodziaka, odpowiada mojej znajomej, że ta ”musi koniecznie mi wytłumaczyć, że przy takim psie, przy molosie nie można się tak unosić”, że ”do molosa trzeba mieć podejście, bo to są bardzo wymagające psy”. Parskam i pod nosem podsumowuję tupeciarę niecenzuralnym epitetem. Głośno mówię: ”Zbyt lubię tego psa, by narażać go na ”walkę”, z takim popieprzonym psem, jak ten pani agresor. Ale prawie żałuję, bo może jakby tego zajoba, ktoś pozamiatał, to panią by to czegoś nauczyło”. Moja znajoma, właścicielka Słodziaka dodaje: ”Reakcja Zuzy była właściwa, jeszcze chwilę i pani pies znowu uwiesiłby się na moim. Zresztą, powiedziałam pani ostatnim razem, że jeśli pani pies kolejny raz zaatakuje mojego psa i mnie, bo ja trzymam smycz, więc, kiedy pani pies atakuje mojego, to równocześnie atakuje mnie, to pozwolę mojemu psu, żeby bronił siebie i mnie. To już nie jest szczeniak, tylko dorosły samiec i już na nim nie robią wrażenia takie ponapinane wyżełki”. Po czym kończy swój udział w rozmowie z ”panią od wyżełków” i odwraca się do niej plecami, odchodząc jeszcze o kilka metrów. Tamta dalej, jak nakręcona, impregnowana na rzeczywistość, udziela (nam obu) rad dotyczących ”odpowiedzialnego prowadzenia psów wymagających ras”. Nawija coraz głośniej i macha łapami, właścicielka Słodziaka odwraca się jeszcze i koryguje ją, mówiąc, żeby z takim ”chaotycznym nastawieniem” i jazgotliwym głosem nie podchodziła, bo jej pies nie lubi ludzi, którzy się dziwnie zachowują. Kobieta ignoruje jej uwagę, a ja myślę o tym, że Słodziak jest absolutnie cudownym psem i niestety 😉 doskonale kuma, że ta rozkręcona osoba nie jest żadnym zagrożeniem, więc jej nie wystraszy tym swoim tubalnym ”Hau!”, które przywołuje obcych do porządku. Patrzę na niego, a on uśmiecha się do mnie oczami i merda końcówką ogona.

Kretynka się ”mUdrzy”, a ja myślę ”jesteśmy w ukrytej kamerze”, ale powtarzam na głos do tej dziwnej pani: ”Kobieto, naucz się zostawiać telefon w domu, kiedy wychodzisz ze swoimi psami, bo nie ogarniasz, będzie ci łatwiej kumać, że wychodzisz na spacer z nimi, a nie z telefonem. Będziesz bardziej kumać co się dzieje w około ciebie”. Pinda nie daje za wygraną i znowu poucza mnie, że ”nie jesteśmy na ty”, po czym, wyciągając rękę, dodaje, ”Jestem Anna”. Wzdycham. Nagle czuję się bardzo zmęczona. Ściskam jej dłoń, tylko po to, żeby mocno ją trzymając, patrząc jej przy tym w oczy, powtórzyć: ”Anno, zostawiaj telefon w domu, Ja, Zuzanna cię o to proszę”. A Anna odpowiada, że ”mamy podobnie brzmiące imiona i że łatwo jej będzie zapamiętać moje”. Gada jeszcze coś bez sensu, a potem idzie w swoją stronę. Oczywiście jej Popieprzony Wyżeł dalej biega luzem, choć przynajmniej od nas trzyma się z daleka.

Obie ze znajomą patrzymy na siebie, nie dowierzając, że to zdarzyło się naprawdę. Po prostu kręcimy głowami w zdumieniu, że tacy ludzie chodzą po tym świecie, że można być do tego stopnia Ignorancko-arogancką i po prostu głupią tupeciarą…

Zza naszych pleców dochodzi nas: ”Dobrze, że się jej pani postawiła”. Uderza mnie określenie ”postawić się”. Okazuje się, że całej rozmowie przysłuchiwała się jeszcze jedna osoba, pani wyprowadzająca na spacer mieszańca setera. Psiak, młody samiec, biega sobie luzem blisko swojej pani, memlając coś i zachowując kulturalny dystans od Słodziaka, mnie i jego właścicielki z niemowlęciem w wózku. Unoszę brwi i uśmiecham się, oczekując, że pani od mieszańca rozwinie swoją myśl. Rozwija, nawet niespecjalnie przez nas dopingowana. Słodziak łypie nieprzychylnie na młodziaka (jednak Popieprzony Wyżeł wkurzył go na tyle, że teraz drażni go inny, nawet bardzo kulturalnie zachowujący się samiec), więc koryguję go i uspokajam, kiedy właścicielka mieszańca, żali się nam, że Popieprzony Wyżeł napadał kilka razy na jej psa i nawet go pogryzł. Że tamta pani ”Nic nie robi sobie z tego, że wielu właścicieli psów zwraca jej uwagę, że ma agresywnie się zachowującego psa i nie powinna go puszczać luzem”, i że generalnie ”Nic nie robi z tym, jak zachowuje się jej pies”, że w ogóle go nie koryguje i ”Nie panuje nad jego zachowaniem”. Obie ze znajomą mamy wrażenie, że obserwowanie naszych zmagań z panią Anną, w jakiś sposób sprawiło przyjemność właścicielce pogryzionego kiedyś mieszańca. Najwyraźniej to, co my uznałyśmy za klęskę, dla osoby, która nas obserwowała było dostatecznie podnoszące na duchu, by uznała to za ”zacne stawienie oporu dyktaturze kretynki”. 

Kaganiec i asertywność 10/10

Przebywając z molosem w przestrzeni publicznej obserwuję różne zachowania psów, które na tę naszą obecność reagują i mówiąc krótko, rozmiary Dużego Zwierza robią wrażenie na niektórych psach. Jedne onieśmielają do tego stopnia, że przemykają gdzieś obok, nawet na molosa nie patrząc, inne prowokują do zachowań zupełnie, zdawałoby się szalonych, zważywszy na różnicę gabarytów. W tej sytuacji Duży Zwierz jest mile zaskoczony za każdym razem, kiedy jakiś maluch zamiast go ”zwyzywać”, prezentuje swoją zrównoważoną, ciekawską i przyjazną osobowość. Bardzo niewiele ”mikro” decyduje się na normalną interakcję, poprzedzoną węszeniem, odczytaniem i wysłaniem sygnałów, wreszcie skróceniem dystansu i ”poznaniem się z wielkoludem nos w nos”. Psy, nie tylko te super-małe, którym uda się zapanować nad emocjami, kiedy się przełamią i pokonają swój lęk, zachęcone spokojem olbrzyma, który z góry po prostu im się przygląda i zachęca je do kontaktu swoim przyjaznym spokojem, sprawiają wrażenie bardzo z siebie dumnych i oglądają się na swoich właścicieli, jakby chciały im powiedzieć ”Widzisz, zrobiłem/am to”. Po czym rozmerdane odchodzą w swoją stronę. Inne są tak pozytywnie nastawione, że chętnie by się z olbrzymem pobawiły, jednak kiedy Duże Zwierzę zaczyna bardziej entuzjastycznie zachęcać je do zabawy, okazuje się, że ich gabaryty są zbyt niekompatybilne i wtedy psiaki wycofują się, wciąż jednak z pozytywnym nastawieniem.

Tak jest, typowy molos samym swoim ”rozmiarem”, frustruje niektóre psy. Sporo z tych naprawdę małych, reaguje na jego pojawienie się, nawet w odległości 20 i więcej metrów od nich, histeryczną agresją i to zanim molos w ogóle je zauważy. Ich agresywne zachowania na widok Dużego Zwierza, roboczo nazywam ”nawykową agresją prewencyjną”, bo w istocie skutkują tym, że Pluszak, odkąd skończył kilka miesięcy, praktycznie zupełnie ignoruje obecność mikro i małych psów w swoim otoczeniu. Przyzwyczajony jest, że reagują na niego skrajnie nienormalnie; rzucając się w jego stronę na smyczach albo biegając po łuku w odległości kilku metrów od niego i, jak mówi moja znajoma, ”obelżywie oszczekując”, próbując go odstraszyć i sprawić by odszedł, choć on po prostu tam tylko jest i wcale nie zwraca na nie uwagi. Są psy, którym wydaje się, że mogą decydować kto, kiedy i jak może w publicznej przestrzeni przebywać, a kto nie i to bardzo dużo mówi o ich właścicielach

Zdarzają się i takie karakany, które rzucają się na zdecydowanie od siebie większe psy i je gryzą. Po prostu, tak na ”dzień dobry”. Uważam, że w takich sytuacjach należy pozwolić atakowanemu, aby uspokoił agresora. Na przykład, kiedy na wybiegu dla psów, polance czy przydomowym trawniku, Dużego Zwierza znienacka atakuje jakaś śmieszna, szalona popierdółka, np. coś w typie Corgi albo Foxterriera, kąsając go w pęcinę, zad itd., należy pozwolić, aby zrównoważony pies uspokoił tego, który jest agresywny i uzmysłowił mu, że jego zachowanie jest wysoce niewłaściwe i powinien go zaprzestać. Zazwyczaj takie ”ostudzenie zapału” agresora wygląda tak, że zdecydowanie większy pies, chwytając napastnika za kark, przygniata go do podłoża i czeka, aby ten się uspokoił. To zachowanie, przeprowadzona w ten sposób korekta, pomaga szalonym popierdółkom odzyskać rozsądek i zrozumieć, że gabaryty rozwiązują to, co im wydawało się ”kwestią sporną”. Duże psy wiedzą, że są duże i nie angażują się w spinki z rzucającymi się na nie maluchami. Co najwyżej pomagają im, korygując ich zachowanie, tj. trzymając je przygwożdżone do podłoża, dokąd te nie odpuszczą i nie zrozumieją, że ”walka” nie ma sensu. Bywa, że agresor, jest tak nakręcony, że po tym, jak molos go puści, po chwili wraca i atakuje ponownie (szczególnie psiaki, które dojrzewają miewają takie napady). Wtedy nie pozostaje nic innego, jak oddalić się z miejsca, w którym agresywny pies przebywa, jeżeli jego właściciel nie rozumie, że to on powinien ze swoim psem pójść sobie gdzie indziej, bo i najsłodszemu moloskowi świata mogą kiedyś puścić nerwy. Dlatego też właśnie inaczej jest, kiedy do molosa czy to przebywającego na wybiegu, czy w towarzystwie swoich ludzi, psa dla którego ochrona jego człowieka jest podstawową sprawą, ”startuje” pies o porównywalnym do niego wzroście (jednak znacznie od niego fizycznie lżej zbudowany i/lub mniej sprawny,) przekonany, że ma od molosa ”większe jaja” i rzuca mu wyzwanie jako osobnik dominujący. Kiedy oglądam takie sceny, mam wrażenie, że czasem, tj kiedy dzień jest z tych trudniejszych, bo podczas spaceru trafił się już napięty psi palant albo kolejny raz napotykamy tego samego agresora, ten duuuży pies, na zaczepki frustratów, może mieć ochotę zareagować ”po ludzku”, na zasadzie ”Sam tego chciałeś, no to masz”, kiedy natrze na niego pies o wzroście labka, onka czy weimara i nie pożałuje sobie używania buzi. Nie jestem więc przekonana, czy należałoby pozwalać molosowi na ”korygowanie” psów innych niż maluchy, które ”usadzić” jest łatwo z oczywistych przyczyn. Maluch, atakujący molosa ma dosyć ograniczone możliwości fizycznego z nim kontaktu, więc ”walka” nie jest konieczna, Wystarczy malca pochwycić i przytrzymać, można się na nim uwalić, jeśli będzie oporny i tyle. Pies równy molosowi wzrostem, stając na tylnych łapach może zewrzeć się z nim w uścisku i ma możliwości, których nie mają psy mniejsze. Tak więc to co, gdyby atakującym był jakiś np. Beagle, byłoby korektą, w przypadku czegoś w stylu onka, szybko mogłoby zmienić się lub zmieniłoby w regularną walkę, a do tego przewodnikowi dopuścić nie wolno.

Nie widzę powodu, dla którego miałabym w znaczący sposób kagańcem utrudniać psu obronę przed atakami luzem biegających psów. Szczególnie w przypadkach, w których właściciel psa naruszającego przestrzeń moją i molosa, nie dopilnowuje swojego „pupila” kolejny raz i kolejny raz pozwala swojemu psu na zainicjowanie spiny. Atakowany musi mieć możliwość obrony. Jeśli kilka razy jakiemuś panu albo pani tłumaczę, że jeśli nie zacznie odwoływać swojego psa i zapinać go na smycz, kiedy ten szykuje się kolejny raz do zaatakowania mojego psa i mnie, to w końcu przestanę powstrzymywać mojego psa i pozwolę mu na uspokojenie agresora, to chcę móc spełnić ten dobry uczynek. Są psy które podchodzą na metr-dwa i wyczekują aż ich prowadzony na smyczy albo spokojnie idący trawnikiem, cel odwróci się do nich tyłem i wtedy rzucają się do niego z zębami, i są takie które atakują zupełnie otwarcie, biegnąc na czołowe przez pół osiedla/ polany chwytając cel za luźną skórę na pysku szyi lub w okolicach karku oraz takie, które ”rzucają wyzwanie”. I zazwyczaj są to jakieś napięte labki, kundelki, wyżełki lub owczarki itp. popierdółki (Problematyczne TTB są praktycznie zawsze prowadzone przez swoich właścicieli na smyczy i muszę przyznać, że nie zdarzyło mi się jeszcze, aby to jakiś TTB zachowywał się tak agresywnie, jak np. wyżej wspomniany Popieprzony Wyżeł, czy inne tego typu psy ”łagodnych ras”). Atakowany musi mieć możliwość się bronić, np. pochwycić agresora i wykorzystując swoją fizyczną przewagę, uspokoić go, przygniatając go do podłoża. Taka lekcja wystarczy większości szarżujących popierdółek, ale są psy które się nie uczą (jak ich właściciele), więc nie wyobrażam sobie, że miałabym prowadzić „cel” w kagańcu i pozwalać na to, żeby nienormalne, tzw psy łagodnych ras, gryzły psa, z którym ja jestem w przestrzeni publicznej. I w końcu pies ma mieć możliwość obronić mnie-swojego człowieka przed realnym zagrożeniem, a do tego często wystarczy sam jego wygląd, (zwłaszcza buzi bez namordnika).

Posiadanie psa powinno być równoznaczne ze świadomością wynikającej z tego faktu odpowiedzialności, a nie jest. Mamy w Polsce bardzo słabej jakości „kulturę kynologiczną”, rozumiem więc zastrzeżenia osób psów nieposiadających lub ich nielubiących, w tym i rodziców, szczególnie małych dzieci. Sama, podczas spacerów w psim towarzystwie, doświadczam ignorancji i arogancji psiarzy. Komunikacja to podstawa, po prostu warto i trzeba rozmawiać, ale trzeba też chcieć usłyszeć co mówi ktoś zgłaszający pretensje dotyczące zachowania naszego psa oraz naszego braku lub niewystarczająco sprawowanej nad nim kontroli.

Kaganiec w metrze czy tramwaju jest dla mnie oczywisty, tym bardziej, że tego rodzaju zabezpieczenia psa (niepodróżującego w transporterze), w środkach transportu publicznego, wymagają przepisy. Mimo to osoby posiadające nieduże psy, mieszańce ”sprawiające wrażenie niegroźnych”, często wożą metrem (rzadziej tramwajem, czy autobusem, gdyż szczególnie kierowcy autobusów reagują jednoznacznie) swoje psy niezabezpieczone kagańcami. I o dziwo, prawie nigdy nikt ze współpasażerów nie interweniuje w takich przypadkach. Nikt nie wdaje się z takimi osobami w dyskusje, nie zwraca im uwagi na przepisy, nie prosi motorniczego, czy kierowcy o to, aby nakazał posiadaczowi niezabezpieczonego psa, opuścić pojazd wraz z czworonogiem. Nic z tych rzeczy. Panuje powszechna zgoda na ignorowanie przepisów przez właścicieli psów, jeżeli tylko psy te ”sprawiają wrażenie niegroźnych”, co zazwyczaj oznacza, że psy te są niewielkich rozmiarów, a nie że ”umieją się zachować” i faktycznie nie stanowią zagrożenia. Jest więcej niż oczywiste, że gdyby właściciel dużego i ”groźnie wyglądającego” (subiektywne wrażenie) psa ośmielił się wejść z nim np. do wagonu metra bez kagańca, z pewnością wywołałby zdecydowaną reakcję pasażerów.

Ale reakcje niektórych pasażerów wzbudza też Duże Zwierzę w namordniku odpowiednim do rozmiaru jego głowy. Wszystkim nie da się dogodzić. Niedawno jechałam z psem metrem, leżał spokojnie przy mnie, dysząc sobie i czekając aż będziemy mogli wysiąść, w miejscu, w którym nikt nie miał szansy się o niego ”potknąć” ani na niego ”nadepnąć”, ale i tak dwie panie siedzące kilka metrów od nas (nie było tłoczno) były przerażone ”tym kagańcem” -WTF? A jaki ma mieć kaganiec? Dla Cocker Spaniela? I zaczęły się głośne komentarze, że ”Pewnie jest groźny, bo ma taki kaganiec”, ”A może nie, może to wyjątkowo”, ”Ale taki wielki, to na pewno groźny”, itp. itd. Przewracam oczami i staram się olewać ”mundrości” obu pań, ale baby dalej się nakręcają i rozmawiają coraz głośniej. Po chwili ludzie w około zaczynają przyglądać się Pluszakowi podejrzliwie, chociaż nic w jego zachowaniu nie zmieniło się odkąd babki nie zaczęły siać paniki, dalej spokojnie leży i czeka aż zakończymy podróż. Osoby siedzące naprzeciwko nas, jadące z nami od początku, czyli przez kilka stacji, uśmiechają się z politowaniem, słuchając o tym, jaki to ”ten wielki pies jest groźny, bo ma taki kaganiec”. Rozmowa dziwnych pań wprowadza dyskomfort u części naszych współpasażerów, więc w końcu się odzywam, patrząc na kobiety; Tak, jak panie widzą, ten pies to pies-morderca. Stanowi zagrożenie dla życia każdego, kto znajduje się w promieniu stu metrów od niego, zabija bez ostrzeżenia i 24/7 pała żądzą mordu, co właśnie mogą panie obserwować w tej chwili”. Panie, kiedy inni pasażerowie zaczęli się śmiać, skończyły swoje wywody, a my w spokoju i bez irytującego trzeszczenia, dojechaliśmy do stacji Pola Mokotowskie.

Zdarzyło się, że kiedy razem z kumpelą przewoziłam metrem jej młodziutkiego, aczkolwiek już całkiem dużego psa, oczywiście w kagańcu, pani, która usadowiła się naprzeciwko nas (choć wagon był prawie pusty), zaczepnie bardziej stwierdziła niż zapytała: ”To Rottweiler, to bardzo niebezpieczna rasa”. Odparłam: ”Nie, to nie jest Rottweiler. To pies innej rasy. ale to bez znaczenia. Jest na smyczy, w kagańcu, ta pani go trzyma, a on nawet na panią nie patrzy”. Pani ciągnęła, nerwowo poruszając stopą, odporna na to, na co usiłowałam zwrócić jej uwagę, że ”Takie psy są bardzo niebezpieczne”. Aby więc zrobić jej przyjemność i dokarmić tę jakąś jej chorą potrzebę podniecania się nie do końca jestem pewna czym, uśmiechając się powiedziałam jej, że ”To turkmeńsko-azerski pies na kozy i właśnie wracamy z zawodów zagryzania kóz na czas”. Na szczęście wysiadaliśmy na następnej stacji. Od tego czasu w analogicznych sytuacjach, kiedy orientuję się, że mam do czynienia z osobą, która po prostu chce się przyp…olić, zawsze odpowiadam, że pies przy mnie, to ”Azersko-turkmeński pies na kozy, rasa, która specjalizuje się w zagryzaniu kóz domowych, w zawodach organizowanych przez marynarzy na statkach pływających po Morzu Kaspijskim” – dla kretynów brzmi wystarczająco podniecająco. 

Kaganiec, w środkach transportu publicznego, uważam za obowiązkowy min. dlatego, że mnóstwo ludzi, widząc psa np. w metrze gapi się na niego, jak na ufo. Nie ma znaczenia czy pies jest duży, czy mały, czy to szczeniak, czy osobnik dorosły. Ludzie się gapią. Im bardziej pies jest poddenerwowany podróżą, zwłaszcza metrem i im bardziej oczywiste jest, że jest niespokojny, boi się hałasu itp., tym więcej osób ”współczująco” się w niego wślepia. Kilka par nieznajomych oczu, obcych ludzi usilnie wpatrujących się w psa, powoduje, że ten denerwuje się jeszcze bardziej. Jeszcze bardziej się trzęsie i stara schować, jakby usiłując ”przestać być widocznym”, a wystarczy chwilę pomyśleć, aby pomóc obcemu psiakowi przestać się denerwować: wystarczy ignorować jego obecność.

Są też psy, które takie notoryczne przyglądanie się im, po prostu drażni. Odbierają wzrok obcego jako nadzwyczajne (bo tak jest) i niekomfortowe dla nich, zainteresowanie. Takie przypatrywanie się pies może odebrać jako rodzaj ”namierzania”. Podpity facet świdrujący spojrzeniem DUŻE ZWIERZĘ aż z przeciwnego końca wagonu, to potencjalny problem. Nieupilnowany i czasem nieskorygowany (nieuspokojony) przez właściciela pies, zaczyna odwzajemniać spojrzenie, staje się więc zaalarmowany/ pobudzony i wchodzi w tryb ”wyczekiwania”. Wyczekiwania czegoś w zachowaniu człowieka, co przekona go, że powinien podjąć interwencję. Nie zawsze można wszystko przewidzieć, czasem można czegoś nie zauważyć, dlatego kaganiec w środkach transportu publicznego jest bezdyskusyjnie konieczny.

Kiedyś, wraz z przyjaciółką, która w ramach oswajania swojego molosa z ”bodźcami” i uczenia go przebywania w przestrzeni publicznej, przewoziła swojego młodziutkiego, ale już sporego psa, metrem, siedzący naprzeciw nas, na końcu wagonu, młody mężczyzna, nie odrywając wzroku od psa, pochylił się nieco w przód, oparł łokcie na kolanach, brodę na rękach i zaczął patrzeć wprost w oczy nastomiesięcznego podrostka w kagańcu. Zaburzał proces socjalizacji. W takich sytuacjach trzeba reagować zdecydowanie i od razu, na tyle głośno, alby słyszeli nas inni, znajdujący się w pobliżu pasażerowie. Komunikaty mają być krótkie i jasne. Ja na tamtego pana nawarczałam mniej więcej tak;

”Proszę natychmiast przestać to robić. Proszę przestać prowokować tego psa. Spodziewa się pan wywołać jakąś reakcję? No to proszę, wywołał pan moją reakcję”. Typ bronił się: ”Ale o co pani chodzi? Ja nic takiego nie robię”. Wyjaśniam mu więc: ”Obserwuję pana od kilku minut, nie przestaje pan przyglądać się temu psu, a teraz właśnie skrócił pan dystans, nachylając się ku niemu i zaczął intensywnie patrzeć mu w oczy. Pies zwraca uwagę na pana zachowanie i zaczyna odbierać je za odbiegające od normy, bo tak w istocie jest, bo obcy ludzie tak się względem niego nie zachowują”. W tym czasie facet prostuje się i zmienia pozycję, ja mówię dalej: ”Czego się pan spodziewa? Jakichś atrakcji? Usiłuje udowodnić pan psu, że ma ”większe jaja od niego” i czaka aż on pierwszy odwróci wzrok, czy liczy pan, że on w końcu pana ”zaatakuje”? Świadomie lub nie, robi pan coś głupiego, potencjalnie niebezpiecznego i mogącego przysporzyć nam wiele kłopotu, więc proszę przestać”. Facet wstaje ze swojego miejsca i wychodzi na kolejnej stacji. Osoby znajdujące się blisko nas przez chwilę się nam przyglądają. Nie interesuje mnie czy dotarło do nich o co chodziło i co niewłaściwego, głupiego i potencjalnie niebezpiecznego robił gość, którego ”opieprzyłam”. Obchodzi mnie tylko to, że pies nie czuje już na sobie niepokojącego go spojrzenia dziwnego faceta i może znowu w pełni się wyluzować, bo chcę, że nauczył się, że nie musi stresować się podróżą metrem ani żadnym innym środkiem transportu, gdyż przewodnik zapewnia mu bezpieczeństwo.

”Poszanowanie przestrzeni” -proszę, dodajcie to sformułowanie do swojego słownika

Mając jakieś tam doświadczenie z psami, poświęcając im dużo uwagi, przejmując się nimi bardziej niż inni (że się tak wyrażę), umiemy na chłodno i dosyć precyzyjnie zreferować przebieg danej sytuacji, nazwać reakcje psa, określić ich powód i charakter bo, zauważamy i wiemy co w zachowaniu człowieka czy innego psa daną reakcję wywołało. Tak mamy, bo tak chcemy, to nas interesuje, temu chcemy poświęcać uwagę, to lubimy i to nam daje frajdę. Po prostu uważamy i „skanujemy otoczenie” podczas spaceru z psem, czy innego rodzaju „przebywania z psem w miejscu publicznym”. ”Poszanowanie przestrzeni” to moje ”robocze” określenie, którego używam w rozmowach z osobami, którym wyjaśniam ”zawiłości” spacerowych i nie tylko relacji pies-człowiek, pies-inny pies, kiedy staram się zapobiec jakiemuś problemowi albo tłumaczę dlaczego irytuje mnie czyjś usiłujący skakać na mnie pies. Pisałam o poszanowaniu przestrzeni wielokrotnie, ale teraz dodałam na blog pięć osobnych tekstów poświęconych temu zagadnieniu i bardzo Was proszę, abyście je przeczytali.

Przypomnę też rzecz jasną i oczywistą, acz wartą podkreślenia; normalny pies, prawidłowo zsocjalizowany –a bardzo chcę wierzyć, że czytelnicy mojego bloga są posiadaczami normalnych, psychicznie stabilnych, prawidłowo zsocjalizowanych psów- postrzega dziecko jako „ludzkie szczenię”, istotę w żaden sposób mu nie zagrażającą i nietykalną, dlatego nie zrobi mu krzywdy i nie będzie przejawiał agresywnych zachowań w jego kierunku. Ale to my to wiemy, a nie wszyscy mają jak my (i nie wszyscy mają normalne psy). I inaczej właśnie jest z osobami, które w psach „nie siedzą”, które ich „nie czytają”, które psów nie znają, bo nigdy z nimi nie miały bliższej styczności i nie interesowały ich nawet zupełnie podstawowe fakty dotyczące ”psiej psychologii” lub które cechuje pewien „rodzaj niechlujności” w podejściu do psa (to o psich właścicielach-ignorantach). Tacy ludzie nie mają merytorycznej bazy ani do tego, by nauczyć swoje dzieci jak należy obchodzić się z psem (i nie przychodzi im do głowy, że powinni aż dojdzie do „problemu„), ani nie umieją prawidłowo przeprowadzić socjalizacji własnych psów. I tacy ludzie reagują po fakcie, choć dramatom lub tylko ”dramatom” można zapobiegać. Uważny psiarz rozpoznaje oznaki eskalacji niechcianego zachowania swojego (i każdego innego) psa i wyłapuje sygnały świadczące o tym, że może wystąpić problem. Osoby, którym brakuje wiedzy i doświadczenia, reagują histerycznie/ panicznie, niejednokrotnie bardzo głupio i ze złością. Reasumując, chodzi mi o to, że kiedy np. rodzic, w dodatku nieuważny, powiedzmy „kynologiczny ignorant”, przestraszy się i uwierzy swojemu strachowi, że nasz pies „chciał ugryźć jego dziecko”, żadne argumenty do niego nie trafią, zupełnie zamknie się na fakty, „swoje będzie wiedział” i nie będą go interesowały ”nasze pierdoły”. I oczywiście, jeśli jakimś cudem uda się właścicielowi psa, uniknąć tzw ciągania po sądach przez rodzica ”napadniętego dziecka”, z powodu tego, że komuś wydawało się, że dany pies jest psem-mordercą, to super. Ale syf, ”etykietka” pozostanie, bo „panie z osiedla” nie zapominają, a nie ma to jak łatka „bardzo agresywnego psa, który gryzie dzieci” od babci, której ”joreczek” rzuca się na wszystko co żyje albo mamy, której dzieciak traktuje zwierzęta jak rzeczy, z którymi może robić co chce.

Fakty są takie, że ”ludzie mają inne sprawy na głowie”, w społecznej świadomości nie istnieje „korekta”, ludzie nie myślą o tym, że psy co rusz korygują siebie wzajemnie np. na psich wybiegach. Nie ma u nas ”przestrzeni” dla zrozumienia, że pies (albo kot) może „zwrócić uwagę” np. niewychowanemu, natarczywemu dziecku, jeśli nie obroni go przed takim dzieckiem jego przewodnik lub opiekun tego dziecka. W korekcie chodzi o to, by korygowany zaprzestał niechcianego (w tym przypadku przez psa) zachowania -ot, cała filozofia. Jeśli w pobliżu nie ma osób, które powstrzymają dziecko przed narzucaniem się psu, działanie podejmuje sam pies -tak to działa. W pewnych okolicznościach pies może nawet użyć zębów, tak jak robią to psy między sobą i skubnąć osobę zębami, co na ludzkiej skórze zostawia charakterystyczny ślad i traktowane jest jako pogryzienie. Ale i takie „skubnięcie”, czyli korekta jest łatwa do przewidzenia i uniknięcia, jeśli tylko właściciel psa oraz np. opiekun dziecka są uważni.

Osobno podkreślę, że absolutnie każdy ”trener”, ”szkoleniowiec” etc. z którego ust pada tekst w rodzaju ”Pies w dziecku może widzieć tylko jakiegoś stworka, nie musi rozumieć, że to dziecko” itp., twierdzący, że jest ok, że pies nie został nauczony ”czym jest dziecko” i nie ma w tym nic złego, jest dla mnie osobą kompletnie niegodną zaufania, kimś totalnie skompromitowanym, żadnym autorytetem. Traktowanie takich osób jako ”profesjonalistów” i ustawianie ich na piedestale jest przejawem strasznej wręcz głupoty.

Przeraża mnie też poziom odrealnienia właścicieli psów, którzy bardzo, bardzo często winą za tragedie obarczają ofiary pogryzień, zupełnie nie widząc swojej roli, jako właścicieli psów, które naruszają przestrzeń obcych ludzi, w tym dzieci, psów atakujących dzieci, w których nie widzą ‚ludzkich szczeniąt’, właścicieli nie chcących przyznać, że pies, który dopuścił się naruszenia przestrzeni ludzkiego szczenięcia i ośmielił się je ugryźć był zaburzony (a może wręcz psychicznie chory?). Ale o tym w tekstach: ”DZIECKO JAKO ‚LUDZKIE SZCZENIĘ’ W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ -”PIES POGRYZŁ DZIECKO”, CZYLI ZIGNOROWANE CZERWONE ŚWIATŁA I BEZPODSTAWNE ZAŁOŻENIA PROWADZĄ DO TRAGEDII” i ”UCZMY SIĘ OD PSICH MAM -UCZENIE PSÓW PRAWIDŁOWEGO ODNOSZENIA SIĘ DO DZIECI I UŻYWANIE PRZESTRZENI OSOBISTEJ W KONTEKŚCIE USTALENIA STATUSU SPOŁECZNEGO NASZEGO DZIECKA-LUDZKIEGO SZCZENIĘCIA W RELACJACH Z NASZYM PSEM I PSAMI OBCYMI”

”Furtka”

Ludzie, którzy ”nie widzą nic złego” w ”pchaniu się z łapami” do obcych psów, zapominają, że pies, zwłaszcza taki, który idzie, siedzi lub leży (bez znaczenia jest to czy w tym momencie zapięty jest na smycz czy nie) obok swojego właściciela/ opiekuna, nie funkcjonuje w przestrzeni publicznej, jako ”wolny elektron”. Zdecydowanie, pies, który w miejscu publicznym jest ze swoim człowiekiem, przebywa tam jako zwierzę przypisane do konkretnej osoby, tym bardziej więc to z właścicielem należy szukać kontaktu, a nie psem -psy nie mówią(!). Niestety obecność człowieka na drugim końcu smyczy szczególnie ośmiela ”wyciągaczy łap”. I choć doskonale rozumiem, że zdarzają się psy ”bardzo ładne”, naprawdę zajmujące, nawet albo zwłaszcza z punktu widzenia laika i choć powszechne wiadome jest, że pies, szczególnie ”ładny”, może dla niektórych być zachętą do nawiązania interakcji, nie oznacza to automatycznie, że do nawiązania interakcji musi dojść. To nie jest tak, że jak ktoś jest z psem, to z automatu można potraktować psa jako ”furtkę” do nieautoryzowanego skrócenia dystansu i naruszenia przestrzeni psa i osoby pod opieką, której się on znajduje, po to, ”żeby pieska pogłaskać”. W zestawie człowiek-pies, to człowiek obok tego psa jest tym, do kogo należy się zwracać, kiedy chce się nawiązać interakcję z ”ładnym” psem. Po pierwsze, pies jest własnością a po cudzą własność/ do cudzej własności nie sięga się ot, tak. Po drugie, pies nie mówi, a człowiek tak, więc zanim się wyciągnie łapy do nieznanego psa, dla własnego dobra należy zapytać czy można to zrobić, czy nie. Po trzecie, psem można zachwycać się na odległość, nie trzeba się do niego pchać z łapami i piszczeć jak do ułomka, że jest ”śliczny”. Psy mają, zupełnie jak ludzie, różne osobowości i niektóre po prostu nie są zainteresowane interakcjami z ludźmi nienależącymi do ”kręgu wtajemniczonych”, bo ich centrum świata jest ich rodzina, ”ich ludzie”.

Kiedy przebywam z psem w restauracyjnym ogródku i rozmawiam z innym gościem restauracji, który rozpoczyna ze mną rozmowę właśnie ze względu na psa albo którego ja, zanim zajmiemy stolik obok, pytam czy nie ma nic przeciwko temu, że blisko niego usadowi się pies, i kiedy równocześnie rozmawiam z tym kimś, miziając siedzącego przy mnie psa, zdarza się, że ludzie przechodzący obok nas, zwłaszcza dzieci, na pewniaka wyciągają ręce, żeby też ”miźnąć” Dużego Zwierza. Ok, przebywamy w przestrzeni publicznej, w tzw miejscu publicznym, którym jest restauracyjny ogródek i to oczywiste, że psiego zwyrola, do takiego miejsca się nie przyprowadza, ale kto do cholery nauczył dzieciaki, że mogą sobie ot, tak dotykać obce psy? -WTF? (Pomijając już ”po co?” to robią)  Podejście do sprawy, w którym traktowanie obecności opiekuna psa, jako gwarancji tego, że można do psa podejść i go dotknąć, bez uprzedniego zapytania opiekuna psa, czy to skrócenie dystansu jest pożądne przez opiekuna psa i jego zwierzaka, jest dziś bardzo powszechnym zwyczajem.  Zwyczajem, który wziął się chyba z przekonania, że ”Jak coś jest śliczne, to trzeba tego dotknąć”, a w przypadku dzieci, że ”Jak ktoś mizia pieska, to ja też go pomiziam”. Zwyczajem, którego ja nie rozumiem i który mnie żenuje, kiedy takie zachowanie obserwuję albo, kiedy przebywając gdzieś z psem doświadczam go ze strony osób, którym brak wyobraźni, tzw wyczucia albo po prostu kultury. Żenujący jest też dla mnie brak asertywności wielu psiarzy, którzy pozwalają obcym ludziom na takie zachowanie. Niezależnie, dodajmy, od tego, jak owo zachowanie wpływa na samopoczucie ich samych i na ich psy (ekscytacja/ dyskomfort).

Dokładnie tak samo zachowują się psy należące do osób ”bez wyczucia”. Pies takiego kogoś wchodzi w przestrzeń innych ludzi i psów równie bezceremonialnie, jak to ma w zwyczaju ich właściciel, czyli też ”nie pyta, czy może”. Nie zachowuje się tak jednak z powodu ”braku wyczucia” albo dlatego, że, jak się wielu psiarzom wydaje, ”chce się witać z wszystkimi napotkanymi pieskami”. Po prostu, skoro człowiek nie rozumie znaczenia przestrzeni osobistej, inni ludzie z którymi ma do czynienia też błądzą jak owieczki bez dzwoneczków, które zgubiły swojego owczarka, psiak nawykowo olewa dystanse personalne w interakcjach z ludźmi, choć jako zwierzę-pies doskonale rozumie ich znaczenie i zna ich wartość, czego dowodzi jego zachowanie względem innych psów, których przestrzeń bezceremonialnie narusza tak, jak to mają w zwyczaju czynić osobniki dominujące w stosunku do osobników, które traktują jako uległe. W naruszaniu przestrzeni chodzi o status społeczny, zależności; uległość-dominacja. Ludzie, którzy nie umieją używać swojej osobistej przestrzeni i praktycznie nie są jej świadomi aż do momentu, w którym ktoś nie stanie ”zbyt blisko” nich, zupełnie o niej nie myślą, kiedy przychodzi do interakcji z psami. Natomiast psy świetnie ”ogarniają temat”, a tym, które się ”pogubiły”, przy odrobinie pomocy, łatwo przypominają się zasady dobrego wychowania.

Zuza Petrykowska

Kopiowanie i wykorzystywanie całości lub fragmentów tekstu bez zgody autora jest zabronione.

Www.facebook.com/zuzpasjaodogoargentino

Reklamy

”LUDZIE I INNE ZWIERZĘTA” -MOWA CIAŁA I PRZESTRZENI, DYSTANSE PERSONALNE I OSOBISTA PRZESTRZEŃ W INTERAKCJACH LUDZI Z PSAMI & PSÓW Z LUDŹMI -BAZA BEZ KTÓREJ WSZYSTKO SIĘ SYPIE

leave a comment »

Znaczenie przestrzeni osobistej

Wartości przestrzeni osobistej nie poświęca się wystarczająco dużo uwagi, po prostu nie jest to coś o czym zazwyczaj myślimy. Praktycznie, na co dzień jej istnienie jest poza naszą świadomością, aż do chwili, w której nie poczujemy dyskomfortu w związku z jej naruszeniem. Przestrzeń osobista nie jest tylko strefą buforową, którą zachowujemy po to, aby nie wpadać na innych, jest to także obszar prywatnej strefy dookoła nas, który traktujemy prawie jak przedłużenie naszego ciała. Warto też zapamiętać, że ”dystanse personalne są charakterystyczne dla ludzi, jak i innych gatunków zwierząt” (Wikipedia).

Edward T. Hall puszcza oko

Proksemika, to nauka badająca integralną część komunikacji niewerbalnej; wzajemny wpływ relacji przestrzennych między osobami, odpowiadająca na pytanie, jak ludzie traktują swoją przestrzeń i osoby się w niej znajdujące.

To nie przypadek decyduje o odległości jaką zachowujemy w stosunku do poszczególnych osób. Ludzie mają ustalony, głęboko zintegrowany, subtelny kod postępowania, kiedy chodzi o przestrzeń osobistą i terytorium. Nie mierzymy przy linijce dystansu, który zachowujemy w stosunku do innych, po prostu wiemy jaka odległość będzie właściwa w odniesieniu do konkretnej osoby i ją zachowujemy. Nie przejawiamy naszej ”ekspresyjności”, tj. nie wykonujemy gestów i nie przybieramy min w jakiejś oderwanej od innych pustce. W związku z czym ważne jest rozumieć, jak te inne osoby traktują swoją przestrzeń i jak wiedza o tym pomaga podczas interakcji. Rozumienie jak zachowywać swoją osobistą przestrzeń i używać swojej przestrzeni osobistej oraz jak robią to inni, ma zasadnicze znaczenie przy nawiązywaniu interakcji i tworzeniu relacji; umożliwia określenie charakteru danej interakcji, nim padną pierwsze słowa, pozwala też na pozostawienie dobrego wrażenia, gdyż wpływa na nasze poczucie, że dana sytuacja przebiegła ”prawidłowo” (albo nie). Tak więc popełnij błąd ”na dzień dobry”, a możesz kogoś poważnie obrazić, zaniepokoić lub rozdrażnić, a co najgorsze, najprawdopodobniej ten zrażony do ciebie ktoś, nawet nic ci nie powie. Mówiąc krótko, traktuj osobistą przestrzeń innych jako ich własność, szanują ją, a zyskasz ich przychylność, narusz ją lub bądź zbyt daleko, a automatycznie stracisz u nich kilka punktów. Tak więc;

Wewnętrzna strefa intymna, mająca do 15cm i zewnętrzna strefa intymna mierząca od 15 do 45cm, są zarezerwowane wyłącznie dla najbliższych. Prawo do naruszania tej przestrzeni i przebywania w niej mają jedynie osoby uczuciowo powiązane. Jest to strefa najważniejsza, pilnie strzeżona i uważana za osobistą własność. ”Na sucho” jej przekraczanie uchodzi jedynie w wyjątkowych sytuacjach (np. w zatłoczonej windzie lub w metrze, czy autobusie).

Strefa osobista ma od 45 cm do 1,2 m i jest to odległość, która dzieli nas od ludzi których znamy i zapewnia nam komfortowe warunki w kontaktach towarzyskich. Nie dopuszczamy do tej strefy obcych, a wtargnięcie w nią osoby obcej odbieramy jako naruszenie naszego komfortu. 

Strefa społeczna wynosi od 1,2 m do 3,6 m, to dystans jaki staramy się zachować od osób nam nieznanych. A strefa publiczna to ta, w której dystans między osobami wynosi od 3,6 m, wykorzystywana zazwyczaj podczas wystąpień publicznych.

Mydlana bańka

”Mydlana bańka” jest świetną metaforą dla naszej przestrzeni osobistej, którą traktujemy jako ”prywatną przestrzeń powietrzną” i swoją własność. Kiedy ktoś ”stanie zbyt blisko” nas, czujemy się niekomfortowo, bardzo niekomfortowo lub wręcz podatni na zagrożenie. Naruszenie naszej przestrzeni osobistej odbieramy jako uciążliwość, zdarzenie irytujące lub delikatnie mówiąc, wybitnie wkurzające. Wtargnięcie osoby nieupoważnionej w naszą ”mydlaną bańkę”, ten moment, kiedy ”ktoś staje zbyt blisko” nas, natychmiast wywołuje w nas zarówno reakcje psychologiczne jak i fizyczne, co powoduje, że zaczynamy zachowywać się troszeczkę inaczej niż zazwyczaj.

Na złożoność zagadnienia, jakim jest przestrzeń osobista składa się wiele czynników, niektóre z nich są bardzo zróżnicowane i różnią się także w zależności od osoby, oznacza to, że różne osoby mogą różne rozumieć pojęcie stania od kogoś we ”właściwej odległości” i to może powodować nieporozumienia. Wpływ na poszczególne różnice mają; typ spotkania (np. towarzyskie, biznesowe), w którym osoby biorą udział, rodzaj relacji pomiędzy tymi osobami (osobista, oficjalna), ich status społeczny, ”lubienie się” lub ”nielubienie” tych osób, ich płeć i być może najważniejszy czynnik, czyli pochodzenie kulturowe, gdyż różne kultury mają różne wytyczne co do zachowywania ”właściwego dystansu”, dalej będą to intencje/zamiary oraz gęstość zaludnienia terenu, z którego zaangażowane osoby pochodzą. Aby jednak nie gubić przewodniego wątku tego wpisu, skupmy się na tych aspektach przestrzeni osobistej, które najistotniejsze są dla nas w kontekście interakcji z psami; jako posiadaczy psów, osób, które psy wychowują i odpowiadają za to, jak ich psy odnoszą się do; nas, tzw obcych ludzi, w tym dzieci, innych psów oraz zwierząt.

Zawłaszczanie przestrzeni

Status społeczny ma olbrzymi wpływ na rozmiar przestrzeni osobistej i to ile przestrzeni zawłaszczasz dla siebie. W dużym skrócie: im wyższy jest mój status, tym więcej przestrzeni uznaję za należącą do mnie -jak samiec alfa przewodzący swojemu stadu.

Status społeczny wpływa na rozmiar terytorium, którego wymagasz. Dawni władcy posiadali wielkie pałace, nie dlatego, że potrzebowali 40 sypialni, ale dlatego, że te budowle, z ich ogrodami i całym przepychem, były sposobem do ukazania potęgi i wpływów tych ludzi. Dziś tę samą rolę spełniają rezydencje i posiadłości ”bogatych i sławnych” -także demonstrują ich powodzenie i wysoki poziom życia. Kiedy przechodzimy do dominacji i podporządkowania rzecz sprowadza się do tego, że osoba (lub osobnik) z wyższym statusem społecznym może naruszać przestrzeń osoby o niższym statusie społecznym (lub podległego mu osobnika) bez specjalnego oporu ze strony podwładnego (lub uległego osobnika), a nawet bywa zachęcana do takiego zachowania. Nie masz ochoty, żeby ”po przyjacielsku” klepał cię po ramieniu jakiś zapijaczony typ, który akurat ”nawinął się” i oto stanął na twojej drodze, czy po prostu obcy ktoś, kogo uważasz za ”mniej ważnego/ną” od ciebie, ale raczej nie będziesz bronić się przed ”przyjacielskim uściskiem” ze strony ulubionej gwiazdy sportu, czy kina. Zasada ta działa nawet wtedy, gdy naprawdę nie znosisz osoby o wyższym statusie, np. swojego szefa, który do twojego pokoju może wchodzić bez zaproszenia z twojej strony. Natomiast wtargnięcie przez podwładnego do gabinetu szefa i zajęcie ”fotela szefa”, może prowadzić do przykrych dla podwładnego konsekwencji…

Trzy ”opcje”

Od razu zaznaczę, bo może nie wszyscy sami by się połapali, że pisząc o poniższych ”opcjach”, nie piszę o nich w kontekście sytuacji towarzyskich, czy zawodowych, które wymagają subtelności i które rozgrywać można mową ciała, praktycznie zupełnie poza werbalnie i naprawdę subtelnie. Nie, mnie w tym momencie chodzi o sytuacje absolutnie nietowarzyskie i niezawodowe, kiedy obcy ludzie, których tzw wyczucie (emocjonalna inteligencja) szwankuje, którzy nie umieją zachować właściwego dystansu w stosunku do innych i co gorsze nawet nie zauważają, że ich zachowanie razi innych oraz obce, zaburzone psy, naruszają naszą przestrzeń. Jestem zwolenniczką wysyłania prostych, krótkich i czytelnych komunikatów do obu tych grup.

I

Kiedy jakaś osoba narusza naszą przestrzeń możemy zareagować otwarcie, ”komunikatem werbalnym” i po prostu powiedzieć jej ”Hej! Stoisz zbyt blisko, odsuń się”. Przez chwilę będzie niezręcznie (ja zawsze czuję się nieco zażenowana koniecznością zwrócenia uwagi osobie, która w kolejce do kasy ”wchodzi mi na plecy”), ale zdecydowane komunikaty mają tę zaletę, że działają. Analogicznie rzecz ma się w stosunku do psów. Jeżeli pies podchodzi do mnie zbyt blisko, pstrykam palcami lub klaszczę, mówię ”Nie” (reakcje werbalne), patrząc na niego jednoznacznie. Jeśli zbyt blisko podchodzi obcy pies, robię dokładnie to samo, choć już zawczasu odpowiednią mową ciała sygnalizuję mu, że ma nie naruszać mojej przestrzeni.

Intruza można także odepchnąć, jednak decydując się na ”komunikat fizyczny”, zachowujemy się już otwarcie wrogo w stosunku do takiej osoby. Tak wyglądają sytuacje rodem z kreskówek, ale i realnego świata, pomiędzy dwoma pewnymi siebie samcami, także naszego gatunku, kiedy jeden podchodzi zbyt blisko, z wypiętą klatą, zadartą głową, rozwartymi i prawie buchającymi parą nozdrzami, i naprawdę złym nastawieniem, ten drugi odpycha go, aby odzyskać swoją przestrzeń i ciach! To jest sygnał do rozpoczęcia walki -zadyma gotowa. Jako że większość naszych interakcji z innymi ludźmi odbywa się w ”pokojowym kontekście”, do naruszeń naszej przestrzeni, przez inne osoby powinniśmy podchodzić nieco subtelniej i bardziej elegancko, i darować sobie ”komunikaty fizyczne”. Gdy zbyt blisko podchodzi mój pies i pchając się pomiędzy stolik a sofę, kasuje merdającym ogonem filiżankę z kawą na tym stoliku stojącą, mogę go odsunąć ręką albo stopą, a on po prostu się wycofa. Kiedy jednak moją przestrzeń, mojego ”stada”, w tym psa i niemowlęcia, z bardzo niewłaściwym nastawieniem, narusza zaburzony pies typu Szukający Guza Agresywny ”Wyżełek” (sytuację z nim opisałam w tekście ”SYTUACJE SPACEROWE” -”POSZANOWANIE PRZESTRZENI” VS. ”NARUSZANIE PRZESTRZENI” W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ, CZYLI O OBCYCH LUDZIACH I OBCYCH PSACH NARUSZAJĄCYCH PRZESTRZEŃ NASZĄ I NASZEGO PSA LUB DZIECKA”, w wątku ”Dobre rady Pani ”Anny”), wysyłam do niego ”komunikat fizyczny” i dostaje ode mnie przeprogramującego jego nastawienie, kopa lub ”strzała z piąchy”, jak w tam opisanym przypadku.

II

Naturalną reakcją osoby, której przestrzeń została naruszona może być cofnięcie się, ”danie kroku w tył”. Jednak, w pewnych okolicznościach może to skutkować tym, że intruz będzie podążał za cofającym się. Czyli, że jedna osoba wciąż odczuwać będzie dyskomfort, a druga nie będzie zdawać sobie sprawy, że jest przyczyną dyskomfortu i tak sobie będą ”tańcować”.

Ja ”nie tańczę”, ale tak właśnie postępują, tj. cofają się osoby, obawiające się psów, kiedy jakiś pies do nich podejdzie albo podbiegnie. Tak robią osoby, które np. idą lub stoją, trzymając w ręce coś, co przykuwa uwagę psa, np. coś do jedzenia i których przestrzeń nagle narusza jakiś pies. Te osoby automatycznie cofają się, ustępując pola psu, pies postępuje krok do przodu, one unoszą do góry rękę z jedzeniem, a pies podąża za kąskiem, nierzadko stając na tylnych łapach, przednie opierając o niepewną lub wystraszoną osobę i usiłując dosięgnąć tego czegoś, co osoba trzyma w ręce. Czy pies zachowuje się dominująco? Tak; bez zaproszenia wchodzi w przestrzeń tej osoby z nastawieniem, że zaspokoi swoją ciekawość, może poczęstuje się pokarmem tej osoby lub nawet jej go odbierze i opiera się o tego kogoś, wchodząc z nim w fizyczny kontakt i ”wywołując presję”.

Gdyby pies został nauczony przez swojego właściciela, że nie wolno mu jest naruszać przestrzeni obcych, nie zachowałby się w taki, powiedzmy ”zuchwały” sposób, trzymałby stosowny dystans i nie kierowałyby nim impulsy. Gdyby ten ”zuchwały” pies zachował się tak w stosunku do innego psa, który nie życzyłby sobie, aby intruz odnosił się do niego w taki sposób, tj, naruszał jego przestrzeń i próbował odebrać mu pożywienie, zostałby przez używającego swojej przestrzeni i wymagającego jej poszanowania, osobnika, skorygowany. Intensywność korekty zależałaby od ”ciężaru przewinienia”, wiążącego się ściśle z wzajemnymi relacjami obu psów (dominacja vs. uległość) i tego jak szybko korygowany zrozumiałby swój błąd. Korygujący przybrałby odpowiednią postawę, ”zmarszczyłby się”, zawarczał, lub użyłby zębów (bite & let go, co działa jak ”kasownik”; pochwyć i puść). Bezceremonialnie i znienacka naruszające przestrzeń innych psów, aby ”włożyć im nos w d…pę”, zaburzone psy, korygowane są przez molestowane psy zazwyczaj warczeniem, a kiedy to nie wystarczy, zębami. Właściciele psów korygowanych, psy, które bronią swojej przestrzeni, nazywają ”agresywnymi”, bo ich pies ”Tylko chciał się przywitać, a ten od razu z zębami”

Psy, które nie mają dość ”odwagi”, aby skorygować napastliwego psa, nim ten wtargnie w ich przestrzeń, tj mową ciała i swoją energią zakomunikować mu, że nie życzą sobie interakcji, poddają się mu i pozwalają sobie ”włożyć nos w d..pę”. Często można zaobserwować, jak te zestresowane przez zachowanie natręta psiaki, w końcu nie wytrzymują i ”odwijają się do niego”, warcząco-rozszczekane, sztywne i zdawałoby się ”reagujące zbyt intensywnie”, bo przecież ”Dał/a się tamtej/emu obwąchać i nie oponował/a, więc o co chodzi?”. Chodzi o to, że dla napastowanego, zachowanie namolnego osobnika było zbyt intensywne i w końcu musiał mu jakoś dać znać, że nie jest zadowolony, a że nie ma ”osobowości lidera”, zrobił to po czasie i nico histerycznie.

Wszystko co psy muszą wiedzieć o poszanowaniu przestrzeni, mają od początku ”wgrane w system”, uczy je tego psia mama, to jest w ich genach i przysposabiając szczeniaka, człowiek, w ”podstawowym pakiecie”, dostaje ”gotowca”. Rolą właściciela jest nauczyć psa ”drugiego języka”, czyli do zestawu umiejętności (ściśle związanych z komunikacją niewerbalną), dodać nowe. Psy muszą po prostu nauczyć się, jak odbierać przekazy od nas, ludzi, dlatego my musimy rozumieć, jak psy funkcjonują tak, aby one wiedziały czego od nich chcemy i że chcemy od nich tego samego, czego chciała ich mama. Ale aby to było możliwe, pies musi za opiekunów mieć ludzi zrównoważonych psychicznie i spokojnych w ten sam asertywny sposób, jak jego psia mama. Osoby o histerycznych, znerwicowanych lub zwyczajnie agresywnych typach osobowości na psich przewodników kompletnie się nie nadają i polegną w tej roli.

Pies musi nauczyć się obu języków; psiego i ludzkiego, zanim będzie mógł wyjść ”do świata”, czyli zrobić kolejny krok, którym są interakcje z obcymi ludźmi, psami, innymi zwierzętami oraz zjawiskami. Jednak większość z właścicieli psów, zamiast dodać nowe umiejętności do tego ”podstawowego zestawu”, całkowicie od nowa ”programują” zachowanie psa. Właściciele ”rozmontowują” w psach to ”bycie psem”, zupełnie zapominając o znaczeniu komunikacji niewerbalnej, o tym, że pies od pierwszych dni poznaje świat poprzez zmysł węchu, że zapach jest dla niego podstawowym źródłem informacji o otoczeniu, a normalnym ”stanem ducha”, jest ten, który dobrze znają, bijący od psiej mamy, asertywny spokój.

Ludzie są egoistyczni w podejściu do psów, dosyć ”humorzaści” i bardzo niekonsekwentni. Zazwyczaj nieświadomie uczą psy ekscytacji, wyrabiając w nich określone nawyki, uczą je, że podekscytowanie jest stanem ducha pożądanym i nagradzanym. Uczą je reagowania na bodźce wizualne, werbalne i od pierwszych chwil, które ze swoimi psami spędzają, nie zwracają uwagi na rolę przestrzeni i pozwalają swoim psom, aby bez ograniczeń naruszały przestrzeń ich, ich dzieci, znajomych, obcych ludzi i innych zwierząt, w tym psów. ”Reagują”, tj orientują się, że ”coś jest nie tak”, kiedy spotka ich ”nieprzyjemność” związana np. z tym, że; ich pies ubłoconymi łapami oparł się o obcego faceta, który ”spieszy się na ważne spotkanie” albo ”skacząc z radości, że wrócili do domu”, pazurem rozorał im wargę, przewrócił czyjeś dziecko w pobliżu placu zabaw, bo ”zdenerwowała go zabawka tego dziecka”, ”przestał pozwalać im”, żeby przebywali w kuchni, kiedy on je albo ”pogryzł się” z czyimś psem itp., itd…

II’

Jeśli jednak zdecydujesz się ”nie oddawać swojego kawałka podłogi”, możesz pomóc sobie poprzez stworzenie bariery. Ja (zanim zdecyduję się na ostry, werbalny komunikat z punktu I), kiedy, jakaś namolna pani, stojąca za mną w kolejce, dyszy mi w kark i wbija swój koszyk w moją nerkę, po prostu przekładam torbę na drugie ramię. Kiedy zaczyna marudzić, że oberwała torbą, zwracam jej uwagę, że najwyraźniej stała zbyt blisko.

Możesz iść z dzieckiem, psem, kotem albo nawet strusiem, być ubranym/ą najdziwniej jak to możliwe, trzymać w ręce co ci się żywnie podoba, jeść na co masz ochotę, iść albo jechać na rowerze, ale żaden obcy pies nie ma prawa naruszać twojej przestrzeni. Opcję ”mój jest ten kawałek podłogi” demonstrujesz psu, który właśnie zobaczył ciebie, twojego psa albo twoje dziecko i w ciągu paru chwil znalazł się bardzo blisko ciebie i/lub twoich podopiecznych, tak naprawdę nie wiesz po co, bo ”się nie znacie”. Intruz nie ma żadnego powodu naruszać waszej przestrzeni i przede wszystkim nie ma do tego ”uprawnień”. Musisz zakomunikować mu, że nie on gra w tej sytuacji pierwsze skrzypce, tylko ty, jako osobnik dominujący względem niego, dodatkowo przewodnik psa lub/i dziecka, znajdującego się obok ciebie. Że to jest twoja przestrzeń, a wszystko co znajduje się w niej, należy do ciebie i to ty decydujesz, kto może znaleźć się w pobliżu. Swoją rolę/pozycję/status demonstrujesz mową ciała, swoją postawą -a więc stosowną komunikacją niewerbalną. Nie możesz ”przestraszyć się” takiego psa, bo jeśli się go ”przestraszysz”, możesz sobie darować ”pozowanie na lidera”. Twoja wiarygodność zależy od tego, czy jesteś autentycznie pewną siebie osobą, czy wiesz co robisz i ”o co kaman”, czy nie. Czy po prostu umiesz i naturalnie zawłaszczasz przestrzeń, czy nie.

Tak więc, kiedy chcesz przekazać nieznanemu sobie psu, który właśnie zaczął skracać dystans, a ty sobie nie życzysz, aby podchodził do ciebie, twojego psa, czy dziecka, wstępujesz nieco przed swoją własność (dziecko/pies) i mową ciała, która, upraszczając ma mówić, że jesteś Królem Świata, sygnalizujesz obcemu psu, że nie może zbliżać się ani do ciebie, ani do twojej własności, uniemożliwiając mu w ten sposób, skrócenie dystansu i wtargnięcie w waszą przestrzeń. Wiele psów jest tak zaburzonych, że nie mają nawyku ”oglądania się na człowieka”, nie są przyzwyczajone, że ludzie sygnalizują im coś innego niż podekscytowanie lub niepewność, czy wręcz uległość i nie mają w zwyczaju ”liczyć się z obcymi”. Wchodzą w przestrzeń wszystkich ludzi i innych psów, ”jak w masło”, wcinają się w przestrzeń innych ”nałogowo”. Oznacza to, że w takiej sytuacji, aby zwrócić na siebie uwagę psa, będziesz musiał/a posłużyć się sygnałem werbalnym. To może być klaśnięcie, wzmocnione ostrym ”Ej!”, ”Nie wolno!” lub ”Nie!”, czasem dodatkowy ”przytup”, czyli tąpnięcie stopą w podłoże.

Normalny, niezaburzony pies, a w każdym razie nie na tyle zaburzony, żeby nie wystarczyło mu zdecydowane, werbalne przywołanie go do porządku, zatrzyma się, skupi na sygnale, który mu przekazałeś/aś, nie wtargnie w waszą przestrzeń i zacznie węszyć tak, aby poznać zapach twój i należącego do ciebie dziecka/psa lub innej osoby. Zrozumie sens twojego zachowania. Zrozumie, że to, co przywiodło go tak blisko ciebie jest twoje i nie może ot, tak naruszyć twojej ”mydlanej bańki”, ”wziąć sobie tego” lub ”mieć z tym interakcji” bez twojej zgody. Pies bardziej zaburzony, może się przestraszyć i cię oszczekać. Przestraszy go, że twoja reakcja na jego samowolkę i ”rumaczenie”, odbiegać będzie od schematu, do którego jest przyzwyczajony, tj. albo do opcji, w której ludzie się cofają, oddając mu przestrzeń i tym samym stawiając się w pozycji uległej względem niego, albo wyrażają entuzjazm, akceptując jego zachowanie (dodatkowo je wzmacniając) i również wyrażając uległość względem niego. Twoja reakcja może przestraszyć go także dlatego, że odbierze ją jako ”rzucenie mu wyzwania”, czyli potencjalną okazję do ”starcia” z energią, która jest mu obca w odniesieniu do nieznanego człowieka, którego przestrzeń nawykowo próbował naruszyć -energią lidera. Człowiek świadomie używający swojej osobistej przestrzeni ma inną mowę ciała i emanuje innego rodzaju energię niż ludzie nieświadomi znaczenia dystansów personalnych. Pies, który zwyczajowo, w istocie doświadczał interakcji z ludźmi nieświadomi znaczenia dystansów personalnych, ”nie ogarniającymi bazy”, nawykowo traktuje ludzi jako osobniki o społecznym statusie niższym niż jego, a więc uległe względem niego i takie ma do nich nastawienie. Ma się za dominującego względem ludzi, z którymi ma interakcje -stąd wynika to, co roboczo nazwałam ”zuchwałością” w zachowaniu takiego psa. Napotkanie przez takiego psa, człowieka, który wyłamuje się ze schematu, wymusza na nim zamianę jego nawykowych reakcji i może być dla takiego typu psa wyzwaniem, z którym jego psychika w pierwszej chwili może sobie nie poradzić. Dominowanie innych ludzi, którego bardzo podstawowym przejawem jest właśnie bezceremonialne naruszanie przestrzeni osobistej, było łatwe, praktycznie automatyczne, nie wymagało ze strony psa żadnego wysiłku, nie ścierał się z ”energią lidera”, gdyż ludzie, nieświadomi znaczenia i powagi sytuacji, poddawali się zachowaniu psa. Sytuacja, w której napotkany człowiek sygnalizuje psu, na poziomie dla niego bardzo czytelnym, poprzez przede wszystkim niewerbalny komunikat, że zdominować mu się nie da, że jest świadom znaczenia osobistej przestrzeni, że ta przestrzeń jest jego własnością i będzie jej bronił, że nie pozwoli mu ot tak jej naruszyć, jest dla psa, który ”osobowości lidera” nie ma, po prostu dotąd ”tak wychodziło”, że wszystkich po kolei dominował, swego rodzaju szokiem. ”Dominanta z przypadku” przerasta opór ”energii lidera”. Tak więc tego typu pies, może oszczekać cię, kiedy ”mu się postawisz”, ale zatrzyma się. Nie podejdzie bliżej. Zachowa dystans. I w tym czasie powinien go do siebie przywołać lub po niego przyjść, właściciel.

Nigdy nie daj sobie wmówić, że twoja reakcja na zachowanie obcego dla ciebie psa, który z niewiadomych dla ciebie przyczyn skupił swoją uwagę na tobie i/lub twoim ”stadzie” (czyli psie i/lub dziecku i/lub osobie/osobach) i zaczął skracać dystans, ostatecznie usiłując naruszyć twoją/waszą osobistą przestrzeń, jest nieprawidłowa. Twoja osobista przestrzeń jest twoją własnością, ty decydujesz czy chcesz w niej kogoś, czy nie. I to nie jest twój problem, że właściciel psa jest ignorantem, który nie nauczył psa, jak powinien odnosić się do ludzi. Jeśli właściciel psa zacznie wciskać ci głodne kawałki o tym, że twoje zachowanie było ”przesadzone” i ”przestraszyłeś psa”, ”prowokowałeś/aś go” (w domyśle do zachowania, które niby ”nie jest dla niego naturalne”) i to, że pies cię oszczekiwał i przestraszył twoje dziecko albo wkurzył twojego psa, to twoja wina to, po pierwsze wiesz, że masz do czynienia z ignorantem, w dodatku bezczelnym, aroganckim chamem, mającym ”w nosie” innych ludzi, kimś, kto kompletnie ”nie kuma bazy”. Po drugie, że taki właściciel nigdy nie nauczył się prawidłowo wyznaczać granic swojemu psu i ma dosyć pokrętną wizję tego co i dlaczego w zachowaniu psa, szczególnie w odniesieniu do obcych ludzi i zwierząt, jest ”dopuszczalne” i gdzie leży granica tych zachowań. Pomyśl, osoba, która uważa, że chronienie przez ciebie twojej własności, a właściwie przedłużenia twojego ciała, bo tak należy traktować osobistą przestrzeń, może ”prowokować” jej psa, ma spory problem z głową i jednoznacznie mówi ci jaka jest jej/jego rola w jego/jej relacji z jego/jej psem, tj, że pies jest dominujący względem tego kogoś oraz innych osób, z którymi ma do czynienia, a ten ktoś nawet nie zdaje sobie z tego sprawy -to bardzo niebezpieczny stan rzeczy. I po trzecie, że jeżeli właściciel psa go nie kontroluje, tj. nie jest w stanie wydanym na odległość poleceniem, powstrzymać go od jakiegoś zachowania i (czasem najlepiej także) przywołać go do siebie, to nie powinien spuszczać go ze smyczy. Jest jasne, że masz prawo czuć się niekomfortowo na myśl, że ktoś puszcza luzem psa nad, którym nie ma żadnej kontroli. Więc możesz powiedzieć trującemu ci właścicielowi psa, żeby się ”ogarnął” i nie pieprzył głupot.

Uwaga nieco na marginesie; wiele osób żyje w przekonaniu, że ”pies dominujący”, że ta ”dominacja” w wykonaniu psa, musi mieć jakieś ”widowiskowe” przejawy, mocno dla właściciela i jego otoczenia odczuwalne, że oni tę ”dominację” psa odczuwają świadomie, że jego zachowanie jest dla nich przykre, łączące się z odczuwaniem strachu przez ludzi stykających się z takim psem, poczuciem lęku i zagrożenia. Nie, to nie jest tak. Psy przejawiają szereg zachowań dominacyjnych w interakcjach z ludźmi, zachowań wcale nie ”subtelnych”, ale praktycznie ordynarnie wręcz kłujących w oczy, sęk w tym, że osoby doświadczające tej psiej dominacji w interakcjach z własnymi, czy też obcymi psami, orientują się, że ”jest problem” dopiero wtedy, gdy wydarzy się coś ”widowiskowego” i przykrego…

Nawet, kiedy pies nie zachowuje się jednoznacznie agresywnie, bezceremonialne wtargnięcie w przestrzeń człowieka i np. innego psa, zwłaszcza psa lub dziecka, czyli ”ludzkiego szczenięcia”, który/e jest w towarzystwie człowieka i nie odnoszenie się do tego człowieka, nie zwracanie na jego obecność uwagi i wtargnięcie w przestrzeń takiej dwójki, świadczy o tym, że pies który przestrzeń narusza, jest zaburzony. Powinno być jasne, że pies, który biega luzem, jest spuszczony ze smyczy i przebywa swobodnie w przestrzeni publicznej, jest zwierzęciem, które jest kontrolowane przez swojego właściciela, tj, że jego opiekun może go na odległość powstrzymać od jakiegoś zachowania i przywołać do siebie. Problem w tym, że jest to możliwe tylko wtedy, gdy właściciel jest dla psa kimś więcej niż tylko ”kumplem”. Właściciel musi być ”zwierzchnikiem psa”.

III

Kiedy chodzi o interpersonalne sytuacje zawsze pozostaje opcja nr 3, czyli ”stań jeszcze bliżej”, przejmij inicjatywę i teraz ty narusz przestrzeń intruza. Stojąc aż tak blisko kogoś obcego, możesz poczuć się bardzo niezręczne i nieswojo, ale w pewnych okolicznościach, w ten sposób możesz pokazać usiłującemu z tobą pogrywać, np. konkurentowi, że jego próba manipulacji się nie powiodła, bo ty też znasz tę zagrywkę i nie ”zastraszył” cię swoim zachowaniem. Nie jest to jednak rozwiązanie, którego finisz byłby satysfakcjonujący dla kogoś, kto usiłowałby w ten sposób odpowiedzieć na naruszenie przestrzeni przez obcego psa, którego motywem działania byłby atak.

Jeżeli mimo wszystko, z jakichś bardzo złożonych powodów, ktoś znalazłby się w sytuacji ewidentnego ataku obcego psa, z poczuciem, że ataku nie uniknie, to jedyne co może zrobić, to zachować spokój. Żyjemy w rzeczywistości, w której wielu psiarzom wydaje się, że pies ”kojcowy”, spędzający życie w kojcu, na jakiejś posesji, ”u wujka Mietka”, nie obeznany z tzw światem zewnętrznym, bez prawidłowej socjalizacji, w związku z czym zaburzony i reagujący nieadekwatnie do sytuacji, jest ”psem stróżującym”, jakby to zamknięcie w kojcu i uwięzienie robiło z psa, ”psa stróżującego”, a nie po prostu frustrata. Zawsze słabo mi, kiedy czytam/słucham, że ktoś szuka ”dużego psa stróżującego, żeby pilnował posesji”, formułuje myśl w sposób, który zdradza, że w jego mniemaniu, wystarczy kupić kaukaza albo środkowegoazjatę i ”reszta się sama zrobi” -pełno jest takich ciemniaków. Innym wydaje się, że ”skakanie do rękawa” robi z psa, ”psa obronnego”. Idiotów jarających się ”szkoleniami obronnymi”, prowadzonymi przez jakiegoś ”Pana Mietka”, czy innego ”Pana Czesia”, ”rozbudzaniem instynktów” i ”sprawdzaniem potencjałów” na tego typu ”szkoleniach”, też jest niemało. Zdarzają się także psy-odpady ze szkoleń dla służb, szkoleń profesjonalnych, których jednak te psy z jakichś względów nie ukończyły… Tak więc trzeba się liczyć z tym, że ”nie prowokując losu”, nie wchodząc na posesje z tabliczkami ”uwaga zły pies” ani nie robiąc innych głupot, można np. podczas spaceru po łące, nad rzeką, a nawet w środku miasta, wpaść na psa, który wydostał się z jakiegoś niby zamkniętego terenu, uciekł z kojca, czy mieszkania albo po prostu zerwał się ze smyczy. Psa z problemami, któremu frustracja albo owo nieszczęsne ”skakanie do rękawa” i ”ćwiczenia z pozorantem” popieprzyły pod czaszką, któremu ”po szkoleniu” poszybował w górę ”potencjał agresji” albo, który ”po prostu” dostał zajoba, bo właścicielowi nie chciało się zadbać o jego prawidłową socjalizację a potem ”zapomniał, że ma psa”. Psa, który na nasz widok zaczyna się marszczyć, warczeć, czasem i szczekać, w końcu biec i niebezpiecznie skracać dystans…

Pamiętam sytuację sprzed kilku lat. Nie wiem co spowodowało, że przebywający bez opieki właściciela, biegający luzem, i to akurat jest zabawny fragment tej anegdoty, Labrador, zdecydował się, w biały dzień, w gęsto zaludnionej dzielnicy Warszawy, wybiec z bramy kamienicy, wprost na chodnik, wprost na mnie i mnie zaatakować. Przyznam szczerze, że kiedy zorientowałam się, że to coś, co na mnie biegnie, z drugiej strony ulicy, ma wobec mnie naprawdę złe zamiary, pomyślałam ”Ten …uj, chce mnie ugryźć. Co za żenada, to przecież labek”. Nie dowierzałam. Nie przestraszyłam się, raczej zdziwiłam i pomyślałam, że ”Byłaby wiocha, gdyby pogryzł mnie jakiś Labrador”. Zachowanie tego psa było skrajnie nienormalne i nieoczekiwane, bo dokąd nie zobaczyłam rozpędzonego na mnie pieprzniętego labka, nie zdawałam sobie sprawy, że gdzieś w pobliżu jest jakikolwiek pies. Ale jak zaznaczyłam, to był tylko Labrador, więc pomimo zaskoczenia, irracjonalność tej sytuacji mnie uspokoiła. Byłam w szpilkach, w rozpiętym płaszczu, a to był tylko labek. Wystarczyło więc wystraszyć go akcją ”na Rozdymkę-Nosferatu”. Podniosłam ręce do góry, zrobiłam się dużo większa i wrzasnęłam na porąbanego psa, który nagle się zatrzymał, stanął jak wryty, ja chwyciłam pantofel i byłam gotowa zacząć napierniczać go po łbie obcasem, ale ten popieprzony pies się wycofał. Zwiał do bramy z której wypadł. Może wszystko da się wytłumaczyć, tym że warszawska Praga ma swój specyficzny klimat… Nie wiem, ale pamiętam wrażenie zaskoczenia i niedowierzania, że ”O cholera, to bydle chce mnie ugryźć”. Wiem, że każda z takich sytuacji jest inna i nigdy nie odważyłabym się napisać, że ”polecam rozwiązanie”, które mnie w tamtym momencie nasunęło się jako najwłaściwsze. Mnie, z zaskoczenia wziął czarny labek (co samo przez się, jest śmieszne), w ostatecznym rozrachunku nie tylko popieprzony, ale przede wszystkim tchórzliwy. Gdyby był zdecydowany zaatakować mnie fizycznie, to by to zrobił. Broniłabym się, ale ugryzienie, to ugryzienie…

Reasumując, powtórzę; jeżeli ktoś znalazłby się w sytuacji ewidentnego ataku obcego psa, z poczuciem, że ataku nie uniknie, to jedyne co może zrobić, to zachować spokój. Nie mamy zębów, nie mamy pazurów, nie możemy z psem walczyć, ale nie należy okazywać strachu. Nie wolno odwracać się do psa tyłem ani uciekać, nie należy szukać z nim kontaktu wzrokowego (należy patrzeć w bok) i przybrać tzw pozycję żółwia, tj. brodę oprzeć na klatce piersiowej, rękami objąć szyję wokół karku i wykonać skłon do ziemi. W pozycji żółwia dłońmi zasłania się kark, ramiona ciasno przylegają do szyi, łokcie zasłaniają wtedy twarz. Istnieje duża szansa, że po obwąchaniu nieruchomego człowieka pies po prostu odejdzie. Jeżeli zabrakło czasu na ustawienie się w pozycji żółwia, należy ustawić się bokiem do psa, w lekkim rozkroku tak, aby łatwiej było zachować równowagę, dłonie złożyć na karku a zagiętymi łokciami zasłonić twarz. Jeśli atak psa będzie na tyle gwałtowny, że atakowany zostanie przewrócony, musi starać się przyjąć ”pozycję żółwia”.

”Pomoce dodatkowe”

Koty nie lubią niestabilnej energii, nadmiernego pobudzenia, ekscytacji i hałasu, starają się nie przebywać w pobliżu źródeł bodźców, którym są niechętne, ale kiedy tylko mogą, wpływają na swoje środowisko, są więc idealnymi ”kołczami” dla psów. Dla uważnego miłośnika zwierząt, który dba o psychiczny komfort swoich podopiecznych, tj. np. nie olewa faktu, że jakieś zachowanie nowego domownika, czyli szczeniaka jest wysoce stresujące dla jego kota i pomaga kotu, i sobie przede wszystkim, korygując zachowania psiego dzieciaka, jego kot może być wymarzoną pomocą w wychowaniu szczenięcia. Kiedy w kocim domu zamieszka nowy, psi lokator, kot, kiedy już okrzepnie w nowej sytuacji, postara się tonować zachowanie psiaka, poprzez nauczenie go, że kocia bańka mydlana jest świętością, że na przebywanie w niej, a nawet tylko blisko niej, trzeba sobie zasłużyć i że wszelkie nieautoryzowane próby jej naruszenia będą korygowane (pazurami i czasem ”strasznymi odgłosami”). Pojawienie się psa w kocim domu, nie zmienia kocich przyzwyczajeń, nie wpływa na kocie poczucie bezpieczeństwa (no chyba, że właściciel kota jest jakimś totalnym palantem), bo koty rozumieją znaczenie strefy osobistej, umieją jej używać i zdecydowanie jej bronią. Jeżeli jakiś fotel jest ”koci”, to taki pozostanie. Kot, jak psia mama, posługuje się komunikacją niewerbalną, dodatkowo prycha, warczy, burczy i syczy, kiedy psiak ma problem ze zrozumieniem zasad, bo np. zbyt jest rozbawiony i za wszelką cenę chce namówić kota do zabawy, chce by kot ”bawił się z nim” ”po psiemu”, czyli dał się podgryzać, brał udział w zapasach albo ganiał szczeniaka.

Umiejętności zarządzania przestrzenią osobistą możemy uczyć się od kotów. Koty nie chcą mieć interakcji z nadpobudliwymi, nieuważnymi, nieskoordynowanymi, hałaśliwymi i nieszanującymi zasad savoir vivre, istotami. Unikają więc kontaktów, zarówno z nieumiejącymi się zachować dziećmi, traktującymi żywe zwierzęta jak zabawki, jak i zbyt ”nakręconymi” szczeniakami, które zazwyczaj na początku próbują bawić się z nimi, jak ze swoim miotowym rodzeństwem, co dla kotów jest ”zbyt intensywne”. Szczenięta, kiedy trafiają do nowego domu, są bardzo towarzyskie i starają się zasłużyć na kocią aprobatę lub co najmniej pokojową współegzystencję. Dlatego też szybko uczą się zasad i ograniczeń wyznaczonych przez kociego kompana. To wcale nie jest tak rzadkie, że w jakimś domu, jedynym przed którym pies ”czuje respekt”, jest kot (albo nawet papuga)…

Koty uczą psy nie tylko poszanowania przestrzeni, ale i pomagają im jeszcze szybciej kojarzyć ”o co chodzi w imieniu” i przychodzenie na zawołanie z nagrodą -uwagą ze strony człowieka, jego zadowoleniem i czułością człowieka w stosunku do zwierzęcia. Rytuały, związane z podawaniem pokarmu kotom, pomagają psu płynnie wejść z zwyczaj spokojnego oczekiwania na swoją kolej podczas posiłku i mają znaczący wpływ na uzmysłowienie mu jego miejsca w domowej hierarchii.

Koty uczą psy także ”uczuciowości w kocim stylu”. Szczeniaki, obserwując ”wyrażanie uczuć po kociemu” i reakcje swojego człowieka/rodziny na kocie czułości, i ten koci styl zabiegania o uwagę, uczą się kocich zachowań, poprzez naśladownictwo. Psy wychowujące się z kotami, przyzwyczajone są do dotyku, lubią się przytulać i zabiegają o kontakt fizyczny ze swoim człowiekiem/rodziną. Wspaniałe jest to, że koty przychodzą na mizianie, kiedy są wyluzowane i spokojne, a kontakt z ich człowiekiem relaksuje je jeszcze bardziej. Pies, obserwując warunki w jakich koty są blisko ludzi, ten psychiczny stan kotów, uczy się, że to nastawienie, ten stan ducha, z którym do człowieka przychodzi kot, jest właściwym, aby przebywać blisko przewodnika.

Molosowe ”przytulasy” zarezerwowane są dla ”wtajemniczonych”, dla rodziny i bliskich znajomych, z którymi pies, kiedy tacy ludzie odwiedzają jego dom i już rozsiądą się na kanapie, wita się, stając lub siadając przed nimi i zaglądając im w oczy, prosi o to, żeby go poprzytulać. To jest jedno z bardziej uroczych zachowań, które może przejawiać ”wielkie psisko”. Miśkowanie, tj. nachylenie się nad psem i objęcie go, przyłożenie głowy do jego głowy i to zwrotne odczuwanie jego radości w związku z tym, że ten moment trwa, jest niezwykle miłym doświadczeniem. ”Miskowanie” nie ma nic wspólnego z natarczywością, to jest zupełnie inne nastawienie zwierzęcia, które do nas podchodzi i chce od nas zupełnie czego innego niż pies, który wchodzi w naszą przestrzeń jako dominant i wywiera na nas presję, abyśmy ”weszli w jego bajkę” i zaczęli go głaskać. Dwie totalnie różne sprawy, Tu nie ma ”roszczeniowości”, jest za to współodczuwanie radości, że oto ”jesteśmy razem”.

Pożądany nawyk

Kontrolowanie swojej ”mydlanej bańki” i przestrzeni w około, jej zawłaszczanie, wymaganie poszanowania oraz unikanie niepotrzebnego naruszania, jest zachowaniem nawykowym, ”odruchem”, nad którym się nie zastanawiasz i którego nie analizujesz, także w interakcjach z psami. Jeśli jesteś osobą posiadającą psa, dla którego jesteś przewodnikiem (nie tylko właścicielem), to jest ci znacznie łatwiej niż osobie, która nie ma z psami zbyt wiele kontaktów albo której kontakty ograniczają się do interakcji z psami samowolnymi, zaburzonymi, nienauczonym poszanowania przestrzeni nieznanych sobie ludzi oraz zwierząt. Wykorzystaj więc fakt, że możesz wpływać na zachowanie innych i rozmawiaj z ludźmi o tym, że przestrzeń osobista jest ważna także wtedy, gdy mamy do czynienia z psami, a nie tylko dyszącymi nam w kark paniami w kolejce do kasy.

Zuza Petrykowska

Kopiowanie i wykorzystywanie całości lub fragmentów tekstu bez zgody autora jest zabronione.

Www.facebook.com/zuzpasjaodogoargentino

CZŁOWIEK, PIES I PRZESTRZEŃ

leave a comment »

Na blogu przez ponad rok nie było nowego tekstu, teraz, praktycznie od razu, pojawi się pięć, których motywem przewodnim będzie ”przestrzeń” w kontekście interakcji z psami. Z niezrozumiałych dla mnie (i jeszcze co najmniej paru innych osób, które znam) powodów, temat przestrzeni w interakcjach i relacjach ludzi z psami/psów z ludźmi i psów z psami, jest kompletnie ignorowany przez zdecydowaną większość osób psy posiadających  i odpowiedzialnych za ich zachowanie. Świadomość znaczenia przestrzeni osobistej w wychowywaniu psa i uczenia go, jak ma ”żyć i funkcjonować w tzw społeczeństwie” jest szalenie istotna. To jest po prostu baza, punkt wyjścia, który, oczywiście można zignorować, pominąć i udawać, że nie jest ważny, jak robi to cała masa osób, które mają się za ”ogarniętych” właścicieli psów, ale bez rozumienia czym jest osobista przestrzeń i dystanse personalne, nic się nie klei, wszystko się sypie i wracają ciągle te same problemy…

Mając psa, wychowując go i ucząc jakie zachowania są właściwe, a jakie nie, chcąc ułożyć go tak, aby, jak to niektórzy mówią, ”znał swoje miejsce” i nie był uciążliwy dla osób postronnych ani męczący dla innych zwierząt, nie da się uciec od sprawy przestrzeni. Od nauczenia psa poszanowania przestrzeni ludzi, w tym małych dzieci, innych psów oraz pozostałych zwierząt. Od umiejętności używania swojej przestrzeni osobistej w relacjach ze swoim psem i tzw obcymi psami. Od umiejętności chronienia/bronienia i odzyskiwania swojej przestrzeni osobistej i zawłaszczania przestrzeni, która jest w około nas.

O poszanowaniu przestrzeni pisałam wielokrotnie, nie rozwodząc się jednak nad nim szczególnie, zakładając, że jest to coś równie oczywistego, jak oddychanie. Do tego, by obszernie o przestrzeni napisać, skłoniło mnie kilka rzeczy. Jedną z nich była sytuacja, sprzed mniej więcej trzech miesięcy, w której to z niedowierzaniem obserwowałam eskalację niewłaściwych zachowań, zarówno małego dziecka względem psa, jak i psa względem tegoż dziecka, i w której zdumiewające było dla mnie to, że jak kukły ”zabawie”, przyglądali się; opiekunka dziecka i właściciel psa (Sporo miejsca poświęciłam tej sytuacji w trzecim tekście; ”DZIECKO JAKO ‚LUDZKIE SZCZENIĘ’ W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ -”PIES POGRYZŁ DZIECKO”, CZYLI ZIGNOROWANE CZERWONE ŚWIATŁA I BEZPODSTAWNE ZAŁOŻENIA PROWAZĄ DO TRAGEDII”. Na swój sposób motywujące było zdarzenie, w którym po raz pierwszy od bardzo dawna, aby uniknąć udziału psa, który znajdował się pod moją opieką, w walce z atakującym nas obcym, puszczonym luzem i niekontrolowanym przez właścicielkę, psim agresorem, ”przyfasoliłam” agresywnemu psu. Swoje zrobiły także zdania i opinie wygłaszane przez tzw miłośników psów na popularnych fejsbukowych kynologicznych grupach tematycznych, podczas dyskusji o absolutnie, z mojego punktu widzenia, niedopuszczalnych a jednak częstych, przypadkach, w których pies przebywający w przestrzeni publicznej; zwrócił uwagę na dziecko, samowolnie do niego podbiegł, szczekając i warcząc na nie, przestraszył je, ono np. spadło z roweru, jego rodzic się wku…wił, a właściciel nieupilnowanego i nienormalnie zachowującego się psa, przestraszył się… Że rodzic dziecka zechce pociągnąć go do odpowiedzialności. Ale także zdania, ”stanowiska” i ”opinie” padające przy okazji dyskusji dotyczących tragicznych przypadków pogryzień małych dzieci przez psy. Dyskusji, w których to niektórzy ”psiarze” do upadłego gotowi są lub raczej gotowe, bo to zazwyczaj panie ”dyskutują”, bronić ”prawa psów do reakcji”, która finalnie oznaczała ciężkie pogryzienie z zagrożeniem życia i potworną ludzką tragedię, którą na zawsze obarczona zostaje ofiara i jej rodzina.

Jako szczególnie skandaliczne, mnie osobiście szokujące i bardzo niepokojące, odebrałam wypowiedzi dotyczące przypadku bardzo ciężkiego pogryzienia małego dziecka przez dwa psy, niby ”zamknięte w kojcu”, z końca kwietnia bieżącego roku. (Do tragedii doszło, kiedy dziecko wraz ze swoimi rodzicami przyjechało w odwiedziny do dalszej rodziny, do której to należały psy).

Przyznam szczerze, że mam wielką nadzieję, że te, nie ma co się bawić w eufemizmy; przerażająco głupie, bezduszne pindy, tępe dzidy bez krztyny odpowiedzialności i empatii w stosunku do innych ludzi, ludzi przeżywających absolutnie potworne tragedie, mieszkają w jakichś zapyziałych ”osadach” albo ”koloniach”, zabitych dechami miejscach, na ”bezludnych wyspach”, do których nawet przysłowiowy pies z kulawą nogą nie zagląda. I że ”myśli”, które zamieszczają w internecie, komentując zdarzenia, które totalnie przerastają możliwości ich ”umysłów”, w ogóle nie przekładają się, w najmniejszym stopniu, na to, jak te osoby traktują swoją odpowiedzialność za (ewentualnie) posiadane przez siebie psy. Że te szokujące wypowiedzi biorą się z nudy połączonej z dostępem do internetu i brakiem pomysłu ”na siebie”, co skutkuje przesiadywaniem ”w fejsbuku”. Bo jeżeli prezentowany przez nie ”typ myślenia” cechuje ludzi, którzy w jakikolwiek sposób faktycznie ”kreują” polską kynologię,  mających jakikolwiek czynny wpływ na budowę ”polskiej kultury kynologicznej”, inaczej niż tylko wypisując bzdury w fejsbukowych dyskusjach o potwornych skutkach zaniedbań posiadaczy psów, to jesteśmy w d…pie.

Temat ”Przestrzeń” jest złożony i zawiera wiele wątków. Dlatego zdecydowałam się zamieścić pięć osobnych wpisów, a w każdym z nich ”ugryźć” przestrzeń od nieco innej strony, w innych miejscach i inaczej rozłożyć akcenty;

”LUDZIE I INNE ZWIERZĘTA” –MOWA CIAŁA I PRZESTRZENI, DYSTANSE PERSONALNE I OSOBISTA PRZESTRZEŃ W INTERAKCJACH LUDZI Z PSAMI & PSÓW Z LUDŹMI -BAZA BEZ KTÓREJ WSZYSTKO SIĘ SYPIE”,

”SYTUACJE SPACEROWE” -”POSZANOWANIE PRZESTRZENI” VS. ”NARUSZANIE PRZESTRZENI” W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ, CZYLI O OBCYCH LUDZIACH I OBCYCH PSACH NARUSZAJĄCYCH PRZESTRZEŃ NASZĄ I NASZEGO PSA LUB DZIECKA”,

”DZIECKO JAKO ‚LUDZKIE SZCZENIĘ’ W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ -”PIES POGRYZŁ DZIECKO”, CZYLI ZIGNOROWANE CZERWONE ŚWIATŁA I BEZPODSTAWNE ZAŁOŻENIA PROWADZĄ DO TRAGEDII”,

”UCZMY SIĘ OD PSICH MAM -UCZENIE PSÓW PRAWIDŁOWEGO ODNOSZENIA SIĘ DO DZIECI I UŻYWANIE PRZESTRZENI OSOBISTEJ W KONTEKŚCIE USTALENIA STATUSU SPOŁECZNEGO NASZEGO DZIECKA-LUDZKIEGO SZCZENIĘCIA W RELACJACH Z NASZYM PSEM I PSAMI OBCYMI”,

Z PSEM WŚRÓD IGNORANTÓW -”EKSPERYMENTY W TERENIE” I TOP WKU…WIAJĄCYCH ZACHOWAŃ POSIADACZY PSÓW”.

W najbliższym czasie, ukażą się także teksty o anatomii.

Zuza Petrykowska

Kopiowanie i wykorzystywanie całości lub fragmentów tekstu bez zgody autora jest zabronione.

Www.facebook.com/zuzpasjaodogoargentino

O RÓŻNICACH CZYLI JAK NIE STAĆ SIĘ ROZCZAROWANYM NABYWCĄ. CZĘŚĆ 2 Z 3

leave a comment »

 

Obrazek dedykuję wszystkim idiotom, którzy jak mantrę powtarzają, ”to taka rasa, one tak mają, że”…

 

W nowym domu

Kiedy nabywca odbiera z hodowli swojego szczeniaka, a hodowca przyjmuje określoną kwotę pieniędzy (chyba, że strony decydują się na inne rozwiązanie), kończy się jeden etap, a zaczyna kompletnie nowy. (Ignorancja jest wrogiem nabywcy psa, można poprzez nią zniszczyć nieuszkodzone stawy szczenięcia, więc na podłogę należy ”rzucić” jakąś stawiająca opór wykładzinę, żeby się psiak nie ślizgał przy każdym kroku*, a jeżeli nie wie się jak słyszy argentyn, to nie lecząc ”niegroźnego” zapalenia ucha można spowodować, że pies stanie się kompletnie głuchy).

Wiele osób, decydując się na wprowadzenie do swojego życia psa, ma jakieś tam wyobrażenie o tym, że i jak szczeniak będzie przyzwyczajał się do nowego domu, warunków i zasad, które w nim panują, a potem te wyobrażenia, oczekiwania i plany zderzają się z rzeczywistością. Zderzenie to bywa szczególnie nieprzyjemne, kiedy okazuje się, że zasad w nowym domu po prostu nie ma (Tak, niestety tacy niepokalani myśleniem nowi właściciele też się zdarzają).

W tym wpisie będą odnosić się do przypadków tzw jedynaków i/lub pierwszego z psów, bo najczęściej to w takich przypadkach, kiedy szczeniak jest w domu pierwszym i/lub jedynym psem, zdarzają się kłopoty, które nie nękają ”aż tak” osób z doświadczeniem w wychowywaniu małych molosów.

Dla zasady zaznaczę też oczywistość, że stosunek nowego właściciela inny jest do jedynaka i/lub pierwszego w życiu psa, a inny kiedy w domu jest już choćby jeden inny pies lub kilka psów gdy malec trafia do nowego opiekuna. Pamiętać należy, że w domach nie-hodowców, w których jest więcej niż jeden pies, szczególnie w przypadku wymagających i trudnych w prowadzeniu ras, dla komfortu domowników oraz komfortu psychicznego i zdrowia psów oraz ich otoczenia, zwierzęta te poddawane są kastracji lub sterylizacji. Bezkonfliktowe utrzymywanie kilku czy to aktywnych płciowo czyli używanych do rozrodu osobników, czy też, jak w domach nie-hodowców, nieaktywnych acz do rozrodu zdolnych, jako ”radosnego i swobodnie ze sobą koegzystującego stadka” nie jest możliwe (dlatego w hodowlach konieczne są kojce).

”Domownik” (czyli bardzo inaczej niż ”jeden z psów w hodowli”)

Wychowanie szczenięcia i przechodzenie z nim w psią dorosłość jest absorbującym, trudnym, wymagającym zajęciem 24/7, zwłaszcza gdy wybiera się psa rasy wymagającej wyjątkowej uwagi nie tylko ze względu na ewentualne komplikacje zdrowotne, ale i psychikę cechującą przedstawicieli tej konkretnej rasy. Molosy, a presy szczególnie, są psami trudnymi gdyż w ich wychowywaniu i przeprowadzaniu ich przez drogę ”od szczeniaka w dorosłość”, nie chodzi jedynie o frazesy o ”zapewnieniu odpowiedniej ilości ruchu” i ”dobrą karmę”, a ”socjalizacja”, to nie tylko ”psie przedszkole” i ”jeżdżenie autobusem”. Z molosami jest trudniej niż z innymi psami także ze względu na ”uprzedzenia” osób trzecich, z którymi właściciel psa, jak i jego zwierzak mają do czynienia na co dzień, choćby podczas spacerów. I to jest element, o którym nie wolno zapominać. Te uprzedzenia dotyczą najczęściej rozmiaru psa, bo wiele osób odczuwa, co najmniej niepokój, napotykając na swej drodze duuużego psa. Rzecz jasna uprzedzenia te nie zawsze bywają zupełnie bezpodstawne, bo właściciele molosów są bardzo różni, jedni są świadomi i mądrze swoje psy wychowują, a inni są po prostu głupi. Jednak niezależnie od tego czy ktoś przestraszy się dużego, wyluzowanego, zajętego swoimi sprawami molosa, który po prostu idzie tą samą drogą, co wystraszony człowiek czy rozkręconego na maxa psiego świra z np. dodatkowo oberżniętymi uszami, które nadają ”kozacki” wygląd, który go oszczeka, bo ”coś tam”, trzeba liczyć się z otoczeniem. Tak już jest, że z założenia właściciele duuużych psów, jak i ich psy, mają ”przekopane”. Nikt nie robi specjalnej afery o to, że uwiązany przed sklepem albo prowadzony przez gimnazjalistkę West Highland White Terrier rzuca się na spokojnie idącego przy nodze właściciela, molosa (”To takie słodkie, jak on się tak denerwuje, bo on jest taki malutki, a to przecież olbrzym”), ale gdyby molos czy TTB rzucił się na WHWT, zdarzenie mogłoby zakończyć się interwencją co najmniej straży miejskiej…(”Ten agresywny sk…syn chciał zagryźć mojego pieska!”). Żyjemy wśród ludzi, bardzo różnych i trzeba o tym pamiętać.

Oczywiście, ktoś może powiedzieć, że wychowanie psa to ”zawracanie głowy” i ”nic trudnego”, i ok, każdy ma swój świat i układa go sobie, jak lubi. ”Teorii” i ”wierzeń” na temat tego jak psa wychowywać, szkolić itp., jest całe mnóstwo, a psiarze dzielą się na zwolenników, wyznawców oraz osoby, które mądrze korzystają z doświadczeń innych ludzi (czyli nie tracąc zdolności do krytycznego myślenia, wybierają rozwiązania, które pozwalają uzyskać im zamierzony cel). Jednak niezależnie od wszystkich ”teorii”, faktem jest, że stworzenie z psem więzi, a tylko stwarzając z psem autentyczną więź, można sobie zapewnić, że życie z czworonogiem nie będzie problemem, a radością, wymaga wiele czasu i zaangażowania. I właśnie ze względu na zaangażowanie, jakie trzeba włożyć w budowanie relacji z psem, należy zapoznać się z różnymi sposobami/metodami wychowywania psa, zanim ten pojawi się w naszym domu. Chodzi o to, aby niepotrzebnie nie eksperymentować i zawczasu przemyśleć problemy, które mogą się pojawić, w czym bardzo pomaga obserwowanie psów i ich opiekunów na spacerach i psich wybiegach. Po prostu należy korzystać z tego, że można uczyć się na cudzych błędach, po to by mniej popełniać własnych. Pamiętać też trzeba, że rasa psa oznacza, że ten do pewnego typu zachowań ma predyspozycje, a do innych nie. Że chodzi nie tylko o ”rozmiar” psa, ale i przeznaczenie dla którego dana rasa powstała, budowę anatomiczną i specyficzne, latami, przez kolejne pokolenia ”podbijane” cechy psychologiczne u psów danej rasy.

Jedyne ”ważne szkolenie” z punktu widzenia tzw hodowcy

W tzw hodowlach największy nacisk kładzie się na ”szkolenie” dotyczące wystaw czyli wystawiania psa (To logiczne, jeżeli weźmie się pod uwagę, że te psy często nie są nawet nauczone zasad czystości i ”walą” byle gdzie, jak w kojcu, nie muszą umieć niczego poza ”ładnym staniem”, bo w praktyce ciągle siedzą w kojcach i niektóre ”w domu” nie były od szczenięcia). Dla osób, które psy rozmnażają, największe znaczenie ma, żeby pies;

a) ”umiał się pokazać” (Ci którzy nie czują się dość pewnie jako wystawcy, zatrudniają tzw handlerów, którzy psy prezentują podczas wystaw). Ktoś, kto rozmnaża psy i potem pokazuje je na wystawach nie musi mieć z ze swoimi psami ”więzi psychicznej”, nie musi nad nimi ”panować”, wystarczy, że umie sprawić, żeby pies stał w miejscu, w postawie, która najlepiej pokazuje jego atuty i jak najskuteczniej maskuje mankamenty (np. ustawienie psa z kiepskim frontem w pozycji ”w wykroku”, kiedy sędzia się psu przygląda, powoduje, że nieciekawy front, nie sprawia aż tak żałosnego wrażenia, a ”konik na biegunach”, choć gubi klatkę piersiową, daje ”ładniejsze kąty” psom ze zbyt zajęczymi piętami i krową postawą itp. itd. ). Kiedy pooglądać filmy z wystaw, można zobaczyć, że dla wielu tzw hodowców ”postawa” psa jest jedynym na czym się skupiają, niektórzy przestają widzieć w psie psa, tak bardzo napięci są, żeby pies się ”dobrze pokazał”. A po ”show” kop w tyłek i do klatki.

b) ”ładnie biegał w kółeczko” (Co wytrwalszym udaje się nawet wypracować właściwy, indywidualny dla każdego z psów, rytm (tempo), w którym biegają z psem podczas prezentacji przed sędzią kynologicznym, nie wpadając w inochód).

Jak wspominałam wcześniej, w środowisku związanym z psami typu presa jest debilna ”zatrybka” na ”szkolenie obronne”, zarówno wśród posiadaczy jak i osób, które te psy rozmnażają, ale ten wątek, wątek ”szkoleń” poruszę w jednym z kolejnych wpisów.

To taka rasa, one tak mają

Wydawać by się mogło, że poczucie odpowiedzialności czyli świadomość dotycząca korzeni rasy, sięgająca nieco ponad przeciętną, wyobraźnia oraz umiejętność łączenia pewnych faktów, powinna cechować osoby wybierające sobie psy ras szczególnie wymagających (z listy ”ras uznawanych za agresywne”), jednak nie jest tak w praktyce. Wbrew pozorom, wielu właścicieli Dogów Argentyńskich wykazuje się daleko idącym lenistwem, zwłaszcza intelektualnym, kiedy niewłaściwe zachowanie swoich psów, tłumaczą ”specyfiką rasy”, która to najwyraźniej w ich mniemaniu, praktycznie zwalnia ich z jakiejkolwiek odpowiedzialności za to, że ich psy ”kierują się instynktem”. Tym samym ludzie ci czują się zwolnieni z obowiązku pracy nad nauczeniem psa właściwego zachowania, tłumacząc wszystko nic nieznaczącą wydmuszką ”To taka rasa, one tak mają, że”… Skoro ”to taka rasa”, najwyraźniej popsuta, delikatnie mówiąc, to po cholerę wybierasz psa ”takiej rasy”? Co Z TOBĄ jest nie tak? Zamiast budować z psem więź, której pochodną jest między innymi umiejętność panowania nad tymi tzw instynktami, przyjmują za oczywistość, że np. ”Dog Argentyński nie toleruje innych osobników swojej płci, na swoim terenie” i nie robią absolutnie nic, aby ten problem u swoich psów zneutralizować (lub robią to wybitnie nieudolnie). ”Coś”, konkretnie kundelek sąsiadów wszedł na teren posesji i pies go ”upolował”? Tłumaczenie właściciela: ”Dog Argentyński nie toleruje innych osobników swojej płci, na swoim terenie”. Co skandaliczne wręcz, niektórzy z właścicieli praktycznie właśnie z powodu tego, jak mantra powtarzanego i dla niektórych stanowiącego coś w rodzaju ”modlitwy usprawiedliwiającej” indolencję, hasła ”Dog Argentyński nie toleruje innych osobników swojej płci, na swoim terenie”, na białą presę się decydują (To zapewne jakaś ”dysfunkcja” mózgu).

O ile można jeszcze zrozumieć trudność zapanowania nad aktywnymi płciowo samcami i samicami w hodowli (stąd kojce, które separują od siebie poszczególne osobniki), o tyle brzmi to żenująco, kiedy takie teksty wygłaszają właściciele pojedynczych osobników, których oczywistym obowiązkiem, jakby się mogło wydawać, jest socjalizacja psa oraz korygowanie jego zachowań za każdym razem, kiedy zachodzi taka potrzeba. W praktyce ma to oznaczać gotowość do korygowania niewłaściwych, czasem po prostu niedopuszczalnych zachowań psa, 24/7.

Na wszelki wypadek przypominam to o czym wielu potencjalnych, jak i obecnych posiadaczy białych zapomina lub zdaje się wypierać ze swojej świadomości, ”W przypadku innych ras historie ich powstania wyglądały tak, że potrzebowano psa do wykonywania jakiegoś konkretnego rodzaju pracy i aby go (typ/ ”rasę”) otrzymać selekcjonowano pod ściśle określonym kątem, najlepiej nadające się do konkretnego zadania osobniki. Gdy taki ”idealny pies” w końcu się urodził, ”studiowano go” (jego budowę anatomiczną), szkicowano i opisywano tzw wzorcem. W przypadku DA zrobiono coś, można powiedzieć, że zupełnie odwrotnego. Najpierw stworzono, dosłownie zaprojektowano hipotetyczny obraz rasy, którą chciano uzyskać, jej ”teoretyczny model”, a dopiero potem przystąpiono do jej tworzenia (Mniej więcej tak, jak buduje się budynek, opierając się na architektonicznym planie albo szyje się sukienkę korzystając z wykrojów)], z jednym ALE. Otóż Martinez miał Viejo Perro Pelea Cordobes czyli Białego Doga z Cordoby/Walczącego Psa z Cordoby. Kochał te psy, podziwiał ich piękno i siłę wyrazu, ale one, ze względu na kilka cech, którymi się odznaczały (w szczególności wysoki poziom agresji), w generalnym sensie były bezużyteczne. Matinez chciał zachować Psa z Cordoby, jego elegancki, majestatyczny wygląd, charakterystyczną białą sierść i siłę wyrazu, ale eliminując z niego niepożądane cechy czyli min. właśnie tę wyjątkową agresję, ponieważ, choć w tamtym czasie VPPC miały się całkiem dobrze, wiedział, że na dłuższą metę jest to rasa skazana na zagładę. Dzisiejszy Dogo Argentino to wciąż Viejo Perro Pelea Cordobes, tylko że po dziesiątkach lat (pokoleń) modyfikacji czyli pracy hodowlanej Martinezów, a nie ”zupełnie nowa rasa stworzona z 9 wymieszanych z sobą ras.”** Face it. 

Dog Argentyński nie może stanowić zagrożenia dla swojego otoczenia, jednak nierzadko stanowi, kiedy traktowany jest przez osoby, które na psa tej rasy się decydują jako lek na kompleksy i sposób na ”zrealizowanie egoizmu” (”Chcę takiego psa, bo jest taaaki biały i nic poza tym mnie nie obchodzi”). Wtedy otoczenie słucha, że ”To taka rasa, one tak mają, że”… Niektórych idiotów po prostu ”dziko jarają” momenty, w których ich pies ”napina” się na innego. Pamiętam, jak pierwszy raz, oburzona, oglądałam, na Klubowej Wystawie DA, na Węgrzech, ”popisy” właścicieli argentynów, którzy szczuli swoje psy, a sędzia im przyklaskiwał. Cóż, Polska to kraj europejski, ale wciąż nie ma u nas selekcji dotyczącej tego, kto psa rasy uznawanej za agresywną mieć może, a kto nie, a prawda jest taka, że to, co oglądamy pod koniec tego https://www.youtube.com/watch?v=rgmttprf-ZA filmu, tak od trzeciej minuty, to jest właśnie to, co powoduje, że wielu palantów decyduje się na Dogo Argentino, to jest dokładnie to, co w tej rasie kręci kretynów. To nie psy mają problem. To ich właściciele mają ”coś nie tak z głową”. 

Myślenie ma przyszłość

Mój znajomy, którego bardzo cenię, gdyż jest jednym z niewielu aż tak oddanych psom i inwestującym w wiedzę i swoje doświadczenie (praktykę zdobywa współpracując głównie z Czechami i Belgami) prawdziwych behawiorystów, brzydzących się ”hodowlą psów” w polskim wydaniu i wystawami w generalnym sensie, mawia, że ”Pies ma prawo zachować się niewłaściwie”. Tj. ”pies ma prawo” wejść w interakcję z innym psem, która może zakończyć się ”scysją”, a tak naprawdę tym, że jeden psiak skoryguje drugiego. Zgadzam się z nim. Uważam, że psy powinny się, że sobą kontaktować, mieć z sobą interakcje, by wzajemnie uczyły się psich manier i wzajemnie się korygowały, by miały psich kumpli (których wybiera właściciel świadomy, że jego pies naprawdę uczy się zachowań od innych psów, a nie wszystkie są zachowaniami chcianymi), itd. Uważam jednak, że to, że żyjemy w społeczeństwie, z innymi ludźmi, na określonych zasadach, zobowiązuje nas do nieco wyższego poziomu ”wrażliwości” względem innych ludzi.

Jak nie raz już pisałam, jestem wielką fanką minimalizowania ryzyka, dlatego jestem zdania, że szczególnie posiadacze psów dużych ras, ras wciąż ”egzotycznych” dla typowego Kowalskiego, przyzwyczajonego do kundli, labków i Jamników, psów, które słusznie lub nie, wzbudzają, bądź z dużym prawdopodobieństwem mogą wzbudzać niepokój, obawę lub wręcz strach u osób postronnych, a te przykładowe Dogi Argentyńskie, Dogi Kanaryjskie, Cane Corso i TTB z ciętymi, ”kozacko wyglądającymi”, uszami, niepokój u wielu osób wzbudzają, spełniając tym samym marzenia niedorobionych mentalnie właścicieli, są zobligowani do zapobiegania ”sytuacjom zapalnym” z udziałem innych psów i ludzi, ich właścicieli. Nastawienie postronnej osoby, do wielkiego białego/pręgowanego/czarnego/piaskowego ”smoka”, który pędzi, jak torpeda w kierunku swobodnie biegającego lub prowadzonego na smyczy, przez nią psa, może mieć i ma bardzo, bardzo duży wpływ na przebieg psiej/psio-ludzkiej interakcji, zwłaszcza, kiedy właściciel ”smoka” nie jest w stanie go odwołać. Problemy zawsze biorą się z tego, że ludzie nad swoimi psami nie panują i nie ma w tym żadnej filozofii. Jakoś sobie nie wyobrażam, że ktoś taki, kto nie może swojego psa do siebie przywołać, będzie w stanie (zero wiarygodności), odpowiednio szybko uspokoić i wytłumaczyć innej osobie, do której psa jego rozpędzony ”smok” podbiegł, osobie zafiksowanej na ”Ten wielki pies przybiegł, chcąc zaatakować mojego psa”, że ”pies ma prawo” wtargnąć w przestrzeń tej osoby i jej psa (osobiście uważam, że nie ma prawa naruszać przestrzeni postronnych osób i tu ponownie kłania się art. 10 stawy o ochronie zwierząt i ”lista psów ras uznawanych za agresywne”) i że ”Psy mają prawo się ze sobą kontaktować i także popełniać błędy”, bo ktoś, kto ogląda ”korektę”, którą wykona ”smok” chwilę po tym, jak najpierw naruszył przestrzeń, tej osoby i jej psa, w głowie ma neon ”mój pies został zaatakowany”. Oczywiście, że ”normalne” psy nie dążą do zaogniania sytuacji i prędzej czy później, któryś daje za wygraną czyli po prostu przyjmuje pozycję uległą i daje się zdominować, nie dopuszczając do naprawdę niebezpiecznej konfrontacji. Jednak nie wolno zapominać, że u dzisiejszego Dogo Argentino instynkt łowiecki jest tylko tym co przekierowane zostało z instynktu, który pierwotnie służył do zabijania innego psa na ringu, podczas walk psów i przy białych naprawdę należy uważać, bo one czasem do tych spraw podchodzą ”zbyt serio” i mogą ”dać się ponieść”. Jest dla mnie oczywiste, że ktoś, kto nigdy nie miał do czynienia z DA, może nie do końca ”ogarniać” w czym rzecz, jednak osoba odpowiedzialnie podchodząca do faktu, iż posiada Dogo Argentino i jest opiekunem odpowiedzialnym za zachowanie tego swojego Dogo Argentino, musi myśleć za innych i nie wolno jej dopuszczać do sytuacji, które mogą spowodować u jej psa rozwinięcie się i utrwalenie niewłaściwych i niemożliwych do zaakceptowania dla otoczenia, zachowań. Na marginesie na linkowanym filmie widać, jak zachowuje się Dogo Argentino, którego ”poniesie” z pomocą ”fantazji” właściciela, dobrze wziąć sobie do serca to wideo, choćby po to, by zrozumieć dlaczego, posiadając argentyna nie należy ”kusić losu”.

Podsumowując, ”tłumaczenia” w rodzaju ”to taka rasa”, warto pamiętać, że z punktu widzenia osoby nie będącej właścicielem danego psa, nie ma znaczenia jakiej ten pies jest rasy, to czy mamy Jamnika, Labradora czy presę, dla ”pani spod 3ki” nie ma żadnego znaczenia, jeżeli jakieś zachowanie naszego psa, jest dla otoczenia niedopuszczalne, to należy to uszanować i nie dopuszczać do tego, by się powtarzało.

Clay sculpture

Obserwując zachowanie psów w kontakcie z ich właścicielami (i otoczeniem), zaryzykowałabym porównanie, że owczarki są jak papier, z którego możesz złożyć origami. Jeżeli tylko będziesz przestrzegać prostych zasad, dosyć szybko ”pozaginasz” arkusz w bardzo precyzyjny kształt z wyraźnie zaznaczonymi krawędziami, a raz uformowany motyw, trudno (lub niemożliwym) będzie ułożyć w inny. Natomiast układanie molosów przypomina rozłożone w czasie modelowanie w stałym, gęstym materiale, jak glina. Potrzebny jest stelaż, pewność, że konsystencja i struktura tworzywa są właściwe, wyczucie ”pod palcami”, że glina jest gotowa do formowania i pilnowanie, by nie wysychała. Potem trzeba modelować, raczej długo, ciągle być czujnym,, by materiał nie stał się zbyt suchy. A po wypaleniu i tak trzeba uważać, żeby rzeźby nie uszkodzić, bo wbrew pozorom może okazać się zdecydowanie bardziej ”fragile” niż się wydaje. 

Tak więc od molosa nie oczekuj, że będzie jak owczarek, z wywieszonym ozorem, wpatrywać się w ciebie, jak w bożka, który powie mu czy i jak może oddychać, bo możesz się rozczarować, szczególnei przy białej presie… Na więź i co za tym udzie uwagę ze strony molosa, od której wszystko się zaczyna, trzeba sobie zasłużyć. Na to, by molos chciał wykonywać twoje polecenia musisz sobie zapracować. Nie możesz podejść do niego, jak do maliny (Owczarka Belgijskiego) i oczekiwać, że będzie tak samo reagować. To jest kompletnie inny rodzaj energii. Musisz psu udowodnić, że nadajesz na tych samych falach co on, że go rozumiesz, ”dostroić się” do niego, żeby być w stanie ”przestroić go” na wykonywanie twoich poleceń. I o ile wydaje się, że to powinno być oczywiste, w zetknięciu z praktycznie każdym psem, to jednak kontakt z molosem (i presą) bardzo mocno na to uwrażliwia. Molos uczy pokory względem natury, bo ”razy dwa” nie uzyskasz od niego siłą niczego, jedynie sposobem, a tym ”sposobem” jest twój charakter. Jedynie molos, któremu udowodnisz, że jesteś w stanie ”oczyścić umysł”, na bok odłożyć wszystkie niezwiązane z nim sprawy i każdorazowo ”na czysto” wejść z nim w relację, będzie traktować cię jako godnego zaufania przewodnika.

Każdy z nas jest inną osobą, dlatego jednym będzie odpowiadała ”wojskowa tresura” i marzyć będą o tym, by ich pies był ”jak maszyna” i prezentował typ posłuszeństwa osiągany we French Ring. Inni będą cytować podręczniki ”behawiorystów” i ”czołowych autorytetów” w szkoleniu psów, nierzadko przy okazji, potykając się o taśmy dla psów tropiących, podczas ideologicznych sporów z krzywo patrzącymi na przekupywanie psów ”smaczkami, ”fanatykami dominacji”, w których wypowiedziach dużo będzie słowa ”hierarchia”. Jeszcze inni psa traktować będą jak przytulankę, z którą się śpi i która na spacerach jest ”wolnym elektronem poza zasięgiem” (no chyba, że pokaże się jej ”smaczek” a i to nie zawsze zadziała, więc łamie się motyla kołem i kupuje obrożę elektryczną…). Jeszcze inni będą jak ”dzieci we mgle”, kompletnie nie ogarniające co się dzieje i nie będą rozumieć dlaczego ”z dnia na dzień” ich nie-Huskey, ale w szeleczkach, zaczął na nich warczeć. A pozostali będą wszystko tłumaczyć pustą frazą ”To taka rasa, one tak mają, że”… Możliwe też, że zdarzy nam się spotkać ”split” tych wszystkich osobowości w jednej i jej nieszczęśliwego, pogubionego psychicznie, jak właściciel, psa… Grunt to nie dać się zwariować, obserwować ludzi i ich psy, dowiedzieć się co chcą osiągnąć i patrzeć co w istocie osiągają. Zrobić uczciwe podsumowanie własnych zalet i wad, wybrać rasę, której jest się w stanie sprostać, bo nie wolno nie doceniać znaczenia rasy i w końcu wybrać styl pracy z psem, w którym najlepiej my się odnajdujemy i który najlepiej ”gra” z cechami przypisanymi do wybranej przez na rasy.

Bycie typem osoby, która ”nie idzie na łatwiznę”, w rzadkich przypadkach, ale jednak także okazuje się być wadą, bo można zapomnieć, że np. uczyć się jeździć na rowerze można, startując od roweru z bocznymi małymi kółkami, a nie od razu siadając na rower dwukołowy. Przy czym przykładowy rower z dodatkowymi kółkami z boku, to wcale nie ”łatwizna”, a tylko inny sposób osiągnięcia tego samego, natomiast postrzeganie tego sposobu, jako ”łatwizny”, to subiektywne odczucie. Mnie kontakt z psami nauczył, że czasem warto jest zatrzymać się i poszukać prostszego rozwiązania niż to, które wydaje się nam być odpowiednim.

Kiedy podczas wychowywania psa, napotykasz problem i ”zawieszasz się”, pamiętaj, że nie ma to jak przewietrzyć sobie głowę punktem widzenia i wiedzą innej osoby. Nie jest istotne to, jak bardzo różne możecie mieć stanowiska i ”teorie”, chodzi o to, co was łączy i to które ”składniki” z przepisu tego kogoś, możesz wziąć dla swojego psa i wykorzystać je w pracy z nim (działa to w obie strony).

Niedawno moja znajoma miała kłopot ze swoim psiakiem, po prostu, szczeniak z dnia na dzień, zaczął ”kwestionować sens przychodzenia na zawołanie i wracania do niej, kiedy go przywoływała”. Wprowadziła określone zmiany, ale jednak wciąż ”coś umykało”, bo pies nie zawsze przychodził na zawołanie i wciąż lubił ”testować jej cierpliwość”. Powód zachowania psa był oczywisty, ale dopiero ”przewietrzenie głowy” telefonem do Człowieka Orkiestry, technika weterynaryjnego, ratownika, behawiorysty i szkoleniowca, opowiedzenie mu o problemie, wyklarowało mi jego istotę: ”niezakreślony kwadracik”. Adam podsumował sytuację krótko, ”Nie są zrobione komendy, a dokąd nie ma zrobionych komend, psa puszczać nie należy”. Prostota tego stwierdzenia przypomniała mi, że czasem naprawdę wystarczy, jak to określił mój znajomy, ”cofnąć się do przedszkola” i ”sprawdzić czy wszystkie punkty na liście zostały odhaczone”.

”Przepis na sukces” w przypadku psiaka znajomej, jak i każdego innego psa, który ”ma problem” z powracaniem do właściciela na zawołanie, jest prosty, choć czasochłonny: ćwiczenie komend połączone z motywowaniem psa. Jednak tym razem, kiedy chodzi o naprawianie wcześniej popełnionych błędów, musi to być pieczołowicie odrobione zadanie i właściciel musi mieć świadomość, że pracę z psem zaczyna od podstaw, bo to w nich tkwiła ”dziura”. Znajoma kupiła dłuuugą linkę w sklepie alpinistycznym, dającą olbrzymi komfort nie tylko jej, bo już nie musi się obawiać, że będzie przez 1,5 godziny oczekiwać aż psiak ”raczy wrócić”, ale i jej psu, który wciąż ma możliwość swobodnych interakcji z otoczeniem, ale nie może już samowolnie oddalać się od właścicielki, która teraz może z nim spokojnie ćwiczyć. Każdy sposób, który daje właścicielowi psa dodatkowy spokój podczas wychowywania i uczenia psa, daje mu też pewność siebie i tym samym stwarza dogodne warunku psu.

Spokój, asertywność i luz

Uważam, że pies w życiu człowieka pojawia się po to, by uczynić go lepszym. Praktycznie pies bywa terapeutą swojego człowieka, bo w kontakcie z psem wychodzą wszystkie (ewentualne) deficyty danej osoby, a każda trudność, którą człowiek ma w kontakcie ze swoim psem, jest jedynie środkiem do tego, by dzięki przepracowaniu jej i zbudowaniu harmonii pomiędzy człowiekiem i jego psem, człowiek stał się psychicznie zdrowszy. Jest to sposób myślenia, który ja wyniosłam z programów i książek Cesar’a Millan’a, zanim, i w Polsce, zrobił się szum o tym jak to CM ”łamie psychikę” psom i ”się nad nimi znęca”. Obejrzałam jego programy, zanim puszczały je polskojęzyczne kanały i przez pewien czas uważałam, że nieporozumienia odnośnie jego ”przekazu”, biorą się z bariery językowej i tego, że ludzie, którzy tak strasznie się ”burzą”, oglądając jego programy, po prostu nie rozumieją co on mówi.

Dziś już nie zamierzam wnikać w powody nieporozumień, ale za każdym razem, kiedy zdarzy mi się usłyszeć jakieś hasła o tym jak to CM ma ”łamać psom psychikę”, jakie ”popełnia błędy, mówiąc o udomowieniu psa” itp. mam wrażenie, że mówi to ktoś, kto kompletnie ‚nie kuma bazy’. Nie zamierzam się bawić w ”podważanie autorytetów” ”szkoleniowców” ani szkoleniowców, ”behawiorystów” ani behawiorystów. Uważam po prostu za bezwartościowe ”dyskusje” o tym, ”Jak wiaderko z z poziomu ulicy ma się znaleźć na 5 piętrze?” Nie interesuje mnie teoretyzowanie ”o wyższości przywiązywania wiaderka liną i wciągania go przez okno nad wnoszeniem go po schodach” ani dlaczego ”użycie windy miałoby być dowodem na brak szacunku dla wiaderka”. Dla mnie liczy się efekt. Jestem zdania, że bezsensowne jest tracenie energii na ”wyjaśnianie” czegokolwiek komukolwiek, kto jest zamknięty, zapieczony wręcz w swojej projekcji, fiksacji na jakiś temat, dlatego też tego nie robię, nie ”wkręcam się” w idiotyczne ”dyskusje”, w których nie ma miejsca na skupienie się na efektach. Jeżeli ktoś w swoim świecie jest szczęśliwy albo co najmniej ma takie poczucie, to spoko, good for him (or her). Myślę, jednak, że to wielka szkoda, że zalecenie, które znajduje się na szczycie top listy CM, to aby w kontakcie z psem być w stanie calm assertive energy czyli praktykować spokój, pewność siebie i wyznaczanie granic, nie jest praktykowane przez psich opiekunów. Zalecenie to nie ma nic wspólnego z łamaniem czegokolwiek, a już na pewno nie psiej psychiki, może jedynie przełamywać u danej osoby złe i dla niej samej szkodliwe schematy i nawyki.

O Dogo Argentino z pewnością można powiedzieć, że przy psie tej rasy, na wierzch wylezą, bardzo szybko i ”z dużym przytupem” się obnażą, wszelkie psychiczne problemy jego właściciela. Od chorego zamiłowania do nielegalnego i bezsensownego obrzynania psu uszu, żeby wyglądał tak, żeby choć część kompleksów właściciela zaleczyć, po zupełnie oburzające i skrajnie bezczelne ”puszczanie psa w lesie, żeby się za sarenkami wybiegał albo z dziczkiem sprawdził”, przez podjudzanie psa do agresji, ”żeby się sąsiedzi ze strachu posrali”. 

Ale do Cesar’a Millan’a wracając, nie chcesz pracować z kimś, kto jest obibokiem, nie chcesz pracować z kimś, kto ”nie trzyma ciśnienia” i reaguje histerycznie albo agresywnie, kiedy ”sprawy się komplikują”, bo to przeszkadza w wykonywaniu zadania. Chyba, że ty też masz problem i zachowanie takich współpracowników jest dla ciebie normą i traktujesz je (świadomie lub nie) jako alibi dla swojej niepowodzeń. Może o to chodzi? Może niechęć niektórych do ”stylu bycia z psem”, który CM proponuje (O! to też ważne, bo CM nie nakazuje ani nie zaleca ani nie każe, on proponuje), wynika stąd, że w Polsce ludzie ciągle mają dziwne podejście do spraw związanych z psychologią. Z jednej strony modny staje się coaching, w pracy wypełnia się testy kompetencyjne, odsłaniające typowe dla danej osoby cechy i dużo mówi się o ”osobowości lidera”. Z drugiej ciągle nie lubi się u nas psychologów, a przynajmniej nie na tyle, żeby ci którzy pomocy potrzebują, z niej korzystali i dziwnie patrzy się na osoby, które odważają się przyznać, że nie zawsze są ”w psychicznej formie”, i zdarza się im korzystać z pomocy psychologicznej. No i wiele osób nie dostrzega problemów u siebie albo ludzi ze swojego otoczenia. A czasem wystarczy poczytać fejsbukowe gównoburze, żeby zobaczyć ile osób ma ze sobą problemy, ile osób przejawia zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, właśnie choćby na FB. Takie osoby nie są w stanie na co dzień, praktykować tego o czym mówi CM, a co jest osią budowania relacji z psem w jego podejściu. Jeżeli dodać do tego, już tylko na podstawie wpisów na FB, ilość psiarzy ”z problemami”, hejt na CM przestaje dziwić. Być może ”niechęć” do Millan’a bierze się właśnie z tego, że jego metody bezwzględnie obnażają deficyty i niestabilność psychiczną niektórych osób i może to najzwyczajniejsza frustracja każe takim ludziom hejtować jego samego, metody, które proponuje oraz tych, którzy z tych metod na co dzień korzystają (bo ich kondycja psychiczna im na to pozwala). Takie ”kwaśne winogrona” La Fontaine’a…

W każdym razie CM nie jest treserem, nie jest szkoleniowcem, on jest kimś w rodzaju coacha właśnie, tyle że praktycznie za free i wbrew pozorom bardziej dla ludzi niż psów. Osobom, które nie mają określonego typu osobowości, ”wpisanego w swoją naturę”, są rozchwiane emocjonalnie i mają problem z emocjonalną inteligencją (jest taka fajna, nie najnowsza już książka, Daniel’a Goleman’a ”Inteligencja emocjonalna’ -polecam laikom, nieobeznanym z tematem, lekko się czyta i zachęca do zagłębienia się w ten temat), skuteczne wyrobienie w sobie nawyku bycia pewnym siebie, nauczenia się tego, przychodzi z trudem, ale nie jest niemożliwe. Ja na CM patrzę jako na osobę, która uczy psiarzy higieny psychicznej, tylko i aż tyle. Prawda jest taka, że nie tylko z psem pójdzie ci lepiej, jeżeli nie będziesz wkręcać się w poczucie, że jesteś nieudacznikiem i świrować za każdym razem, kiedy coś ci nie wyjdzie, i gdy nauczysz się, że jeżeli nie masz ochoty podać komuś ręki, nie musisz tego robić. Nie mam pojęcia w jaki sposób świadomy siebie i swojej emocjonalności człowiek, umiejący wyznaczać granice, może szkodzić swojemu psu i ”łamać jego psychikę”. Zasady CM są proste, czytelne i każdy może sprawdzić ich skuteczność. Rzecz jasna dla prawidłowego posługiwania się nimi, potrzebne jest rozumienie tego o czym wspomniałam powyżej.

Poczytajcie sobie ten artykuł (stres człowieka wpływa na stres psa) https://www.psychologytoday.com/blog/canine-corner/201702/do-nervous-dog-owners-have-nervous-dogs

Przygotowując się na pojawienie się w domu psa, odrobić należy ”pracę domową”. Przygotować się teoretycznie, obserwować myśleć, łączyć fakty i wyciągać wnioski, uczyć się na cudzych błędach, żeby nie stać się kimś, kto ”musi iść z psem na ‚szkolenie z posłuszeństwa’, bo pies tak strasznie ciągnie na smyczy” -to jest szczyt indolencji.

Wyczucie czasu

Czas, w którym na świat ma przyjść dziecko jest fatalny na to, by brać sobie na głowę dodatkową odpowiedzialność w postaci szczenięcia. Osobom posiadającym małe dzieci będzie niezwykle trudno wykrzesać z siebie dość energii, energii dodajmy nie byle jakiej, ale takiej która pozwala nie wpadać w czarną rozpacz, kiedy szczeniak ”zje” buty albo wywali donicę z wielką rośliną i rozniesie ziemię po całym domu, a dodatkowo ”zje” tę roślinę i zacznie nią wymiotować (i/lub się nią zatruje…), by wszystkich porażek w wychowywaniu psa, które będą się zdarzać, nie brać do siebie i nie ulegać negatywnym emocjom. Zniechęcenie i frustracja wykluczają świadome budowanie więzi z psem i czerpanie pełnymi garściami z faktu, że oto w domu pojawia się nowy domownik-szczeniak, który jest ”czystą kartką” i którego można uczyć, modelując, jak plastelinę, układając w ”psa idealnego”. Każde szczenię to niesamowity potencjał psychiczny!

Życie jest dosyć skomplikowane i nie ma sensu go sobie dodatkowo komplikować, więc jeżeli jesteś na etapie analizowania koloru zawartości pieluszki, nie porywaj się na psa wymagającej rasy (w ogóle sobie odpuść -jakiegokolwiek psa- na parę lat), bo, mówiąc krótko, polegniesz. Tzw układanie psa, wychowanie go, nawet nauczenie go zasad czystości, wymaga czasu i dystansu do tego co się dzieje. Praca, dziecko itp. itd. i do tego jeszcze szczeniak -to się nie udaje, kiedy pies jest ”przy okazji”.

Tak, takie są fakty, PIES TO DUŻA SPRAWA, stworzenie, którem trzeba poświęcić sporą część swojego życia, zwłaszcza na początku, bo tylko kiedy naprawdę przyłożysz się do jego wychowania, będziesz mieć szansę w przyszłości odcinać kupony od pracy wykonanej na samym początku.

Jeżeli nie starcza ci cierpliwości, by nauczyć szczeniaka, że po zimowym spacerze musi spokojnie zgodzić się na umycie poduszek łap z wżerającej się w nie soli, to jak chcesz być dla niego autorytetem, którego jedna komenda, a czasem nawet spojrzenie wystarczy, by pies nie udał się w pogoń za czymś co go podekscytowało? Jeżeli w tak drobnej sprawie nie starczy ci chęci/energii/dobrego nastawienia i cierpliwości, to jak chcesz poradzić siebie z aspektami życia z Dogo Argentino albo Presa Canario, Rottweilera, Cane Corso lub TTB czy innego psa wymagającej rasy, które są znacznie bardziej wymagające niż umycie łap z soli?

Można mieć psa albo cieszyć się z tego, że się ma wspaniałego psa i codzienny kontakt z nim jest spełnianiem marzenia. Inaczej więź z psem buduje się będąc tzw singlem, inaczej kiedy w domu są dwie osoby, a jeszcze inaczej kiedy ma się już pod opieką niemowlę i/lub podrośnięte, kilkuletnie dziecko czy dzieciaki, bo każda z tych opcji oznacza inne ”codzienne rutyny”, inną energię i inaczej rozłożone obowiązki. I choć pies to nie dziecko, a jego wychowanie/układanie to nie to samo, co wychowywanie dziecka, to ani dziecka ani psa nie nauczymy niczego, ziejąc frustracją. Przeciwnie, poddając się frustracji będziemy krzywdzić tak samo dziecko, jak i psa. Dlatego, decydując się na psa trzeba sobie zdawać sprawę, że -szczególnie w przypadku takich ras jak Dogo Argentino, Dogo Canario/Presa Canario, Cane Corso, Rottweiler itp.- nasze błędy, niewłaściwe, nieprzemyślane reakcje, mogą być i zazwyczaj są, krzywdzące dla psa, zarówno w sensie psychicznym, jak i fizycznym.

I jeszcze jedno, jeżeli nie jesteś singlem i pies nie będzie ”tylko twój”, to racz porozmawiać ze swoją ”drugą połówką” na temat tego jakie ma zdanie odnośnie pojawienia się w twoim/waszym (jeśli mieszkacie razem) domu psa. Porozmawiaj z tą osobą o tym, jakiej rasy psa chcesz i bardzo, bardzo serio potraktuj wszystko co ta osoba ci powie. Jeżeli jesteście parą, ale nie mieszkacie razem, pies i tak będzie miał styczność z tą osobą, a sposób w jaki ten kontakt będzie przebiegał, będzie kształtować nie tylko relację ta osoba-pies, ale i twoją relację z tą osobą. Jeżeli chcesz, żeby się udało to i tę drugą osobę musisz darzyć szacunkiem (uwzględniając ją w planie ”Chcę mieć psa”). Myśl, bo pary rozstają się dlatego, że jedna z ”połówek” ma ”słaby kontakt” z psem tej drugiej. Kiepsko jest ”wybierać pomiędzy tą drugą osobą, a psem”. Z tego samego powodu odradzam wszystkie akcje typu ”mąż chce mieć psa (i w nosie ma co żona na to, a to żona będzie spędzać większość czasu z psem)” i ”żona uparła się na pieska, a mąż ma alergię na sierść (która pierwszy raz objawia się po tym, jak mąż chciał, wchodząc do łóżka, przegonić z niego ”pieseczka” żony, a ten na niego ”zawarczał” i ”potarmosił” mu tiszert…). Jeżeli nie jesteś singlem, to pies nigdy nie jest tylko ”twój”. Pies jest wszystkich domowników i każdy z nich, każdy ze ”składników” rodziny, musi mieć to na uwadze. Nie może dochodzić do sytuacji, w których ”żona nie ma wpływu na zachowanie psa, bo ten słucha się tylko męża” i odwrotnie. Dogi Argentyńskie bardzo ”jarają” facetów, którzy nie są autorytetami nawet dla yorków swoich żon. Co najdziwniejsze, tego typu goście sami przyznają, że ”nie mają kontaktu” z psem żony, który kompletnie ich zlewa, ale z jakichś pozbawionych sensu powodów, uważają, że z ”ich psem”, z ”ich Dogiem Argentyńskim”, będzie inaczej niż z yorkiem żony. Psy uczą się podejścia do ludzi od innych psów. Jeżeli w domu, do którego sprowadza się szczeniaka Doga Argentyńskiego, jest już jakiś, w dodatku kompletnie mający w d…e swojego właściciela pies, to szczeniak odnoszenia się do ludzi, uczy się od tego psa, naśladuje jego zachowania. York, do pewnego momentu, może mieć ”największe jaja w domu”, ale kiedy młody argentyn ma dosyć jego dominacyjnych zapędów, bezjajeczny właściciel musi być gotowy zmierzyć się z koniecznością pochowania yorka w przydomowym ogródku… 

Alkohol i ”te trudne dni miesiąca”

Należy też wziąć pod uwagę, że spożywanie alkoholu znacząco obniża autorytet u psa, zwłaszcza u psa ”wymagającej rasy”. To co na trzeźwo lub po prostu nie spożywając alkoholu od swojego psa uzyska się ot tak, wydawałoby się bez większych trudności, może stać się niemożliwym, kiedy pies wyczuje od swojego ”pana” nawet śladową ilość alkoholu (czasem chodzić może nawet o tylko jedno czy dwa piwa), bo człowiek ”pod wpływem” staje się kimś dosłownie słabym, jak ”okulawiona sarenka”. A w przypadku ras takich jak Dog Argentyński ”kondycja fizyczna” właściciela ma ogromne znaczenie, bo argntyn to, no sorry, ale face it, ”predator”. Generalnie molosy, zwłaszcza presy, bywają bardzo ”sceptycznie” nastawione do wykonywania poleceń osób znajdujących się ”pod wpływem”. Powiedzenie ”alkohol szkodzi zdrowiu” w przypadku niektórych psów, tych o wyjątkowo mocnym charakterze, nieszczególnie łatwo poddającym się tzw przewodnikowi, może okazać się jeszcze prawdziwsze.

Można przyjąć (choć to rodzaj ”myślenia pozytywnego”), że to cecha osobnicza, ale jak ”okulawione sarenki” traktowane są też przez psy ”mocnych ras”, kobiety w trakcie menstruacji. Ludzie często nie dowierzają, słysząc, że kobieta, która krwawi ma u swojego psa ”słaby autorytet”, jednak kiedy pies dojrzewa i kończy się jego ”bycie szczeniaczkiem”, jego układ hormonalny zaczyna się u niego ”odzywać”, potem się stabilizuje, pies automatycznie zaczyna ”oceniać możliwości” swojego człowieka i hormony oraz wspomniana kondycja fizyczna, to czy ktoś choruje czy unika osłabienia, stają się ważne. Nie raz już pisałam, że białe bywają bardzo różne, zarówno psy jak i suki, i jedne częściej, a inne rzadziej ”kwestionują rolę przewodnika”, ale wszystkie psy doskonale wyczuwają to czy ten ich przewodnik jest ”w formie” czy nie. Węch psa jest bezwzględny, w zapachu człowieka jest wszystko i pies to wszystko wie, chwilę po tym, jak poczuje zapach danej osoby. dlatego na wiarygodność człowieka w oczach psa, składa się zapach jaki człowiek wydziela. 

Nie tylko przy Dogo Argentino, nawet przy dużo bardziej klasycznych molosach w rodzaju Cane Corso oraz psów innych ras, może zdarzyć się, że nabywca trafi na osobnika wyjątkowo ”wrażliwego na różnice wynikające z płci”. Po prostu przy białych problem ten, jeżeli wychodzi, to wychodzi bardzo. Nie jest to coś o czym tzw hodowcy chętnie mówią, ale zdarzają się psy o bardzo mocnych charakterach, którym mówiąc wprost, kobieta jako przewodnik, nie będzie w stanie sprostać, gdyż nie będzie w stanie 24/7 być dla psa ”autorytetem”. Takie psy od chwili, kiedy zaczynają dojrzewać, potrzebują mężczyzny w roli przewodnika i nie tyle chodzi o fizyczną wytrzymałość i np. to, żeby pies swojej właścicielce ”nie wyrwał ręki ze stawów” i to, że mężczyźnie będzie go łatwiej utrzymać, ale o to, że jako przeciwwagi dla swojego ”mocnego charakteru”, potrzebują konfrontacji z energią, którą dają męskie hormony. W przypadku takich psów, właściciel, typu ”prawdziwy samiec z prawidłowo funkcjonującym układem hormonalnym”, ktoś kto uprawia sport, jest fizycznie aktywny (to wszystko wpływa na zapach jaki człowiek wydziela), jest kimś, komu znacznie łatwiej będzie narzucić swoją wolę argentynowi, który własnie zaczyna ”rumaczyć” i u którego wytwarzają się określone nawyki dotyczące odnoszenia się do ludzi w przyszłości. Wystarczy czasem popatrzeć na sytuacje, w parkach, kiedy kobieta od psa określonego zachowania nie jest w stanie uzyskać, np. uspokoić go i tym samym przygotować go na przyjmowanie komend, i jak obraz zmienia się, kiedy w sytuację wchodzi mężczyzna, drugi właściciel psa, którego jedna komenda, wydana autorytatywnym tonem, wystarczy, by przywołać psa do porządku. Problem ”niedostatku testosteronu” oraz ”składników ludzkiego zapachu” jest bardzo często kompletnie ignorowany przez ludzi decydujących się na Dogo Argentino… 

”Przespanie” momentu, w którym kończy się u argentyna ”szczeniaczkowanie” i do gry wchodzą hormony płciowe, zaczyna się cykliczne kwestionowanie roli właściciela jako przewodnika oraz budzą się typowe dla rasy cechy, skutkuje nagłym, zupełnie niespodziewanym dla zaspanych właścicieli, choć zupełnie przewidywalnym dla nieco wrażliwszych obserwatorów, ”przebudzeniem”.

I tak po prostu, przejechaliście na wszystkich czerwonych światłach?

”Przebudzenie mocy” wygląda za każdym razem podobnie i jest ”nieprzyjemnym wrażeniem”, po którym ”wszystko się zmienia”. Zazwyczaj to po ”przebudzeniu mocy” białe są ”do adopcji”, z powodu enigmatycznych tzw ”alergii”. Scenariusz jest bardzo typowy, nikt nigdy nie korygował ”samowolki” (a przynajmniej nie za każdym razem), więc pies, w swoim mniemaniu, może np. leżeć gdzie chce. Kiedy ”pani” psa chce się położyć spać, bo już późno i ma ”trudne dni w miesiącu”, pies leży na łóżku, a ona chce, żeby zszedł, pies się nie rusza. Podnosi łeb, patrzy, olewa jej ”zejdź” i znowu się kładzie. ”Pani” psa, ”nie w sosie” i zmęczona ”użeraniem się z psem”, woła męża, który właśnie zafundował sobie ”trzy piwka do meczu”. Tym samym, ”pani” potwierdza to, co pies już wie, że nie ma ”mocy” i nie trzeba się z nią liczyć (wykonywać jej poleceń). Przychodzi mąż, powtarza komendę, może nawet ”ryczy” na psa. Pies nie reaguje. Czuje ”trzy piwka”. ”Pan” podchodzi do rozwalonego na łóżku psa i usiłuje ściągnąć go za obrożę (o ile pies nosi obrożę w domu) lub zepchnąć go z łóżka. I wtedy bum! Pies warczy na swojego ”pana”, nawet na niego nie patrząc. Jeżeli ”pan” dalej usiłuje usunąć psa z łóżka, pies odchyla głowę i dla efektu dodaje odsłonięte dziąsła oraz ”nieprzyjemnie patrzy”. I to już jest konfrontacja, którą człowiek przegrywa, zanim się rozpoczęła. ”Pan” wypił ”trzy piwka”, jest ”okulawioną sarenką”, nikim ważnym, można go olewać, a jeżeli dalej będzie ”się rzucał”, pies go skoryguje. I pies ”koryguje” zachowanie właściciela, pokazując dziąsła. I ”pan” psa wymięka, bo ”pan” psa nie jest drugim psem, nie ma takich dziąseł z takimi zębami. Jedną z tych rzeczy, która z argentynów czyni bardzo specyficzną rasę jest Ich wiarygodność, kiedy zaczynają ”obliczać” swojego właściciela i patrzą na niego, jak na ”słabsze ogniwo”, a moment taki widać bardzo wyraźnie i wrażenie jest bardzo, bardzo nieprzyjemne. Argentyn, który ”spojrzeniem pyta właściciela” czy ten ma ochotę na fizyczną konfrontację, jest w pełni gotowy na tę fizyczną konfrontację i właśnie to ”nastawienie drapieżnika” tak bardzo różni Dogo Argentino od innych psów. Argentyn to nie Labrador, pies do wynoszenia strzelonej kaczki z wody tak, by nie uszkodzić mięsa, ani Malinois, jak automat wykonujący każde polecenie swojego boga-człowieka, Dogo Argentino to pies który robi takie rzeczy https://www.youtube.com/ watch?v=cbR882FX640. To pies, który może zabijać, bo ”ma to w genach” i co najbardziej zdumiewające, pies, któremu pozwala się zabijać, nie dostrzegając problemu w ”polowaniu na jeże i krety”. Pozwalając psu ”realizować instynkt łowiecki” w czymś co głupi właściciele nazywają ”zabawą w polowanie”, trzeba być gotowym, (raczej szybciej niż później), zbierać ”plony” takiego postępowania. Smutne, że ta prawda do niektórych właścicieli dociera dopiero, kiedy przejadą już wszystkie czerwone światła i zderzą się ze ścianą. Każdy argentyn, który ”kwestionuje rolę przewodnika”, kiedy nie wykonuje poleceń ”okulawionych sarenek” ”po trzech piwkach” i ”w trudnych dniach miesiąca” albo z wysoką temperaturą, po tym jak zawarczy, pokaże dziąsła i ”tak się spojrzy”, automatycznie staje się dla swojego właściciela psem, dokładnie takim, jak te z filmu powyżej, psem, który może ”zrobić krzywdę dużej, dzikiej świni” i nie tylko… I już samo to powoduje, że właściciel nie musi ”irytować” psa bardziej. Piwkujący ”pan” odpuszcza. ”Pani” śpi z psem w łóżku albo na kanapie, tam gdzie ”pan”. Po mniej więcej tak wyglądającym ”przebudzeniu mocy”, kiedy właściciel pierwszy raz przestraszy się swojego psa, kiedy dojedzie do niego jak wielki błąd popełnił, decydując się na Dogo Argentino, pies przestaje być ”spełnieniem marzenia”, a staje się źródłem stresu. Niektórzy swoje psy zamykają w kojcach, inni ”oddają do adopcji”, jeszcze inni ”piją piwo którego sobie naważyli”. Tego typu historie u osób mających się za hodowców (i) ludzi, którzy psów tak po prostu pozbyć się nie mogą, kończą się tym, że ”dzień po”, już ”na trzeźwo”, kiedy ”trzy piwka po meczu” wyparują ”pan” ”spuszcza łomot” psu. Psy, którym właściciele pozwalają się ”rozpanoszyć”, dostają ”lanie”, za to, że ”pan” się ”zrobił” i nie był w stanie uzyskać od psa określonego zachowania. A pies po prostu idealnie wyczuł moment do ”przedyskutowania swojej roli” w układzie ”pies-właściciele” i nie ma w tym, żadnej niespodzianki, jeżeli tylko chwilę nad tym pomyśleć. Jednak dochodzi do ”fizycznej konfrontacji”, która polega na tym, że ”państwo” przywiązują psa do czegoś i zaczynają go okładać przykładowym kijem od szczotki. Taki to brzydki ”sekret” niektórych posiadaczy białych, że swoje psy ”leją”. Reasumując tzw hodowcy potrzebują kojców także dlatego, że bez nich nie mogliby ”piwkować”…

”Idziemy na spacerek” vs ”Trzeba w kojcach posprzątać i umyć je”

W hodowli ”spacer” to pojęcie bardzo… specyficzne. Ale po kolei. Przede wszystkim to bzdura, że osoby które rozmnażają psy i mają ich kilka, 6, 12 lub więcej, mają wystarczającą ilość czasu dla każdego z nich i mogą każdemu ze swoich psów poświęcić tyle samo uwagi, ile szczeniakowi, a potem dorosłemu psu, poświęca nabywca, który ma tylko jednego psa. Pamiętać też trzeba, że ”nieco inna” energia jest w hodowli Cavalier King Charles Spanieli, inna wśród Owczarków Belgijskich, inna u Cane Corso i inna kiedy chodzi o Dogo Argentino… Inaczej zabiera się na spacer ”ławicę” Beagle’i, a inaczej wychodzi się z Owczarkami Środkowoazjatyckimi. Z tych samych powodów skandaliczne jest, że na fejsbukowych grupach tzw hodowcy np. Border Colie czy małych terrierów, zapewniają przyszłych właścicieli rasowych psów, z molosami włącznie, że ”Suplementy w suchej kramie wystarczą i nie należy szczeniąt dodatkowo suplementować”. Jasne… Wybaczcie, ale mam nadzieję, że powodów, dla których takie zapewnienia są szkodliwe nie muszę wam w tym miejscu wyłuszczać (Wrócę do tego wątku nieco później).

”Spacer” nabywcy ze szczeniakiem, właściwie nowego właściciela z jego psem, bardzo się różni od pojęcia ”spaceru” w hodowli. Pierwszym powodem, dla którego z psem ”wychodzi się na spacer” jest to, aby nie załatwił się w domu, tylko na dworze -przy czym od razu skoryguję, że jest to bardzo ubogi sposób myślenia, cechujący osoby, które nie mają pojęcia ”o co chodzi w ‚maniu’ psa”. W hodowli ”spacer” ”nie jest potrzebny”, bo psy są na zamkniętym terenie posesji, po którym ”mogą sobie polatać” i to zwalnia z obowiązku ”spacerowania”, wystarczy psy ”wypuścić na podwórko, żeby się załatwiły”.

Jednak każdy posiadacz psiaka doskonale wie, że kilkumiesięcznego szczeniaka roznosi energia. Jeżeli nie zabierzesz go na spacer, nie zapewnisz mu stymulacji psychicznej i nie dasz okazji do zabawy z innym (zrównoważonym) psem lub psami, po to aby od nich uczył się ”jak to jest być psem” (i się socjalizował), to kiedy wrócisz z pracy, zastaniesz ”zdemolowane mieszkanie” np. przeżute buty, rozprute poduszki i/lub ogryzione meble -szczególnie, że zęby się ”wykluwają”, a dziąsła swędzą, Jeżeli postarasz się zmęczyć szczeniaka psychicznie, pamiętając, że na ”fizyczny wycisk treningiem” dla kilkumiesięcznego szczyla jest duuużo za wcześnie i tak naprawdę, z uwagi na unikanie okazji do nabawienia się przez psa kontuzji, ze szczeniakiem nawet rocznym głównie należy się po prostu przemieszczać, czyli chodzić i dlatego najlepiej na tym etapie sprawdzają się spacery, podczas których psiaka się socjalizuje (podczas zabawy z innymi psami należy uważać, by zabawy nie były zbyt intensywne, trzeba unikać gwałtownych ruchów, skoków itp. i starać się dobierać ”sparing partnerów” masą i rozmiarem zbliżonych do naszego szczeniaka), masz większą szansę, że ta część domu/mieszkania, którą pozostawisz do dyspozycji psu, podczas twojej nieobecności, nie zmieni się w pobojowisko, bo szczeniak, po prostu prześpi twoją nieobecność. Kiedy psem opiekują się dwie osoby bywa, że łatwiej jest unikać zupełnej nieobecności opiekunów, co powoduje, że szczeniak nie jest pozostawiany zbyt długo sam sobie i zamiast ogryźć krzesło, przyjdzie (zaproszony, samowolka jest bardzo ”be” i ”fuj”) na kanapę, przytulić się do opiekuna i pod jego okiem będzie miętolił gryzak, a nie framugi.

Mądrze jest -o ile ma się taką możliwość- przeznaczyć dla psa pomieszczenie, w którym przebywa podczas nieobecności opiekuna/ów. Klatka kennelowa sprawdza się przy małych szczeniętach, natomiast skazywanie na konieczność przebywania w niej przez wiele godzin podrostka, jest o tyle głupim pomysłem, że pies, wbrew pozorom, nie ma w niej aż takiej swobody ruchów, co wiąże się z wyrabianiem przez niego nawyku układania ciała w kilku ”najwygodniejszych” pozycjach i tym samym może sprzyjać degeneracji rozwijających się stawów.

Wcale nie tak rzadko w hodowli psy, jeżeli jest ich kilka lub kilkanaście, wychodzą na ”prawdziwy spacer” raz-dwa razy w tygodniu (i to nie wszystkie, ale te na które kolej przypada danego dnia), pozostałą część czasu spędzając w kojcach, w których są karmione i w których się załatwiają. Jeżeli ”mają szczęście” są wypuszczane na teren posesji tzw hodowcy lub, jeżeli tzw hodowca takowym dysponuje, wypuszczane są na przygotowany do tego ”wybieg”. Fakt, czasem na całe dnie, jednak przebywanie ciągle w tym samym miejscu i brak bodźców ze świata ”spoza posesji”, powoduje, że niektóre psy dosłownie dziczeją, stają się nieufne w przesadny sposób, czasem agresywne. Są psy, które nawet podczas spacerów, kiedy tzw hodowcy zabierają je na teren poza posesją, nie mają okazji do stykania się z osobnikami spoza hodowli (i czasem oznacza to szczęście dla tych zwierzaków spoza hodowli…). Ciągłe przebywanie w kojcu i/lub ”wybiegu”, w najbardziej dramatycznych przypadkach, prowadzi do zaniku mięśni, ale kojce są bardzo wygodne dla tzw hodowców, nie będących typami zbyt aktywnymi fizycznie. Trzymanie psa w kojcu -jak pokazuje praktyka wielu tzw hodowców– powoduje, że ”nie trzeba z nim wychodzić, żeby się załatwił”, bo przecież ”wystarczy łopatą wybrać gówno z kojca, a podłogę polać szlauchem”. Takie podejście do psów powoduje, że wielu tzw hodowców, kiedy mówi, że ”nie zauważyłem/am żadnych problemów z poruszaniem się u moich psów”, gdy są pytani o kwestię dysplazji w ich hodowli, ma rację. Nie widzą, bo ich psy mają bardzo mało okazji do korzystania z ruchu na świeżym powietrzu, a kiedy raz na tydzień wypuszcza się Doga Argentyńskiego lub kanara na łąkę, żeby nakręcić film na stronę hodowli, o tym, jak to on sobie hasa i jaki jest ”witalny”, energia z psa eksploduje na wzór noworocznego szampana, nawet jeżeli na co dzień ledwo się porusza.

Prawdą jest, że w hodowli, w której jest kilka/kilkanaście psów, kojce są koniecznością, bo nie jest możliwe bezkonfliktowe trzymanie na tym samym terenie, aktywnych płciowo samców i suk, które wbrew pozorom wcale nie są mniej ”konfliktowe” od samców. Nawet na wspólny wybieg czy też teren posesji, wypuszcza się psy w określonych konfiguracjach, bo jedne ”się ze sobą lubią”, inne się ”nie lubią”, a jeszcze inne przy każdej okazji dążą do unicestwienia ”oponentów”. Tak więc kojec stanowi gwarancję bezpieczeństwa. Jednak, trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że niektóre psy, w hodowlach, nigdy nie bywają w domu i poza tzw ”spacerami” i/lub wybiegiem, zawsze tylko trzymane są w kojcu. Presy, jak większość molosów są psami, które bardzo potrzebują kontaktu ze ‚swoim człowiekiem’/’swoimi ludźmi’ i jak nietrudno się domyślić, ”opiekunowie” ”poza zasięgiem” nie wpływają na ich psychikę zbyt dobrze… A kiedy człowiek boi się swojego psa, bo ”popsuł” mu psychikę, kiedy dopiero ”uczył się” co to Dogo Argentino lub kanaryjska presa, jest tylko gorzej. Pies siedzi zamknięty w klatce i czeka aż mu życie minie. O tym jak bardzo niektórym psom ciężko żyło się w hodowli, przekonują się osoby, które adoptują psy, które pozostają, po tym, jak z dnia na dzień tzw hodowla się likwiduje. Psy, które ciągane były po wystawach, których zdjęciami tzw hodowcy spamowali swoje fejsbukowe profile, okazują się być zwierzętami albo dziko wręcz spragnionymi kontaktu z człowiekiem albo psiakami skrajnie nie nadającymi się do życia w warunkach ”poza hodowlaną klatką”. Najczęściej dopiero w takich sytuacjach na jaw wychodzi prawda o ”miłości” tzw hodowców do ich psów, kiedy psy trafiają do nowych opiekunów z niedowagą lub nieleczone na nękające je choroby, bo ”dla psów kasy nie starczyło”.

Wolę się pociąć niż sprzedać Dogo Argentino do miasta

Mamy dwa rodzaje nabywców, tych, którzy mieszkają w małych miejscowościach lub na wsi, w ”domach wolno stojących” -i też mogą łatwo ”dać ciała” z budowaniem więzi, socjalizacją i wszystkimi tymi niezbędnymi dla komfortu życia z psem (i otoczenia, w którym pies przebywa), sprawami- i tych, którzy psy kupują do mieszkań w blokach, ”bliźniaków” lub też ”domów wolno stojących” ale jednak ”do miasta” . Nabywca szczenięcia, które mieszka w bloku, swojego psiaka ”na podwórko”/”do ogrodu” nie wypuszcza, on musi iść na spacer, którego potrzebuje każdy pies, także ten ”willowy”, bo w ”spacerze” naprawdę nie chodzi tylko o wypróżnienie.

Osobiście dziwi mnie niechęć tzw hodowców do sprzedawania molosów, w tym presy do miast. Wymówką najczęściej są ”małe mieszkania” (choć przecież niektórzy ”hodowcy” prowadzą swoje hodowle w mieszkaniach właśnie) i nie dość wystarczająca ilość czasu, jaką ”miejski właściciel” miałby przeznaczać na psa, do tego dochodzą ”schody” w blokach (groźne ze względu na dysplazję) oraz ”miejskie środowisko”, które nie jest najlepszym dla Doga Argentyńskiego, Kanaryjskiego albo nawet stu procentowego molosa, jakim jest Cane Corso. Rozumiem jednak, że z pewnych względów ”bezpieczniej” jest sprzedać argentyna ”na wieś” niż ”do miasta”, ale o tym za chwilę, najpierw słów kilka o micie ”domów z ogrodami”.

Sorry, ale bez jaj. To jest zupełnie tak, jakby nie było codziennością, że molosy (w tym presy) kupowane do ”domów z ogrodem”, jak te żyjące w hodowlach, spędzają znaczącą część swojego życia za ogrodzeniem posesji, na terenie której mieszkają i którą opuszczają tylko wtedy, kiedy, a raczej o ile właścicielom zechce się z nimi ruszyć na ”spacer” poza ten ogrodzony teren (Niektóre psy z ”domów wolno stojących” też mieszkają w kojcach, żeby ”nie brudzić w domu”). A kiedy takie, w większości spędzające swoje życie na ogrodzonym terenie, psy są ”wypuszczane na świat poza ogrodzeniem” i spuszczane ze smyczy, zazwyczaj robią co chcą, bo właściciele nie bardzo znajdując czas i powody (w końcu pies albo leży na trawniku, na tym ogrodzonym terenie albo siedzi w kojcu), żeby z nim pracować, nie mają z nimi więzi, która powoduje, że psy ”odnoszą się do nich” w swoim zachowaniu i traktują tych ludzi jako swoich przewodników, określających ramy dopuszczalnych zachowań. Tak więc często takie psy mogą robić i robią co chcą, bo ich ”opiekunowie” im na to pozwalają. Mogą nawet ”ganiać” za czym im się żywnie podoba, a kiedy uprą się na gonienie jakiejś sarny albo zabiją wolno żyjącego kota czy wiewiórkę faktycznie, nikt o tym nie wie, bo zazwyczaj poza ”opiekunami” psa, nie ma świadków zdarzenia. (Aczkolwiek ”miszczowie” gatunku psy puszczają luzem na terenie rezerwatów i ”meldują się” w tych rezerwatach, dodając zdjęcia na fejsbukowych grupach publicznych…). Mieszkanie poza miastem, w małej miejscowości lub na wsi, na terenie znacznie mniej zaludnionym niż Warszawa, Kraków czy Wrocław jest bardzo wygodne, kiedy ma się psa, z którym się nic nie robi i którego zachowania w ogóle się nie kontroluje, ryzyko, że ”ktoś się przyczepi” jest znacznie mniejsze, także ze względu na mentalność ludzi (no chyba, że o zagryziona kurę chodzi), a nie ”brak świadków”.

Tzw hodowcy nie rozumieją podstawowej rzeczy, życie z ”dużym psem”, w dodatku ”agresywnej rasy”, w mieście, wymaga od właściciela tego psa mnóstwa zaangażowania w jego wychowanie, a to powinno być dla każdego prawdziwego hodowcy niezwykle atrakcyjnym czynnikiem, przesądzającym o tym czy pies w danym otoczeniu i pod opieką konkretnej osoby/osób, będzie bezpieczny czy nie. Konieczność zaangażowania w wychowanie szczeniaka wynika nie tylko z tego, że niektórzy ”przeczuleni” posiadacze miniaturek biorą sobie ”na cel” psa ”rasy agresywnej”, czyhając czy ten nie okaże się ”bestią”, że pełno jest ”pouczających”, którzy ”się nie znają, ale się wypowiadają” i że tacy właśnie ludzie sprawiają, że ułożenie psa i wychowanie go na stabilne psychiczne zwierzę staje się koniecznością. W mieście, inaczej niż na wsi, nie ma opcji, że nasz pies ”zje” kota albo innego psa i ”nic się nie stało, bo nikt nie widział”. W mieście za akcję w rodzaju ”pani się piesek wyrwał, dogonił kota i go zabił”, sąsiedzi nie daliby właścicielom takiego psa żyć. W mieście co rusz spotyka się ”życzliwych” poddających w wątpliwość spuszczanie psa ze smyczy w jakimś tam miejscu i dyskutujących o tym czy pies kaganiec mieć musi czy nie (Przy czym przypominam o art.10 ustawy o ochronie zwierząt i obostrzeniach dotyczących psów ras uznawanych za agresywne). To nie to samo co puszczenie psa na łąkę pod jakimś ”Pipidówkiem”, ”żeby sobie hasał” i robił co chce. Nie można ot, tak puścić psa na terenie rezerwatu w rodzaju Puszczy Kampinoskiej czy Lasu Kabackiego, bo to natychmiast wywołałby reakcje innych spacerowiczów. To co lubią robić niektórzy posiadacze, a nawet osoby mające się za hodowców, czyli puszczanie Dogów Argentyńskich w las, choćby w okolicach lotniska w Łasku, żeby sobie ”pobiegały” i się ”z dzikiem sprawdziły” np. w Warszawie jest kompletnie nie do pomyślenia i to wcale nie dlatego, że dziki nie wychodzą z Lasu Kabackiego. Po prostu w mieście jest pełno ludzi, pełno psów i innych zwierząt, a to stawia przed posiadaczem presy bardzo konkretne wymagania, których prawdę mówiąc, mieszkaniec wsi pod ”Pipidówkeim” nie musi spełniać, bo nikogo nie obchodzi, a tzw hodowcę, zajmuje najmniej, że jego psu zdarza się bardzo poważnie poranić lub wręcz zabić jakieś zwierzę. Do tego w mieście jest ruch uliczny, bardzo niebezpieczny dla psa kierującego się instynktem pogoni i ”nie oglądającego” się na właściciela. Pies w mieście musi być naprawdę wychowany, człowiek musi mieć autentyczną kontrolę nad jego zachowaniami, bo wymaga tego otoczenie, inni ludzie.

Jeżeli niechęć dla sprzedawania rozmnażanych bez ograniczeń (tzw hodowli i tzw hodowców wciąż przybywa) białych, nabywcom mieszkającym w miastach, wynika z tego, że ”Na psa w mieście czyha wiele zagrożeń wynikających z ilości bodźców, które mogą na niego oddziaływać”, równocześnie Facebook pełen jest ”uroczych fotczek”, które z psów tej rasy robią ”spaniele” i dziecięce przytulanki, a tzw hodowcy najchętniej sprzedają te psy ”na wiochy”, z dala od dużych miast, to coś tu jest bardzo nie tak, coś się bardzo nie dodaje. Teksty w stylu ”Dogi Argentyńskie tak mają, że nie tolerują innych osobników tej samej płci na swoim terenie” w sytuacji, w której chodzić by miało o agresywnie się zachowującego białego, który na spacerze po np. warszawskich Polach Mokotowskich, a więc wcale nie na ”swoim terenie” tylko w publicznym parku, rzuca się na mijające go psy, to nie sygnał o tym, że ”rasa się nie nadaje do życia w mieście”, tylko sygnał, który jednoznacznie mówi o tym, że właściciel nie umiał nauczyć psa właściwego zachowania. Natomiast jeżeli jakiś ”hodowca” jednak upiera się, że nienormalne zachowanie jakim jest atakowanie innych psów ot tak, ”bo się pojawiły na horyzoncie”, jest normalną cechą tej rasy, to oznacza to, że Dogo Argentino są psami potwornie niebezpiecznymi i nie należy ich rozmnażać, bo zbyt dużo w nich Białego Psa z Cordoby. Nie ma znaczenia czy pies żyje w mieście czy na wsi, istotne jest tylko to, jak i czy w ogóle został wychowany i ułożony przez osobę/osoby, które są za niego odpowiedzialne w sensie prawnym. Posiadacze Dogo Argentino, którym ”system operacyjny zawiesza się” na frazie, ”To taka rasa, one tak mają, że”… zapomnieli, że białe to przede wszystkim pies domowy, a dopiero potem rasa.

Wybieranie na nabywców psów tej naprawdę wymagającej rasy, ludzi, którzy w przeważającej większości już z założenia nie będą spełniać, bo nie muszą, nikt od nich tego nie wymaga, kryteriów, które muszą spełniać mieszkańcy miast, kryteriów dotyczących ciągłej pracy z psem, jego wychowania i socjalizacji, jest najlepszym dowodem na to, że Dogo Argentino nie bardzo nadaje się na polskie warunki i restrykcje dotyczące prowadzenia hodowli i posiadania psów, min. tej rasy, są potrzebne. Z niewiadomych dla mnie przyczyn niektórzy posiadacze psów kompletnie ignorują wspomniane wyżej polowanie ich psów np. na krety, traktując fakt, że ich psy ‚polują’, jak zabawę, taką samą, jak aportowanie piłki. Tak jak gdyby upolowanie kreta, tj wytropienie go, wykopanie z ziemi i zabicie nie było polowaniem, na które u psa, który w danym momencie nie wykonuje pracy psa myśliwskiego, nie należy do myśliwego, który w wyznaczonych terminach i miejscach, w ściśle określony sposób ma prawo polować ze swoim myśliwskim psem, na ściśle określone gatunki zwierząt, nie może być zgody. ”Samowolka” takich psów, nie niepokoi ich właścicieli, co zdumiewa kompletnie. Pies, wychodząc na tzw spacer, nie może zabijać żadnych zwierząt, z kretami włącznie. Jaka jest różnica pomiędzy kretem, a jeżem albo kretem, a kurą, kotem czy innym psem? Instynkt działa ten sam. Warto o tym myśleć i przestać udawać, że ”nic się nie dzieje”.

Nieliczne przypadki dowodzą, że jeżeli tylko ktoś chce, to jest w stanie wychować presę czy corsiaka w mieście, tak samo jak TTB, a hodowcy, którzy twierdzą, że ”Miasto nie jest odpowiednim środowiskiem dla Dogo Argentino/Cane Corso” (wstaw dowolną rasę molosa lub presy), powinni zastanowić się z jakich naprawdę powodów mają opory przez sprzedawaniem psów tych ras do miast. Może okazać się, że problemem nie są ”schody”, bo pomijając już fakt, że hodowca powinien informować nabywcę o konieczności wykonania RTG stawów łokciowych i biodrowych szczenięcia w wieku już między trzecim, a czwartymi miesiącem życia i konsekwencjach, które w wyniku wykonania takiego badania mógłby hodowca ponosić, to istnieją windy, a tam gdzie wind nie ma, niektórzy właściciele, swoje młode molosy wnoszą i znoszą po schodach lub wręcz układają im rampy, po których psy schodzą i wchodzą. Różnice, które obserwuję, patrząc na to, jak wychowuje się psy ”poza miastem” i jak inaczej wygląda to w mieście, nasuwają mi jeden wniosek, miasto jest zdecydowanie bardziej wymagające dla właściciela psa rasy ”wrażliwej”/bardzo wymagającej. Biorąc pod uwagę specyfikę Doga Argentyńskiego, wymogi, które właściciel psa tej rasy musi spełnić w mieście, czynią takiego właściciela zdecydowanie bardziej bezpiecznym dla psa, niż kogoś, kto przez większą część tygodnia trzyma swoją presę, corsiaka czy Buldoga Amerykańskiego na terenie zamkniętej posesji, przez co pies pozbawiony jest ”kontaktu ze światem”.

Nie bez przyczyny, kupując z hodowli psa starszego niż typowy wiek, w którym hodowcy swoje szczenięta sprzedają nabywcom, psa 6-8miesięcznego, ma się do czynienia ze zwierzęciem kompletnie nieznającym niczego poza tym, z czym miało kontakt na terenie hodowli (posesji). Takie psy, nowi właściciele muszą socjalizować od podstaw gdyż te niejednokrotnie nie miały do czynienia ani z dziećmi (co może być dla dzieci bardzo niebezpieczne) ani innymi zwierzętami, nie znają też hałasów typowych dla miasta czy po prostu terenu ”poza hodowlanego” ani żadnych ”bodźców” z nim związanych. Nabywca takiego psiaka musi zmierzyć się ze znaczącymi deficytami, wynikającymi z braku socjalizacji i pracy tzw hodowcy nad budowaniem więzi psychicznej szczeniaka z człowiekiem. Zaniedbanie podrostków przez tzw hodowców, przejawia się nie tylko deficytami psychologicznymi, tym ”pozostawieniem psiaków samym sobie” w psychicznym sensie, jak gdyby czas stawał w miejscu i to zaniedbanie nie miało mieć jakichkolwiek negatywnych skutków. Chodzi także o deficyty związane ze stanem fizycznym takich psów, biorące się z niedostatecznej ilości ruchu, co za tym idzie niedorozwoju mięśni oraz brak suplementacji, czasem nawet niedożywienie (kłania się ”oszczędzanie” tzw hodowców), skutkujące tym, że psiak sprawia wrażenie jakby był z rozgrzanej słońcem plasteliny.

Uczestniczyłam kiedyś w ”spacerze” z kilkumiesięczną suką Doga Kanaryjskiego, która przeżyła szok, wywieziona pierwszy raz z hodowli przez hodowczynię, ”na spacer socjalizacyjny” w letni, weekendowy dzień do pełnego turystów Kazimierza nad Wisłą. Nigdy przedtem ani (na szczęście) nigdy potem, nie widziałam psa, który nie dość, że nie wiedział czym jest obroża i ”chodzenie na smyczy”, całą drogę, przez cały ”spacer”, ku zdziwieniu tłumów ludzi obserwujących zachowanie psiny, czołgał się przerażony, jakby znalazł się w strefie działań wojennych. Prawdę mówiąc, pomijając już nawet wszystkie, delikatnie mówiąc ”wady” tzw testów psychicznych, mających stanowić element kwalifikacji hodowlanej min. dla kanarów w Związku Kynologicznym w Polsce, do dziś nie jestem w stanie uwierzyć, że suka tak zalękniona i histeryczna, z tak rozchwianą psychiką, była w stanie przejść przez te testy…

A propos, inna sprawa to, to że w zetknięciu ze świadomym nabywcą, mieszkającym w mieście, które w sensie psychologicznym stawia przed psem zdecydowanie większe wyzwania niż życie na wsi ”spokojnej i wesołej”, zazwyczaj na ogrodzonej posesji, bez kontaktu z ”obcymi” (ludźmi, zwierzętami, zjawiskami itd.), i bardzo sporadycznymi kontaktami ”z tym co nieznane”, podczas niezbyt częstych ”spacerów”, bardzo łatwo na jaw wyjść może brak selekcji ”na psychikę”, stanowiący u białych i kanarów (ale nie tylko), jak już wspominałam, istotny problem.

Skanowanie otoczenia

Nie można wychodzić na spacer ze szczeniakiem molosa czy to ”klasycznego” czy tak wyjątkowego jak ”białe”, gapiąc się w telefon. Trzeba mieć oczy dookoła głowy, niezależnie od tego czy mieszka się w mieście czy na wsi. Trzeba ”skanować otoczenie”, bo wystarczy, że dziś twojego kilkumiesięcznego szczeniaka przestraszy rozhisteryzowany, niereagujący na ”komendy”, ale biegający luzem np. Owczarek Niemiecki, którego wlepiając się w fejsbuka w telefonie, nie zauważysz, a twoja nieprzemyślana, przypadkowa lub nawet paniczna reakcja, może spowodować, że u twojego psa wytworzy się nawyk specyficznych, bardzo niewłaściwych zachowań dotyczących tego konkretnego onka albo wszystkich napotykanych Owczarków Niemieckich. Wychodzenie na spacer z dużym molosem, który ”napina” się na sam widok psów (lub osób) wyglądających w charakterystyczny sposób, nie ma nic wspólnego z przyjemnością i relaksem. Trzeba dać sobie czas, żeby wyrobić sobie chociaż minimum wiedzy o psach, które możesz spotykać/mijać podczas spacerów, a nie zrobi się tego bez świadomości, że czas spaceru, to czas, który w 100% poświęca się psu, a nie wykorzystuje się np. do gadania przez telefon. ”Wychodzenie na spacer”, kiedy mieszka się na wsi także bywa trudne ze względu na sfrustrowane, uwiązane psy ”pilnujące posesji”, które ujadają jak szalone na widok każdego człowieka lub psa w promieniu 20 metrów od siatki odgradzającej ich posesję, lub psy biegające luzem po terenie posesji, na której mieszkają, a także poza nim i ganiające każdego innego psa, zwłaszcza, kiedy ten jest na smyczy, i który mija ”ich dom”.

Naprawdę, znacznie łatwiej jest ”ułożyć sobie relacje”/”określić warunki korzystania z wybiegu” czy terenu, na którym spotykają się psy podczas spacerów, z innymi czworonogami i ich opiekunami, kiedy nasz pies jest szczeniakiem, niż w przypadku, kiedy przysposabiamy psa starszego lub dorosłego, który ma już określone doświadczenia i nawyki, które nasz sposób bycia i zachowania oraz ”energia” innych psów i ludzi, mogą w nim uruchamiać, więc warto w pełni korzystać z tego, że ma się szczeniaka. Umiejętność określania ”stanu ducha” psów, które spotykamy lub (prewencyjnie) jedynie mijamy na spacerach, i które mogą mieć znaczący wpływ na naszego szczeniaka i jego zachowanie w przyszłości, daje komfort nie tylko nam, ale i naszemu ”psiemu dziecku”.

Diabły tasmańskie

W mieście nie są rzadkością małe i nawet bardzo małe pieski, które przez swoich właścicieli nie traktowane jak psy, a raczej ”element wystroju wnętrza” lub ”zabawka”, mające paskudny zwyczaj ”atakowania” lub nawet dosłownego atakowania innych, często znacznie od siebie większych. Jedne to małe psy, bardzo różne, kundle lub psy niedużych ras, np. terriery typu JRT, dosłownie ”idące na spięcie”, nie chodzi im tylko o histeryczne oszczekanie, chcą kontaktu, są dominujące i kreują sytuacje, w których łatwo o ”konfrontacje”, bo dążą do dominowania praktycznie wszystkich napotykanych psów. Inne to miniatury terrierów typu YST i innych ”ozdóbek”, z daleka wyglądające jak mopy albo wiewiórki, szczury i inne gryzonie. ”Gryzoniowate ozdobne miniatury”, zazwyczaj ”szarżują” tylko do momentu, w którym okaże się, że rozmiar ”przeciwnika” jednak jest dla nich ”nie do przejścia” i sytuacja, z ich strony, kończy się na histerycznym oszczekiwaniu ”celu”, który dokąd histeryczna ”wiewiórka” nie zaczęła się w jego kierunku wydzierać, nawet nie odnotował jej istnienia, bo miniatura szczeka już z odległości nawet 30-20 metrów. (Patrząc na to jak te rozhisteryzowane stworki się zachowują, oraz obserwując to, jak bardzo niepokalani myśleniem są ich właściciele obstawiam, że ten jazgoczący szczek można tłumaczyć mniej więcej ”Jestem tu! Jestem tu! To mój trawnik! Mój człowiek! Spie…alaj! To wszystko jest moje! Zagryzę cię, jeżeli się zbliżysz! Nic z ciebie nie zostanie! Będziesz martwy! Zobaczysz! Nie żartuję! To mój teren! Won!”) Nasz pies zwraca na takiego wdzierającego się histeryka uwagę, dopiero zazwyczaj wtedy, gdy ten bliski jest ataku serca, gdyż nasz pies zaczyna przemieszczać się w jego stronę, by odkryć powód dla którego to zwierzątko zachowuje się aż tak dziwacznie. Wtedy ”wiewiórko-szczurki” tracą rezon, całe to ”zabiję cię” i albo kładąc się na plecach, poddają się, odsłaniają brzuch i dają się obwąchać, i sytuacja od razu się normalizuje albo uciekają do swoich właścicieli przerażonych, że nasz pies ”chce zrobić krzywdę ich niegroźnej kruszynce”, która ”Może i zaczepia pieski, ale przecież nie może zrobić im krzywdy, więc proszę zabrać tego potwora”. Ratując histeryczną miniaturę przez zawałem, powinniśmy odwołać naszego psa po tym, jak rytuał obwąchania stworka został zakończony i bardzo, bardzo powinniśmy uważać na to, jak nasz pies reaguje na szczurko-wiewiórki, które jednak przed nim uciekają. W zależności od tego w jakim wieku jest nasz szczeniak, jak jest (już) duży i jaki ma charakter (jak rozwija się jego osobowość), możliwe są różne scenariusze. ”Najfajniejszym” jest ten, w którym po paru ”atakach” rozszczekanych miniaturek, nasz pies zaczyna takie dziwne stworki omijać szerokim łukiem, bo ”woli trzymać się z daleka od wariatów”. Ale może też być tak, że jeżeli mamy akurat Dogo Argentino, który, no tak się trafiło, dostał od przodków większy niż np. jego rodzeństwo, ”ładunek” instynktu łowieckiego, to taka rozkręcona, szarżująca, a potem uciekająca miniaturka, może uruchomić w nim ten, bardzo dla nas problematyczny, instynkt, zachowanie, które w naszym psie uruchomi chęć pogoni. Rozmiar (dużego szczura lub mniejszy, bo i takie miniatury ogłoszeń ”z olx za 300 zł” można spotkać), bodźce słuchowe czyli wszystkie te dźwięki, które wydaje z siebie taki stworek, z którym nasz pies nie jest w stanie nawiązać normalnego kontaktu pies-pies, bo stworki zachowują się w sposób bardzo zaburzony i mało psi, może ”odpalić” w naszym psiaku coś, czego nie chcemy i dlatego wszystkie reakcje naszego szczeniaka (młodego i potem dorosłego psa), które mówią nam, że on w ”szczurko-wiewiórce” nie do końca widzi psa, musimy korygować. Nie wolno dopuszczać do tego, by zachowanie ”gryzoniowatych miniaturek” pobudzało naszego psa w kierunku ”zapoluję na to coś”. Nie chodzi o to, że nasz pies ”na pewno”, w którymś momencie zrobi krzywdę takiemu zwierzaczkowi, ale o to, że już samo, wybijanie go ze stanu ”O! Bym se za tym pogonił, a potem zobaczymy co z tego wyniknie” za każdym razem, kiedy spotykać będziemy zaburzone miniatury, które zachowują się zawsze tak samo, (bo mają tępych i leniwych właścicieli) jest bardzo, bardzo męczące i powoduje stres. Tym większy, że nieważne, że to miniatura jest zaburzona, przykładowy Dog Argentyński jest na liście ras uznawanych za agresywne i jego właściciel, ”w razie czego”, zawsze stoi na przegranej pozycji. Face it.

Ten drugi typ małych psów czyli pozornie łagodnych, nieszkodliwych i nie niebezpiecznych, z punktu widzenia ich właścicieli, to te, które ”idą na konfrontację” i nie poddają się, niezależnie od tego, że same ”chodzą w wadze piórkowej”, a ”idą na przeciwnika z wagi ciężkiej”. Te psiaki są o tyle niebezpieczne, że szczeniakowi w wieku 4-5, a nawet 6u miesięcy są w stanie wyrządzić krzywdę w sensie psychologicznym (ucząc niewłaściwych zachowań naszego szczeniaka) nie tylko dlatego, że same są bardzo zaburzone w wyniku błędów swoich właścicieli i każde zetknięcie z obcym/nowym w znanej sobie okolicy, psem, traktują jako okazję do ”podkreślenia swojej dominującej pozycji”, ale też dlatego, że zdarza im się ”potraktować zębami” i pokaleczyć nawet szczeniaka. Każdorazowa sytuacja, w której taki pies kaleczy, nawet nieznacznie szczeniaka (np. jego uszy lub pysk), traktowana jest przez właścicieli tego typu psów, jako ”nieszkodliwe zdarzenie”, podlewane sosem w stylu ”Ojej, przecież nic takiego się nie stało, to niechcący”(sic!). Dlatego musimy zwracać szczególną uwagę na psy, które ”nie oglądając się” na swoich właścicieli ani opiekunów psów, do których się zbliżają, bardzo szybko skracają dystans i bardzo szybko przechodzą do zachowań, będących w istocie zachowaniami dominacyjnymi. Trzeba myśleć trzeźwo i rozumieć różnicę pomiędzy tym jak wyglądać może ”spina” pomiędzy np. młodym, nawet dwuletnim labkiem i takim niedużym kundlem z ”zatrybką” na dominację, który zdaniem swojego opiekuna użył zębów i pokaleczył szczeniaka ”niechcący”, a tym jak może wyglądać sytuacja, w której ten sam kundel będzie wskakiwał na roczną presę lub innego psa z szybko rosnącą głową… ”Zwrócenie uwagi” psu z nawykiem dominowania wszystkiego i wszystkich, przez molosa może mieć znacznie poważniejsze skutki, niż ”okazanie niezadowolenia” przez dominowanego laba. Z tego powodu wyobraźnia właściciela psa ”rasy uznawanej za agresywną”, musi być daleko bardziej rozwinięta niż wyobraźnia jakiejś pani, która nie ogarnia zachowań swojego kundelka, bo znów, przykładowy Dog Argentyński jest na liście ras uznawanych za agresywne i jego właściciel, ”w razie czego”, zawsze stoi na przegranej pozycji. Znowu: face it.

Najbardziej szokującą sytuacją, którą niedawno obserwowałam była ta, w której do sześcio miesięcznego, prowadzonego na smyczy Cane Corso, bardzo szybko zbliżył się, ignorujący wołanie właścicielki i rzucane przez nią patyki, luzem biegający, miniaturowy kundelek. Miniatura skróciła dystans i naruszyła przestrzeń nieświadomego jej obecności, szczeniaka i osoby która go prowadziła, cała sztywna, z naprężonym ogonem, postawionymi uszami i zjeżoną sierścią na kar(cz)ku. Szczeniak nie reagował na nią, ignorował samczyka, bo doświadczenie nauczyło go już, że mikroskopijne psy nie mają mu do zaoferowania niczego poza histerycznym oszczekaniem i nauczył się na nie nie zwracać uwagi. Osoba prowadząca szczeniaka, bacznie przyglądała się miniaturce, której celem było ”za wszelką cenę włożyć nos w tyłek szczeniaka”. Szczeniak kompletnie ignorujący miniaturę, pozwolił sobie ”włożyć nos w tyłek”, po czym miniatura od razu zaczęła na niego skakać. Będący na smyczy szczeniak miał ograniczone możliwości reakcji, nie mógł np. odbiec od karzełka, który usiłował go ”pokryć”. Osoba prowadząca szczeniaka, nie była w stanie ”przedrzeć się przez pole siłowe” gryzoniowatego kundelka, który nawykowo ”ludzi ma w d…e” i w ogóle nie zwraca na nich uwagi, i poprosiła właścicielkę karzełka, żeby ta go odwołała, bo robi się namolny. Karzeł kompletnie nie reagował na opiekuna szczeniaka, usiłującego przerwać jego coraz bardziej męczące i wręcz agresywne zachowanie, i nie mogąc wspiąć się na szczeniaka, zaczął się bardziej jeżyć i warczeć. W chwili, w której osoba prowadząca szczenię, kolejny raz zwróciła uwagę właścicielce karła, aby ta w końcu po niego przyszła i zapięła go na smycz, skoro nie jest w stanie do siebie, swojego psa przywołać, bo karzeł zaczyna być agresywny wobec, wciąż jeszcze ignorującego go, szczeniaka, podkreślając, że nie chce, żeby szczeniak nauczył się, że na namolne karzełki najskuteczniejsze okazują się zęby, bo miniatura jest naprawdę mała, a szczeniak jest już duży i opiekun CC nie chce słuchać, że ”jego pies zrobił jakąś krzywdę miniaturze”, karzełek doskoczył z zębami do szczeniaka, który w ostatniej chwili odskoczył i nie pozwolił się ugryźć w tylną część uda lub jądro… Zdumiało mnie to jak bardzo w zachowaniu tego karzełka jego opiekunka nie widziała problemu, (”Przecież on taki malutki, więc co on może zrobić, takiemu dużemu psu?”). Podkreślę że nie widziała tego problemu bardzo dosłownie, bo kiedy jej karzełek usiłował zębami wbić się w tyłek/jajka szczeniaka, była co najmniej pięć metrów od swojego psa i nie widziała co ten robił, słyszała ”tylko” jego warczenie i szczekanie. Przyznaję, że opadła mi szczęka, kiedy kolejny raz miałam, bardzo przykrą, okazję przekonać się jak bardzo zwolnieni z pracy nad wychowaniem psa, czują się właściciele ”małych, niegroźnych miniaturek” i w jak wielu skrajnych sytuacjach ”nie widzą” problemu. W ”najlepszym razie” skutkiem (dosłownie) napadnięcia i pogryzienia szczeniaka przez karzełka, byłoby kojarzenie przez szczeniaka (i dorosłego psa w przyszłości), że ”karzełka należy ‚chapsnąć’, zanim on chapsnie ciebie”, w najgorszym spacer zakończył by się wizytą u weterynarza, który upewniłby właścicielkę psa, że jądra nie zostały uszkodzone, a ewentualnie ”tylko” ”porysowane” (no, chyba, że jednak zostałby uszkodzone…).

Zachowanie wszystkich zaburzonych psów wynika z przeróżnych błędów ich właścicieli. Często te psy są po prostu bardzo, bardzo sfrustrowane, bo ich opiekunowie nie oferują im absolutnie żadnych sposobów na rozładowanie energii, nie tylko fizycznej, ale i psychicznej, a niezależnie od rasy i rozmiaru, pies, który nie ma żadnych ”wyzwań”, cierpi. Małe, zaburzone psy są wyjątkowo poważnym problemem z punktu widzenia świadomego właściciela psa typu argentyn, kanar, corasiak, TTB, itp., bo właściciele miniatur odmawiają traktowania ich na równi z innymi psami, przerzucając odpowiedzialność za wychowywanie i układanie psów jedynie na posiadaczy psów ”dużych” tak, jak gdyby mały rozmiar ich pokręconych potworków, zwalniał ich, z odpowiedzialności za to, jak te psy się zachowują. Niestety nikła społeczna świadomość kynologiczna powoduje, że to zawsze ”duży” pies ma ”przegwizdane” i zawsze winą obarczany jest właściciel ”dużego” psa.

Nie da się uratować całego świata i są ludzie z którymi się nam nie uda porozumieć niezależnie od tego ile dobrych chęci byśmy mieli i którzy nie są w stanie zrozumieć, że to, że w ich mniemaniu ”ich pies chce się tylko przywitać”, kiedy podbiega do naszego szczeniaka w stanie a’la Diabeł Tasmański, nie pasuje naszemu szczeniakowi, który ”model zachowania” się względem innych psów i tego jak inne psy zachowują się względem niego, wyniósł z tego, jak bawił się z miotowym rodzeństwem i tym jak traktowały go inne psy z hodowli czyli pierwsze psy, z którymi się stykał, a co ”spina klamrą” nasza energia i sposób w jaki my naszego psa traktujemy na co dzień. Dodatkowo, niestety bardzo wielu właścicieli psów kompletnie pozbawionych jest zdolności i/lub nawyku zwracania uwagi na sygnały (i właściwego ich odczytywania), które dają ich psy. Niestety czy to przez własną nieuwagę czy wręcz ignorancję, wiele osób nie potrafi czytać mowy ciała psów, stąd będą się nam zdarzać nieporozumienia z niektórymi właścicielami psów, z którymi będziemy mieć do czynienia podczas spacerów.

Warto rozmawiać

Są panie i panowie, którym trzeba długo i powoli tłumaczyć na łatwo dla nich przyswajalnych przykładach dlaczego jakieś zachowanie ich psa jest niewłaściwe i są ciężkie przypadki, jak pani od mikro psa, który lubi ”chapsnąć w jajko”, z którymi ”rozmowy” kończy się epitetami. Nobody’s perfect i nie ma się co oszukiwać, kiedy ktoś zachowuje się jak kretyn, można mu o tym powiedzieć, a nawet należy, bo może dzięki temu zmieni swoje zachowanie i przestanie być kretynem czy kretynką. Warto rozmawiać 🙂

Przyjmijmy, że nasz szczeniak nauczony jest nie skakania na ludzi. Udało się nam powstrzymać odruch, który szczeniaki mają i nasz pies już nie opiera się ani o nas ani o inne osoby. Super. Jest ekstra. I któregoś dnia natrafiamy na psim wybiegu np. na Buldoga Francuskiego, którego spotykamy pierwszy raz. Nasz pies ma 6 miesięcy, BF jest dorosły. Właśnie spuściliśmy ze smyczy naszego szczeniaka, żeby mógł wybawić się z psimi kumplami. BF podbiega do nas i opierając się o nas ubłoconymi łapami (jest styczeń) skacze do nas ”witając się”, jak tłumaczy jego właścicielka. My wiemy, że BF ”sfokusował” się na smaczkach, które mamy w kieszeni, z których od czasu do czasu korzystamy, ucząc naszego szczeniaka zachowań, o które nam chodzi, np. siadania podczas przypinania i odpinania smyczy. Nasz szczeniak w chwili, kiedy po nas skacze BF, biega sobie z psimi kolegami i nie jest w tę sytuację bezpośrednio zaangażowany. Odszukujemy wzrokiem uśmiechniętą i wzruszoną wręcz obserwowaniem zachowania swojej ukochanej i ”słodziutkiej” bulwy, właścicielkę buldoga i prosimy ją, by przywołała do siebie swojego psa, bo przeszkadza nam, że ten nas brudzi. Pani obraca sprawę w żart i nie reaguje na prośbę o odwołanie psa, który chwilę wcześniej widział, że nasz pies dostał od nas przekąskę i że woreczek z nagrodami schowaliśmy do kieszeni. Delikatnie podnosi się nam ciśnienie, bo jesteśmy porządnie wybrudzeni i drażni nas buczenie i poszczekiwanie bulwy, odbijającej się nam od piszczeli. Poza tym kolejny raz doświadczamy nierównego traktowania typowego dla posiadaczy psów ras ”groźnych”. Jest oczywiste, że gdyby Dog Argentyński albo Rottweiler podbiegł do kogoś na ulicy, oparł się o tę osobę przednimi łapami, wybrudził ją, może podrapał pazurami i jeszcze ją oszczekiwał, mielibyśmy kłopoty… Zwracamy uwagę pani jeszcze raz. Ta obraża się i wciąż nie reagując na zachowanie swojego psa, ”radzi” nam ”stosowniejsze ubieranie się na spacer z psem”. Ciśnienie podnosi się nam o kolejną kreskę, ale zaczynamy pani spokojnie tłumaczyć ”drukowanymi literami”. Mówimy więc, że nasz pies jest nauczony, że nie wolno skakać na ludzi i my z naszym psem możemy na spacer wychodzić nawet w sukience od Prady, bo nasz pies, co najwyżej może nas ciut ”oślinić”. Tłumaczymy pani, że nasz pies urośnie duży i min. dlatego dbamy o to, żeby nie miał w zwyczaju naruszać cudzej przestrzeni, bo nawet niechcący mógłby zrobić komuś krzywdę. Tłumaczymy wyraźnie, że gdybyśmy do naszego psa podchodzili równie nonszalancko co ona do swojego FB, to moglibyśmy spowodować zawał serca u kogoś, o kogo nasz pies, by się znienacka ”oparł”, układając mu łapki na ramionach i trochę ”oszczekał”. Nie wnikając czy pani w pełni pojęła nasz przekaz o tym, że jej pies zachowuje się w sposób niedopuszczalny, a ona jest skrajnie bezczelna, ignorując fakt, że nie wszyscy traktują psy jak zabawki i ci którzy tego nie robią, nie muszą na spacery z nimi przebierać się za obwiesiów, cieszymy się, kiedy w końcu zabiera od nas, molestującą nas, upaćkaną po pachy, bulwę. Pewnie, w drodze wyjątku, z myślą o najbardziej opornych, można by nauczyć psa komendy na specjalne okazje, którą można by nazwać ”Przywitaj się i zmolestuj obcego o smaczek”, ja jednak proponuję rozmawiać i uwrażliwić na nasz punkt widzenia. Naprawdę w takim, jak powyżej opisany, przypadku zazwyczaj wystarczy zaproponować ”zamianę miejsc” i zapytać ”Co by było, gdyby mój pies, który za pół roku będzie ważył ok 50kg, zachowywał się jak ten pani i się o panią oparł w ten sposób, że mogłaby pani zajrzeć mu do ”pyszczka”?” Ludzie nie zawsze są ignoranccy w wyniku złej woli, czasem po prostu nigdy wcześniej nie spotkali takiego psa jak nasz, dobrze ułożonego, w dodatku ”groźnej rasy”, i przez to nigdy wcześniej nie zobaczyli aż tak wyraźnie swoich błędów.

Kiedy przechodzisz ze swoim szczeniakiem obok przedszkola lub szkoły, z której wypada stado rozwrzeszczanych, podekscytowanych i piszczących dzieci, które widzą ”ślicznego pieska” i chcą go ”głaskać”, nie pozwalaj na to, by ludzkie ”diabełki tasmańskie” obsiadły twojego psiaka. Energia ma znacznie i ignorując jej rodzaj, zafundujesz psiakowi nie lada stres (i w efekcie może zacząć obawiać się kontaktu z dziećmi, jeśli jest osobnikiem szczególnie wrażliwym), albo nauczysz go, że w towarzystwie dzieci normą jest bycie podekscytowanym na maxa. Nie jest ważne czy piszczeć będzie jedna dziecko czy pięcioro, nie pozwalaj krzyczącym, piszczącym i rozemocjonowanym dzieciom na kontakt ze swoim szczeniakiem, bo zachowanie dzieci, ich ekscytacja, będzie pobudzać twojego psa, a do podekscytowanego psiaka trudniej dochodzą sygnały od przewodnika (Czyli możesz sobie do woli, jak katarynka, powtarzać ”zostaw”, ”do mnie” itp., ale nie dotrzesz do psa i nie wpłyniesz na jego zachowanie). Tłumacz dzieciakom, że szczeniak uczy się poprawnego zachowania i w trakcie tej nauki nie można mu przeszkadzać. Szczeniak (każdy pies, niezależnie od wieku) przejmuje energię, dlatego po minucie w towarzystwie rozemocjonowanego, ekscytującego się dzieciaka, zaczyna skakać na takie dziecko, wydaje z siebie różne odgłosy, czasem usiłuje lizać je po twarzy itd. Jeżeli nauczysz swojego psa, że takie zachowanie jest ok i przyzwyczaisz go do kontaktów z małymi ludźmi na takich zasadach (maxymalna ekscytacja), będziesz mieć problem. Będziesz mieć problem, kiedy pies będzie reagował pobudzeniem na widok dzieci, będą go one przesadnie ekscytować i będzie do nich lgnął, bo piszczące maluchy okazują mu zainteresowanie, miziają go i może nawet dają mu smakołyki. O ile może to być do pewnego momentu ”słodkie”, nawet w oczach rodziców tych dzieci, to kiedy twojemu psu urośnie głowa i uderzy, w ”zabawowym szale”, któreś z takich dzieci (każdy właściciel duuużego psa choć raz ”zarobił z główki” od swojego milusińskiego, więc nie muszę tłumaczyć, że jest ”doznanie”, które robi wrażenie), albo się o nie oprze i je przewróci (dzieciak może uderzyć głową w chodnik i tragedia może być gotowa), to nawet najbardziej wyrozumiali rodzice uznają, że tej ”słodkości” za dużo. Duża wyobraźnia właściciela dużego psa i myślenie perspektywiczne, chronią jego psa i jego samego przed kłopotami.

Szczeniak, pochodzący w hodowli prawdziwego hodowcy, dla którego kwestia ”selekcji na psychikę” nie jest tabu i który dba o to, by osobniki, które wybiera do swojego programu hodowlanego nie przejawiały zachowań niewłaściwych, psiak, który dotąd przebywał ze znanymi sobie i najczęściej stabilnymi psychicznie psami, które reagowały w sposób adekwatny do sytuacji (i typowy dla jego rasy), jest ”zaprogramowany” na swego rodzaju ”luz” i ”normę”, do której przyzwyczaiły go psy, które dotąd znał. Kiedy zabiera się takiego szczeniaka na pierwsze spacery w nowym środowisku, zwłaszcza w mieście, obserwujący zachowania obcych dla niego psów, szczekliwych, rozchisteryzowanych, zachowujących się nieadekwatnie do sytuacji i przejawiających niestabilność psychiczną, dążących do kontaktu lub wręcz konfrontacji bez zachowania typowej dla zdrowych psychicznie psów, czytelnej komunikacji języka ciała, jest na początku trochę wystraszony, jak ktoś, kto trafiłby na jakieś ”freak party”. I nie ma w tym nic dziwnego, bo w naturze molosów jest stabilność psychiczna, dziwi je więc odbiegające od normy zachowanie psów (i ludzi). Czy będzie wystraszony tylko ”trochę, na początku” czy tak mu już zostanie, zależy od jego opiekuna.

Skanowanie otoczenia” przez opiekuna małego molosa, pozwala małemu molosowi stabilność psychiczną zachować, kiedy jest zagrożona tzw nienormalnym zachowaniem obcych psów lub osób. Te najmniej normalne psy nie wahają się atakować szczeniaków, co tylko podkreśla to, jak mocno są zaburzone, bo żaden stabilny psychicznie pies nie biegnie przez cały trawnik po to, żeby kąsać/gryźć szczeniaka. ”Skanowanie otoczenia” ma na celu wyłapanie takich właśnie zaburzonych osobników, zanim ich zachowanie wpłynie na naszego szczeniaka. Jeżeli wychodzi się na spacer z psem, po to, żeby wyjść z psem i jest się w tym w 100%, nie ma problemu z tym, by ”Diabła Tasmańskiego” odpowiednio wcześnie powstrzymać czyli po prostu go przegonić, odstraszyć w nieinwazyjny sposób, zanim pokaleczy albo tylko przestraszy naszego szczeniaka (nie zawsze da się takiego psa uspokoić, choćby dlatego, że uniemożliwia to zachowanie jego właściciela). Mając molosa musimy dbać o to, aby nie tylko on wiedział, iż należy szanować przestrzeń innych, szczególnie ludzi (np. nie skacząc na nich i nie wbiegając w nich ”na pełnej petardzie”), ale i o to by inni -w tym zaburzone psy- szanowali przestrzeń naszego molosa. Jest oczywiste, że rozhisteryzowany np. Baegle nie zrobi krzywdy Dogo Argentino, nawet szczeniakowi (chyba, że ”skubinie” go w ”klejnoty”), chodzi o to, żeby kilkunastomiesięczny podrostek nie ”zwrócił uwagi” natrętnemu przykładowemu Beaglowi, w sposób, który dla nas będzie oznaczał sprawę w sądzie, a dla Baegla poważne szycie lub wręcz ”game over”, a w sytuacji, w której właściciel miesiącami nie kontroluje zachowania swojego psa, może się zdarzyć, że nie będzie w stanie właściwie zareagować na eskalację niewłaściwego zachowania.

Skanowanie otoczenia” pozwala wyłowić potencjalnych partnerów do zabawy dla naszego szczeniaka. Dzięki obserwacji tego, jak bawią się psy, jak na różne ich zachowania reagują ich właściciele, wyrabiamy sobie opinię na temat tego czy chcemy aby nasz pies z nimi przebywał i pewnych zachowań się od nich uczył czy też nie (Pamiętać trzeba, że nasz psiak będzie naśladował zachowania psów, z którymi będzie przebywał). Spacer z psem to nie tylko okazja do załatwienia potrzeb fizjologicznych i ”nauka posłuszeństwa”, to czas poznawania innych psów (i zwierząt w ogóle), ludzi oraz zjawisk. Pies, zwłaszcza rozwijający się, musi mieć psich kumpli, z którymi po psiemu się bawi. Żaden właściciel nie będzie przecież na czworaka ”biegał” po trawie, ”uprawiając zapasy” i ”gryząc się” ze swoim psem. ”Sparring partnerem” dla psa, takim który rozładowuje energię w najwłaściwszy dla psa sposób, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia naszego szczeniaka, może być tylko inny pies. Do pełnej socjalizacji naszemu szczeniakowi potrzebny jest kontakt ze stabilnymi psychicznie, ”wyluzowanymi” psami (i ludźmi). Dlatego trzeba obserwować psy i ich ludzi, i wybierać sobie odpowiednich ”psich znajomych”.

”Jaki śliczny! Mogę pogłaskać?”

Mijane na ulicy osoby, zazwyczaj reagują zachwytem na widok ”ślicznych szczeniaków” i zdarza się, że ”zagadywanie” zaczynają nie od opiekuna, a od szczeniaka właśnie. O ile mały labek albo Border z ufnością merda ogonem i łasi się do wyciągających ręce, obcych, o tyle molos zachowuje dystans. W świecie ludzi też nie jest normalne, że dotyka się nieznajomych, takie zachowania traktowane są jako napaść i to także trzeba spokojnie i z cierpliwością tłumaczyć napotykanym osobom. To nie jest tak, że jak się zobaczy na ulicy ”ślicznego pieska”, to trzeba natychmiast do niego wyciągać łapy i go ”głaskać”. Szczególnie podczas wystaw psów, można spotkać się wręcz z oburzeniem osób (a zwłaszcza rodziców i dziadków małych dzieci), którzy usłyszeli, że opiekun psa, nie życzy sobie, by dotykały go obce osoby. Zawsze żenowały mnie komentarze w rodzaju ”Jak jest agresywny, to co robi na wystawie? Przecież tu jest mnóstwo ludzi”. Niestety, ludzie bywają mocno ograniczeni i niektórym wydaje się, że w niepozwalaniu na to, by obcy ludzie naruszali ”psią strefę komfortu”, chodzi o ”agresję psa”.

Raz jeszcze podkreślę, że nie należy pozwalać na to, aby pierwsze (ani kolejne) kontakty naszego molosa, z dziećmi, były kontaktami z dzieciakami pobudzonymi, bojącymi się psów, rozwrzeszczanymi i w generalnym sensie mało mającymi wspólnego ze spokojem. (Niedopuszczalne jest, aby rozwrzeszczane dzieci, całym stadem napadały na naszego psa, bo ”chcą go pogłaskać”). To jak przebiegać będą pierwsze kontakty z dziećmi, będzie kształtowało nastawienie naszego psa do maluchów, dlatego do tego, by psa uczyć obchodzenia się z dziećmi, wybierać należy dzieciaki, które mają mądrych, wyluzowanych rodziców i psów się nie obawiają. Należy uczyć dzieci, a przede wszystkim ich rodziców, jak należy się z psem obchodzić, że im mniej się mówi, tym lepiej, że trzeba dać psu chwilę na to, by zapoznał się z zapachem danej osoby/osób, bo tak psy poznają świat, przez nos, to ludzie do siebie mówią, podają sobie ręce i się obejmują. Trzeba pokazywać ludziom, którym naszego psa przedstawiamy, jak i kiedy mogą go dotykać. Rytuały są bardzo ważne, to swego rodzaju ”procedury postępowania”, dzięki którym o skuchę bardzo trudno.

Dystans, a nie nieśmiałość

Ludzie nie mający na co dzień kontaktu ani doświadczenia z molosami, często niewłaściwie odczytują nie angażowanie się młodego molosa w sytuacje typu ”chcę pogłaskać”, przypisując je ”nieśmiałości” (Zabawne, że niektórzy czują się wręcz dotknięci odkryciem, że mały molos ”ma ich w nosie”). Ten dystans nie ma jednak nic wspólnego z ”nieśmiałością” i wynika po prostu ze specyfiki ”bycia molosem”. Można powiedzieć, że mały (a potem dorosły) molos odnosi się tylko do ”swojego człowieka”/”swojej rodziny (niektóre osobniki tylko do jej dorosłych członków)”. Wystarczy popatrzeć jak nasz pies zachowuje się na psim wybiegu, kiedy bawi się z innymi psami i w jaki sposób traktuje ich opiekunów, nawet osoby, które widzi nie pierwszy raz. Molos nie daje się dotykać obcym ludziom i ”nie przychodzi na zawołanie” obcych. Przygląda się im i nic ponadto. I zawsze obserwuje reakcje swojego opiekuna na obcych. Obserwuje jego mowę ciała, to czy opiekun zwraca się całą sylwetką w stronę obcej osoby, która rozpoczyna interakcję, czy np. tylko ”ciut” przechyla głowę w jej stronę, nie zmieniając pozycji ciała. Psiak słucha jaki mamy głos, czy rozmowa jest dla nas stresująca czy przeciwnie, czyta nas z tego, jak się do kogoś zwracamy, jakiego rodzaju głosem mówimy. Wszystko to ma ogromne znaczenie dla tego, jak młody molos odnosi się do poszczególnych osób i jak reaguje w poszczególnych sytuacjach. Upraszczając, można powiedzieć, że obcy nie są ci, którzy bywają w domu małego molosa, a to dosyć jasno tłumaczy ”brak wylewności” nawet u czteromiesięcznego szczeniaka względem obcych ludzi. Wymaga czasu ”zaznajomienie się” szczeniaka z właścicielami spacerowych kompanów i mały molos podchodzi, ”żeby się przywitać”, czasem dopiero po kilku miesiącach, i nie zawsze dlatego, że ”cieszy się ze spotkania”, ale do kwestii smakołyków jeszcze wrócę. Można też obserwować, jak z biegiem czasu, zmieniają się jego reakcje na ręce, które w jego stronę wyciągają obce osoby. Jeżeli rękę wyciąga psiarz, ktoś, kto psy lubi, czuje się w ich towarzystwie pewnie i cieszy go obcowanie z ”najlepszymi przyjaciółmi człowieka”, nie ma problemu, ale jeżeli rękę wyciągnie ktoś, kto w gruncie rzeczy nie jest pewny tego co robi, może być różnie, zwłaszcza gdy układ hormonalny młodego molosa zaczyna budzić się do życia. Ale wtedy nawet ”pewna siebie ręka” może nie spotkać się z entuzjazmem ze strony naszego psa…

Flasback z pierwszych dni

Każdy, kto ma za sobą doświadczenie wychowywania szczenięcia albo w tej chwili wychowuje szczeniaka/młodego psa (mam na myśli osoby świadome, które nie zdecydowały się na psa, bo ”się nudziły” itp. tylko naprawdę świadomie chcą budować z psem więź) umie powiedzieć ile pracy wymaga zajmowanie się absorbującym szczylem molosa, którego dopiero co odebrało się od hodowcy i który;

-nie chce spać sam, bo u hodowcy spał z miotowym rodzeństwem i/albo innymi psami, młodymi podrostkami lub dorosłymi osobnikami i było mu ciepło, przytulnie i czuł się bezpiecznie, dlatego tego samego chce, kiedy trafia do nowego domu (wpychanie się na kanapę obok nowego opiekuna to nic innego, jak dążenie do uzyskania tego samego efektu, który dawało spanie z resztą psiej ekipy w hodowli; bezpieczeństwo, ciepło i mizianie = relaks totalny)

-uczy się, że nowy dom, to nie to samo, co hodowla i zwyczaj sikania + ”2ka” byle gdzie, zaraz po ”misce”, trzeba zmienić na załatwianie się w konkretnym miejscu, rejonie domu bądź mieszkania, na przeznaczonym do tego ręczniku/szmatce itp., i że generalnie potrzeby fizjologiczne trzeba sygnalizować, bo załatwianie się w domu nie jest tym, co tolerują nowi opiekunowie (w ciepłej porze roku, szczenięta -a raczej ich właściciele- mieszkające w ”domach z ogrodami;” mają trochę łatwiej).

-”płacze”, kiedy zostaje sam w domu, bo w hodowli nie bywał sam, bo zawsze były w pobliżu inne psy, z którymi przebywał i z którymi spał albo też których przynajmniej czuł zapach i wiedział, że są blisko.

A teraz trzeba dodać sobie do tego INSTYNKT ŁOWIECKI, który jest wisienką na torciku pt. Dogo Argentino i który prędzej czy później się odezwie. Warto pomyśleć o tym, że do wszystkich tych ”typowo spacerowych sytuacji”, przy argentynach dodać należy koty, jeże, wiewiórki i inne wolno żyjące zwierzaki, włącznie z dzikami, bo to, że mieszka się w mieście nie oznacza, że nie można ”naciąć się” na dzika, które można spotkać podczas spaceru ze swoim szczeniakiem. Dog Argentyński nie musi widzieć zwierzątka, wystarczy, że je poczuje. Wystarczy sam ZAPACH. I? ”Wszystko się może zdarzyć”. Duże znaczenie będzie mieć reakcja właściciela i to czy, kiedy maluch/podrostek pierwszy raz zetknie się z nowym zwierzęciem np. dzikiem/dzikami będzie mu towarzyszył inny pies/psy i jak to towarzystwo na zapach/widok dzika zareaguje. Jeżeli będzie to przechadzka z Pointerem, ten może zacząć ”wystawiać zwierzynę” i już samo to będzie dla szczeniaka sygnałem ”O! Dzieje się coś ciekawego”, ale może wtedy biegać z Huskey, które lubią czasem odbiegać na dalszy dystans i powłóczyć się ”w poszukiwaniu sensu istnienia”… Wszystko zależy od tego, jak zareaguje przewodnik, czyli właściciel. I to jest ten moment, w którym kolejny raz polecę książkę Charles’a Duhigg’a ”Siła nawyku” (The Power of Habit”), bo uważam, że po przeczytaniu tej książki znacznie łatwiej jest zrozumieć, jak pracować z psem, zwłaszcza z Dogiem Argentyńskim, aby zapachy dzikich i wolno żyjących zwierząt nie powodowały, że ”stracisz kontakt” ze swoim psem (Polecam pamiętać o tym, czytając o laboratoryjnej małpce i soku winogronowym).

*https://zuzpasjaodogoargentino.wordpress.com/2016/12/19/1201/

**https://zuzpasjaodogoargentino.wordpress.com/2014/08/04/tlumaczenie-artykulu-sedziego-kynologicznego-hodowcy-dogow-argentynskich-pana-massimo-inzloli-%E2%86%92-10-things-to-know-before-judging-the-dogo-argentino/

Koniec części drugiej

Zuza Petrykowska

Kopiowanie i wykorzystywanie całości lub fragmentów tekstu bez zgody autora jest zabronione.

%d blogerów lubi to: